5 khớp dễ bong gân

Khớp cổ tay, cổ chân, gối, vai và khớp ngón dễ bị bong gân, cần được bảo vệ khi lao động nặng, chơi thể thao.

Bong gân là tình trạng dây chằng hay các dải mô nối xương với xương trong khớp, bị kéo căng quá mức, dẫn đến rách một phần hoặc toàn phần. Bệnh thường xảy ra sau chấn thương đột ngột như té ngã, trượt chân, chơi thể thao, tai nạn lao động hoặc tích lũy vi chấn thương lặp lại tại khớp.

BS.CKII Nguyễn Ngọc Tiệp, Khoa Chấn thương chỉnh hình, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, cho biết một số khớp trên cơ thể có nguy cơ bong gân cao hơn các khớp khác, cần chủ động phòng tránh, bảo vệ khớp.

Khớp cổ tay

Trong tai nạn sinh hoạt, tai nạn giao thông, mọi người thường có phản xạ chống tay xuống đất, làm khớp chuyển động quá biên độ, kéo giãn dây chằng quá mức gây bong gân. Sử dụng lực cổ tay quá mức, đột ngột khi chơi các môn thể thao như gym, tennis, cầu lông, pickleball cũng có thể kéo giãn dây chằng dẫn đến bong gân.

Khớp cổ chân

Dây chằng bên ngoài cổ chân là nhóm dễ bị tổn thương nhất, thường xảy ra khi khi bước hụt, trẹo chân, nhất là với phụ nữ mang giày cao gót. Các tình huống tiếp đất bằng một chân khi chơi thể thao cũng làm tăng nguy cơ trẹo chân, bong gân nếu bề mặt sân chơi kém bằng phẳng hoặc tư thế tiếp đất không tốt.

Bác sĩ Tiệp khám cho người bệnh bong gân. Ảnh: Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Cầu Giấy

Khớp gối

Bong gân khớp gối thường gặp ở người chơi thể thao như bóng đá, bóng rổ, chạy bộ. Khi xoay người đột ngột, đổi hướng quá nhanh hoặc tiếp đất sai tư thế, dây chằng quanh gối, đặc biệt là dây chằng bên, có thể bị căng giãn, thậm chí đứt và tổn thương nghiêm trọng.

Khớp vai

Đây là khớp có biên độ vận động rộng, dễ bị tổn thương khi nâng vật nặng, tập gym sai kỹ thuật hoặc té ngã. Bong gân xảy ra khi dây chằng ở vai bị kéo căng quá mức do xoay vai mạnh hoặc giật đột ngột.

Khớp ngón

Khớp ngón tay và ngón chân có dây chằng nhỏ, dễ bị kéo giãn quá mức khi có lực tác động mạnh, bất ngờ. Khớp ngón tay dễ bong gân khi bị kẹt tay vào vật cứng, vật nặng rơi vào tay, trong các tình huống bắt bóng bị bẻ cổ tay đột ngột. Khớp ngón chân dễ bong gân khi chạy, nhảy, đá mạnh vào vật cứng khiến ngón gập hoặc duỗi quá mức.

Theo bác sĩ Tiệp, để phòng tránh bong gân ở các khớp thường gặp, khi lao động và chơi thể thao, cần đi giày đúng cỡ, đeo đồ bảo hộ như băng cổ chân, đầu gối, găng tay phù hợp, thay mới khi quá mòn, cũ và không còn tác dụng bảo vệ.

Nên khởi động kỹ 5-10 phút để làm nóng cơ, tăng lưu thông máu, độ linh hoạt của dây chằng. Hạn chế các động tác vặn xoắn, tiếp đất sai tư thế, dùng lực đột ngột. Cẩn thận khi vận động trên bề mặt trơn trượt, gồ ghề, khi thời tiết ẩm ướt, tăng nguy cơ té ngã.

Tập luyện thường xuyên nâng cao sức khỏe, thể lực giúp cơ bắp, dây chằng và hệ cơ xương khớp khỏe, ổn định và chịu lực tốt hơn. Chế độ ăn dinh dưỡng hợp lý cung cấp đủ protein và dưỡng chất cần thiết giúp hệ gân cơ chắc khỏe. Không vận động mạnh, gắng sức khi đã mệt mỏi, kiệt sức. Khi nghỉ ngơi hợp lý, dây chằng có thời gian phục hồi, tăng độ ổn định, tránh đứt rách.

Những người có dấu hiệu bong gân như đau, sưng, bầm tím quanh khớp nên ngừng vận động, nghỉ ngơi, chườm lạnh, băng ép và nâng vùng bị thương cao hơn tim. Nếu triệu chứng không đỡ, người bệnh nên tới bệnh viện chuyên khoa để được khám, chẩn đoán và điều trị sớm.

Thanh Long

Độc giả gửi câu hỏi về cơ xương khớp tại đây để bác sĩ giải đáp