8 luật sư bào chữa cho cựu hiệu trưởng trong vụ án 'thu sai tiền dạy thêm'

Hà NộiBị tuyên 3 năm tù vì thu tiền dạy thêm cao hơn quy định, cựu hiệu trưởng Trường THCS Ba Đình kháng cáo để hủy án, điều tra lại; mời 8 luật sư bào chữa trong phiên phúc thẩm.

TAND Hà Nội dự kiến xét xử phúc thẩm vụ án Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ liên quan cựu hiệu trưởng THCS Ba Đình Nguyễn Thị Bình và cựu kế toán Phạm Minh Nguyệt, trong phiên tòa kéo dài 2 ngày vào 26-27/8.

HĐXX triệu tập nhiều nhân chứng, người có quyền nghĩa vụ liên quan và một số giáo viên của trường.

8 luật sư thuộc 6 văn phòng luật đăng ký bào chữa cho bà Bình, nhiều hơn 6 người so với phiên sơ thẩm.

5 tháng trước, tại phiên sơ thẩm, sai phạm của bà Bình được xác định xoay quanh việc thu tiền dạy thêm cao hơn mức trần quy định tại Quyết định 22/2013 của UBND Hà Nội. Đây là một trong những căn cứ quan trọng được dùng để buộc tội bị cáo.

Theo quy định này, lớp 20-40 học sinh chỉ được thu tối đa 7.000-9.000 đồng mỗi tiết. Tuy nhiên, bị cáo yêu cầu giáo viên thu 15.000 đồng. Trong số tiền thu được, 70% trả cho giáo viên trực tiếp giảng dạy, 30% dùng cho quản lý và cơ sở vật chất.

Tại phiên tòa sơ thẩm hồi tháng 3, bị cáo Bình cho rằng việc thu tiền được thực hiện sau khi có thỏa thuận với phụ huynh, phù hợp Thông tư 17/2012 của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Cụ thể, tại Điều 7 nêu: "Mức thu tiền học thêm do thỏa thuận giữa cha mẹ học sinh với nhà trường".

Thông tư ủy quyền cho UBND cấp tỉnh (trường hợp này là UBND Hà Nội) quy định "việc thu, quản lý, sử dụng", song không có quyền áp mức trần như bảng trên.

Luật sư của bà Bình khẳng định, về luật, nếu 2 văn bản quy phạm pháp luật có quy định khác nhau về cùng một vấn đề thì áp dụng văn bản có hiệu lực pháp lý cao hơn (Theo Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật). Trong trường hợp này, là Thông tư của Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Do vậy, việc hiệu trưởng Bình thỏa thuận học phí với phụ huynh là đúng Thông tư 17 - văn bản pháp lý có hiệu lực cao hơn Quyết định 22 của UBND Hà Nội.

Luật sư cho rằng cáo trạng sử dụng văn bản cấp dưới (Quyết định 22) để buộc tội thân chủ là trái nguyên tắc áp dụng pháp luật.

Khi đối đáp, VKS giữ nguyên quan điểm truy tố, đề nghị 4-5 năm tù.

Tòa tuyên bà Bình phạm tội như cáo trạng, xác định hưởng lợi vật chất không đáng kể, khoảng 72 triệu đồng nhưng có "vụ lợi phi vật chất" khi nâng cao uy tín cá nhân thông qua việc tăng thu nhập cho giáo viên.

Sau phiên sơ thẩm, bà Bình kháng cáo toàn bộ bản án và gửi kiến nghị tới Bộ Tư pháp đề nghị xem xét tính hợp pháp của Quyết định 22/2013 của UBND Hà Nội.

Bãi bỏ toàn bộ Quyết định 22/2013

Hơn một tháng sau, ngày 4/5, Cục Kiểm tra văn bản và Tổ chức thi hành pháp luật, Bộ Tư pháp ban hành kết luận về vấn đề trên.

Cục dẫn Thông tư 17 của Bộ Giáo dục và Đào tạo chỉ nêu, tiền học thêm do thỏa thuận giữa cha mẹ học sinh với nhà trường. "Thông tư này không quy định hoặc giao chính quyền địa phương quy định mức thu tiền học thêm tối đa", kết luận của Bộ Tư pháp nêu. Như vậy, Quyết định 22 của Hà Nội áp "giá trần" là chưa phù hợp.

Sau Quyết định 22, Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội tiếp tục ban hành văn bản hướng dẫn với nội dung áp mức thu tối đa tương tự. Theo Bộ Tư pháp, các quy định này được ban hành "không đúng hình thức, thẩm quyền".

Bộ Tư pháp cũng cho biết theo quy định hiện hành, việc dạy thêm trong nhà trường không được thu tiền học sinh; kinh phí phải sử dụng từ ngân sách nhà nước hoặc các nguồn hợp pháp khác.

Do đó, quy định áp mức thu tối đa tại Quyết định 22 và văn bản hướng dẫn của Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội hiện không còn phù hợp.

Cơ quan này kiến nghị UBND, Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội "khẩn trương xử lý" các nội dung trái pháp luật, đồng thời xem xét trách nhiệm của tập thể, cá nhân tham mưu, ban hành văn bản.

Một ngày sau kết luận của Bộ Tư pháp, hôm 5/5, UBND Hà Nội đã ra quyết định bãi bỏ toàn bộ Quyết định 22/2013, có hiệu lực từ ngày ký.

Bà Nguyễn Thị Bình, cựu hiệu trưởng THCS Ba Đình, trong phiên sơ thẩm hồi tháng 3. Ảnh: Danh Lam

Trong đơn kháng cáo toàn bộ bản án, bà Bình cho rằng lập luận của tòa sơ thẩm là "hết sức vô lý và cay nghiệt" khi xác định "vụ lợi phi vật chất do được nâng cao uy tín khi nâng cao thu nhập cho giáo viên".

Theo cựu hiệu trưởng, trách nhiệm của người đứng đầu trường học là chăm lo đời sống giáo viên, tạo động lực giảng dạy để nâng cao chất lượng học tập cho học sinh. Việc tăng thu nhập chính đáng cho giáo viên bằng công sức lao động của họ không nên bị coi là hành vi vụ lợi để cấu thành tội phạm.

Thanh Lam