87 cơ sở ở Khu công nghiệp Lê Minh Xuân bị phạt gần 16 tỷ đồng

TP HCM87 cơ sở tại Khu công nghiệp và Khu tiểu thủ công nghiệp Lê Minh Xuân vi phạm môi trường, bị phạt gần 16 tỷ đồng; hồ sơ 5 vụ việc được chuyển công an.

Ngày 8/8, Cục Môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) công bố kết quả kiểm tra 100 cơ sở tại Khu công nghiệp (KCN) và Khu tiểu thủ công nghiệp (TTCN) Lê Minh Xuân, thuộc xã Tân Nhựt và Bình Lợi.

Trong số này, 87 cơ sở bị lập biên bản với tổng cộng 286 hành vi vi phạm, số tiền phạt 15,917 tỷ đồng. Hồ sơ 5 vụ việc có dấu hiệu tội phạm được chuyển Công an TP HCM điều tra.

Các vi phạm chủ yếu liên quan đến thủ tục môi trường và quản lý chất thải. Nhiều cơ sở không đăng ký môi trường, thiếu báo cáo bảo vệ môi trường, hoạt động không đúng giấy phép hoặc không cung cấp đầy đủ hồ sơ phục vụ kiểm tra.

Đoàn kiểm tra còn phát hiện tình trạng không xử lý nước thải theo quy định, xả vào hệ thống thoát nước mưa; chuyển giao chất thải cho đơn vị không đủ chức năng; quản lý chất thải nguy hại sai quy định và đổ trái phép chất thải rắn công nghiệp.

Nước thải trong cống tại KCN - TTCN Lê Minh Xuân. Ảnh: Cục Môi trường

Trước đó, Cục Môi trường phối hợp với Cục Cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường (C05, Bộ Công an) và cơ quan chức năng địa phương lấy mẫu nước, không khí tại khu vực được xác định là điểm nóng ô nhiễm kéo dài.

Kết quả phân tích cho thấy nước thải tại nhiều cơ sở chưa được xử lý đạt yêu cầu trước khi đưa vào hệ thống xử lý tập trung. Một số nơi xả trực tiếp hoặc chỉ xử lý mang tính đối phó, làm giảm hiệu quả của toàn bộ hệ thống.

Mẫu nước thải tại hố ga trên đường số 8 của KCN Lê Minh Xuân có chỉ số BOD5 vượt tiêu chuẩn đấu nối 2.797 lần, tổng dầu mỡ khoáng 1.348 lần, COD 1.041 lần, chất rắn lơ lửng 515 lần và niken gần 198 lần.

Tại hố ga đấu nối của Công ty TNHH MTV Sản xuất Thương mại Trọng Ân, hàm lượng sắt trong nước thải vượt quy chuẩn 540 lần, kẽm vượt 113 lần.

Ô nhiễm cũng được ghi nhận tại các tuyến kênh tiếp nhận nước thải xung quanh. Ở kênh C12, đoạn giáp khu vực điểm nóng, BOD5 vượt quy chuẩn 61 lần, COD 47 lần, sắt 25 lần, E.Coli 22 lần và amoni 17 lần. Tại kênh C16, amoni vượt 36 lần, antimon gần 10 lần. Mức độ ô nhiễm giảm dần khi ra xa điểm nóng.

Từ kết quả này, Cục Môi trường xác định nước thải từ KCN và Khu TTCN Lê Minh Xuân là nguồn chính gây ô nhiễm các tuyến kênh xung quanh. Không khí tại ba vị trí quan trắc cũng bị ô nhiễm, với bụi lơ lửng vượt quy chuẩn 2,5 lần và khí amoniac vượt 4,84 lần. Nồng độ ô nhiễm cao tập trung ở nơi có nhiều nguồn phát thải và biến đổi theo hướng gió.

Đoàn kiểm tra còn phát hiện 28 cơ sở khai thác nước dưới đất bằng 41 giếng, trong đó 27 cơ sở không có giấy phép. Từ năm 2021 đến thời điểm kiểm tra, 40 giếng không phép đã khai thác hơn 4,17 triệu m3 nước.

Theo Cục Môi trường, khai thác nước dưới đất trái phép khiến chủ đầu tư hạ tầng không kiểm soát được lượng nước thải phát sinh. Các cơ sở có thể lợi dụng kẽ hở này để xả trực tiếp qua hệ thống thoát nước mưa hoặc đưa nước thải vào hệ thống thu gom mà không qua đồng hồ đo lưu lượng.

Ngoài vi phạm môi trường, một số cơ sở xây dựng trái phép, lấn chiếm đất, không bảo đảm quy định về phòng cháy chữa cháy và an toàn lao động. Một số trường hợp chôn lấp, đổ chất thải rắn có dấu hiệu phạm tội gây ô nhiễm môi trường.

Lực lượng chức năng lấy mẫu nước thải. Ảnh: Cục Môi trường

Chuyển hồ sơ 5 vụ việc sang công an

Cục Môi trường đã chuyển hồ sơ liên quan Công ty Việt Khiêm, Công ty Đức Hưng Khiêm, Công ty Ánh Tuyết, hộ kinh doanh Nguyễn Minh Hoàng và hộ kinh doanh Phi Long sang Công an TP HCM.

Ngày 28/6, Công an TP HCM khởi tố vụ án liên quan Công ty Việt Khiêm. Sau đợt kiểm tra, các cơ sở gây ô nhiễm đã bồi thường tổng cộng 850 triệu đồng cho những hộ dân bị ảnh hưởng. Hàng trăm nguồn xả nước thải, khí và bụi đã dừng hoạt động; tình trạng chôn lấp, đổ chất thải trái phép cơ bản chấm dứt. Các doanh nghiệp cũng phối hợp nạo vét ba tuyến kênh C12, C16 và C18 với tổng chiều dài 2.934 m, xử lý hàng nghìn tấn bùn.

Trong 13 cơ sở còn lại thuộc diện kiểm tra, một số đã ngừng hoạt động hoặc mới nhận chuyển nhượng nhà xưởng; một số vụ việc đang được công an xác minh.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị TP HCM rà soát vi phạm về tài nguyên nước, đất đai, xây dựng, quy hoạch, phòng cháy chữa cháy và an toàn lao động; đồng thời kiểm điểm trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân để tình trạng ô nhiễm kéo dài.

KCN Lê Minh Xuân được thành lập năm 1997 để tiếp nhận các cơ sở sản xuất di dời khỏi nội thành TP HCM. Năm 2005, thành phố xây dựng Khu TTCN Lê Minh Xuân dành cho các cơ sở gây ô nhiễm hoặc có nguy cơ gây ô nhiễm trong khu dân cư. Hai khu có tổng diện tích hơn 115 ha, đã được lấp đầy, hiện có 274 cơ sở hoạt động và khoảng 8.500 lao động.

Ô nhiễm không khí tại KCN - TTCN Lê Minh Xuân. Ảnh: Cục Môi trường

Gia Chính