4 hours ago
2
Việc tăng cường ứng dụng AI như thế nhìn chung là đáng hoan nghênh, bởi phù hợp với xu thế hiện đại. Tuy nhiên, khi các ứng dụng này trở nên phổ biến thì cũng cần nhìn thấy mặt trái rủi ro. Cách đây vài ngày, Chính phủ cũng đã ban hành Nghị định số 142/2026 quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành luật Trí tuệ nhân tạo.
Thực tế, các rủi ro khi lạm dụng AI là không hề đơn giản. Trước hết về mặt dữ liệu, việc cung cấp dữ liệu cho các ứng dụng có máy chủ đặt tại quốc gia khác đồng thời cũng tiềm ẩn các vấn đề về an toàn dữ liệu. Đó có thể là thông tin mật, nội bộ, số liệu chưa công bố của các cơ quan ban ngành; hoặc có thể là dữ liệu cá nhân của người dân. Nếu những dữ liệu này được cung cấp cho các ứng dụng ngoài tầm kiểm soát thì rủi ro là không hề nhỏ. Đó là chưa kể, một số dịch vụ AI sử dụng dữ liệu người dùng để huấn luyện mô hình, thì các nghiệp vụ của người này có thể được người khác khai thác. Thậm chí, các cán bộ, lãnh đạo các cơ quan ban ngành lạm dụng AI thì có thể vi phạm luật Bảo vệ bí mật nhà nước, cũng như các quy định về an toàn thông tin mạng.
Bên cạnh đó, AI đến nay đã được chứng minh là vẫn còn rất nhiều sai sót về việc cung cấp thông tin, dữ liệu, nội dung… Thực tế, nhiều ứng dụng AI đã bịa đặt ra các số liệu, hay dẫn thông tin từ những nguồn không xác tín và nội dung được tạo ra cũng có sự thiên lệch, nên rất ảnh hưởng đến tính khách quan, sự đánh giá. Tất cả những điều này đòi hỏi người dùng phải có kỹ năng kiểm tra chéo dữ liệu. Nếu không kiểm tra mà còn lạm dụng thì hậu quả có thể là không nhỏ. Rủi ro còn khó lường hơn nếu các công chức, cán bộ quản lý lạm dụng AI để thực hiện các văn bản hành chính. Đó là chưa kể, sự lạm dụng lâu ngày có thể gây ảnh hưởng năng lực nghiệp vụ của người dùng.
Nếu nhiều người lạm dụng và những rủi ro như vậy xảy ra trên diện rộng ở nhiều cơ quan ban ngành thì hậu quả chắc chắn không nhỏ.
Chính vì vậy, Chính phủ cần sớm hoàn thiện quy định phương thức ứng dụng AI trong các cơ quan chức năng. Quy định này cần phân loại và hướng dẫn về việc có thể sử dụng những ứng dụng AI nào trong các công việc cụ thể ra sao. Những ứng dụng AI cần được đánh giá bởi cơ quan nào với tiêu chuẩn ra sao thì mới được dùng trong các cơ quan ban ngành. Trong quá trình sử dụng, cần phân loại các mức độ dữ liệu có thể được cung cấp cho ứng dụng AI để sử dụng.
Khi có một quy định hoàn thiện, đầy đủ và phù hợp thì việc ứng dụng AI trong các cơ quan ban ngành mới có thể hạn chế rủi ro và tối đa hóa lợi ích.
