Alysa Liu: 'Ai chỉ trích Eileen Gu là đạo đức giả'

Trong phỏng vấn với báo Mỹ New York Times, "Thiên thần băng" Alysa Liu ủng hộ lựa chọn của "Công chúa tuyết" Eileen Gu, và nhắc tới cảm giác lướt giúp cô tái xuất và giành HC vàng lịch sử Olympic mùa Đông.

- Cô đã tự nhủ điều gì trước khi bắt đầu bài thi tự do ở chung kết trượt băng nghệ thuật đơn nữ Olympic mùa Đông 2026?

- Tôi hình dung toàn bộ chương trình của mình nhiều lần trước khi thực hiện. Nhưng tôi cũng hình dung cả nhịp thở của mình. Tôi luyện tập cách thở trong khi tưởng tượng bài biểu diễn.

Alysa Liu thi trượt băng nghệ thuật đơn nữ ở Olympic mùa Đông trên sân băng Milano, Italy tối 19/2/2026. Ảnh: Reuters

Chúng tôi rất coi trọng âm nhạc trong bài diễn. Đôi khi chúng tôi chỉnh sửa nhạc để khớp với cú nhảy. Nếu tôi không có đủ thời gian để di chuyển từ điểm A đến B, ví dụ để tiếp đất đúng vào cao trào của bản nhạc, chúng tôi sẽ thêm nhạc để tôi làm được điều đó.

Mọi cú nhảy của tôi đều có thời điểm chính xác. Tôi không bỏ lỡ bước nào. Với tôi, âm nhạc dẫn dắt cơ thể, nói cho tôi phải làm gì. Dù mọi thứ đều được lên kế hoạch, cảm giác vẫn rất tự nhiên, như thể tôi không thể chuyển động theo cách nào khác.

- Cô có nghĩ trượt băng giống như khiêu vũ trên băng không?

- Có. Nhưng tôi phải nói rằng trượt băng nghệ thuật không thực sự thỏa mãn tôi về mặt nghệ thuật. Tôi rất thích nhiếp ảnh vì nó đáp ứng nhu cầu sáng tạo của mình. Tôi vẫn phải nhảy khi không ở trên băng, vì có nhiều thứ không thể làm khi mang giày trượt.

Vì thế, về mặt nghệ thuật, trượt băng chưa đủ với tôi. Nhưng về mặt thể chất thì đủ. Tôi có thể thực sự thúc ép bản thân. Còn với khiêu vũ, tôi có thể làm bất cứ điều gì.

- John Curry từng mang tính nghệ thuật ballet vào môn trượt băng. Ông giành HC vàng năm 1976 và tin rằng cần làm môn này phổ biến hơn để mở công ty riêng. Cô có nghĩ bản thân sẽ ảnh hưởng tới môn trượt băng thế nào không?

- Thật ra tôi đã suy nghĩ rất nhiều về việc liệu mình có muốn trượt băng trở nên phổ biến hay không. Tôi biết ơn trượt băng. Tôi sẽ không thay đổi tuổi thơ của mình. Nhưng không đứa trẻ nào nên phải trải qua như vậy.

Trượt băng nghệ thuật có thể rất khắc nghiệt, và những phụ huynh cho con theo môn này đôi khi cuốn vào một cách thái quá. Có khi không độc hại, nhưng phần lớn là vậy, đặc biệt ở đỉnh cao. Hầu hết VĐV trượt băng đều từng có trải nghiệm tồi tệ.

- Trong khiêu vũ có rất nhiều cuộc thảo luận về hình ảnh cơ thể. Cô đối mặt với điều đó khi là VĐV trượt băng thế nào?

- Thực sự mất rất nhiều thời gian. Trong nhiều năm, tôi đã phải gặp chuyên gia tâm lý thể thao. Tôi gặp vấn đề này từ khi còn rất nhỏ cho đến khi giải nghệ, thậm chí còn thêm một năm nữa, đến khoảng 17 hoặc 18 tuổi.

- Có vẻ khi cô cảm thấy thoải mái với cơ thể mình, tâm trí cũng được giải phóng. Có đúng vậy không?

- Đúng. Tôi thực sự được giải phóng. Văn hóa làm việc và tập luyện lúc đó rất điên rồ. Tôi không có một ngày nghỉ nào. Tôi không muốn bất kỳ đứa trẻ nào phải như vậy. Các HLV cần được đào tạo tốt hơn.

Trượt băng nghệ thuật chắc chắn cần thay đổi. Cả hệ thống cần phải phá bỏ và xây lại từ đầu. Hệ thống thi đấu và cách tổ chức hiện tại thật sự không phù hợp với khán giả.

Các cuộc thi quá dài, không ai có thể ngồi xem hết. Mọi người cũng không hiểu cách chấm điểm. Đôi khi tôi cũng không hiểu. Và bản quyền âm nhạc là một vấn đề lớn.

May mắn là các nghệ sĩ thường thích khi tôi trượt trên nhạc của họ. Nhưng một ngày nào đó tôi có thể không may mắn như vậy.

- Tôi không biết cô có cảm thấy thế nào, nhưng đang có rất nhiều tranh luận về cô và Eileen Gu. Trung Quốc và Mỹ đều nhìn hai người như anh hùng hoặc như gánh nặng.

- Có, tôi cũng thấy. Tôi biết Eileen từ khi 13 tuổi gì đó. Chúng tôi đều đến từ vùng Vịnh San Francisco. Chị ấy rất tốt bụng, có mẹ là người Trung Quốc.

Alysa Liu (trái) ở tuổi 13 gặp Eileen Gu ở tuổi 15. Ảnh: Asian Feed

Nhiều người đạo đức giả khi chỉ trích chị ấy vì thi đấu cho Trung Quốc. Trong đầu tôi thấy điều đó khá mâu thuẫn. Mẹ Eileen là người nhập cư. Trước đây mọi người sẽ bảo chị ấy "về Trung Quốc đi". Giờ họ về Trung Quốc thật thì mọi người lại tức giận.

Và đây là thể thao. Việc chúng tôi đại diện quốc gia nào cũng không quan trọng đến vậy. Thể thao là thể thao. Chị ấy thích sự cạnh tranh, và yêu môn thể thao này. Vậy là đủ rồi. Không có gì đáng xấu hổ khi đến nơi có cơ hội.

- Cô giải nghệ ở tuổi 16, và sau một chuyến trượt tuyết đầu tiên, cô quyết định quay lại trượt băng. Có phải cô nhận ra bản thân nhớ cảm giác lướt không?

- Đúng vậy. Chính là cảm giác lướt. Tôi không tìm được nó ở đâu khác.

Tàu lượn siêu tốc thì nhanh và êm, nhưng đó không phải cảm giác lướt. Tôi yêu cảm giác đó. Ngay cả trượt patin cũng không mượt bằng. Vì tôi đứng trên một lưỡi dao rất mỏng, tạo cảm giác rất mộng mơ, rất nhẹ bẫng.

Khi tôi đi trượt tuyết, tôi cảm nhận lại nó. Lần đầu tiên kể từ khi giải nghệ, tôi lại được lướt, và tôi nghĩ: "Thật tuyệt vời".

- Khi thông báo giải nghệ trên mạng xã hội, cô viết: 'Thật sự, môn trượt băng này dạy tôi rất nhiều'. Khi đó nó dạy cô điều gì, và bây giờ thì sao?

- Khi đó, trượt băng dạy tôi biết mình thích gì và không thích gì. Tôi không thích nhiều thứ trong cuộc sống lúc đó, nhưng điều đó giúp tôi rõ ràng hơn. Tôi biết ơn vì nhận ra rằng mình thực sự không thích điều này.

Tôi không thích phải xa gia đình nhiều năm. Tôi ghét cảm giác cô đơn, và tôi thích ở bên bạn bè.

Bây giờ trượt băng dạy tôi rằng có rất nhiều cách mới để thể hiện bản thân. Nó dạy tôi rằng tôi thích sử dụng ý chí của mình. Trong não có một vùng gọi là aMCC (anterior mid-cingulate cortex - vỏ não giữa trước) nơi được cho là liên quan đến ý chí. Tôi rất thích cảm giác chiến đấu.

Tôi không muốn cuộc sống giống như thế này (cô đưa tay ngang như một đường thẳng). Tôi muốn có thăng trầm. Tôi muốn trải nghiệm mọi cảm xúc. Thể thao rất mãnh liệt. Mọi người có thể cảm nhận những cảm xúc cực độ.

Và những cảm xúc đó thật đẹp. Rất khó để tìm thấy điều đó trong cuộc sống thường ngày.

Hoàng An (theo NYT)