Ăn mặn sau sinh ảnh hưởng gì đến mẹ và bé?

Tôi sinh con đầu được một tuần, đang cho con bú. Tôi ăn cơm với thịt kho mặn có ảnh hưởng sức khỏe hai mẹ con không? (Nguyễn Mai, 29 tuổi, Nghệ An)

Trả lời:

Ăn mặn là tiêu thụ lượng muối (natri) vượt quá mức khuyến nghị. Muối có đặc tính giữ nước rất mạnh. Khi nồng độ natri trong các mô tăng cao, cơ thể tích trữ chất lỏng dẫn đến hiện tượng phù nề tay chân, gây cảm giác nặng nề, căng tức, đau nhức.

Lượng natri dư thừa trong máu làm tăng thể tích tuần hoàn. Khi đó, tim phải làm việc cường độ cao hơn để bơm máu gây tăng huyết áp, đặc biệt nguy hiểm với người có tiền sử tiền sản giật hoặc bệnh lý tim mạch.

Khi cơ thể tích trữ nhiều muối, thận phải làm việc liên tục để đào thải, quá trình đào thải độc tố qua hệ bài tiết trì trệ, làm cho tử cung và vết thương phần mềm sau khi sinh con chậm hồi phục.

Chế độ ăn nhiều muối cũng dễ tiêu diệt lợi khuẩn, làm mất cân bằng hệ vi sinh, ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe đường ruột. Lượng muối cao có thể bào mòn lớp màng bảo vệ dạ dày, tạo điều kiện cho vi khuẩn Helicobacter pylori (H. pylori) phát triển mạnh dẫn đến viêm loét. Sau sinh cơ thể rất nhạy cảm, người mẹ ăn mặn làm tăng tích tụ nước và hơi trong dạ dày, gây cảm giác đầy bụng, khó chịu, ợ nóng rát, giảm chức năng tiêu hóa và tăng nguy cơ sỏi thận.

Ăn mặn còn kích thích hệ thần kinh ngoại biên, thúc đẩy các phản ứng miễn dịch gây ngứa, nguy hiểm với người bị bệnh chàm hoặc viêm da dị ứng. Về mặt sinh học, nồng độ natri quá mức làm gia tăng các gốc tự do, gây tổn thương DNA và làm chậm quá trình tái tạo tế bào.

Chế độ ăn đậm gia vị cũng làm thay đổi vị giác, khiến người mẹ có xu hướng bỏ qua nhóm thực phẩm giàu vitamin và chất xơ cần thiết khác. Ăn mặn còn tạo cảm giác khát nước liên tục, làm đảo lộn chu trình sinh học vốn đã mệt mỏi vì thiếu ngủ của sản phụ.

Với trẻ sơ sinh một tuần tuổi, nguồn dinh dưỡng phụ thuộc hoàn toàn vào sữa mẹ. Mẹ ăn mặn có thể thay đổi nhẹ mùi vị và chất lượng sữa. Trẻ sơ sinh với vị giác nhạy cảm dễ cảm thấy khó chịu có thể dẫn đến lười bú.

Thận của trẻ còn rất non nớt, lượng muối truyền qua sữa mẹ nếu vượt quá khả năng xử lý, bé có nguy cơ mất nước, quấy khóc, ngủ không sâu giấc, khô miệng. Về lâu dài, thói quen ăn mặn của mẹ trong thời kỳ cho con bú khiến trẻ có xu hướng ưa thích đồ ăn đậm vị khi lớn lên.

Sản phụ cũng không nên kiêng muối hoàn toàn, bởi thiếu muối kéo dài gây hạ natri máu dẫn đến mệt mỏi, chuột rút, thậm chí nguy hiểm đến tính mạng. Theo khuyến cáo của Bộ Y tế, lượng muối phù hợp cho mẹ sau sinh dưới 5 g một ngày (tương đương khoảng một thìa cà phê đầy).

Nhân viên y tế phục vụ các bữa ăn đủ dinh dưỡng cho sản phụ. Ảnh minh họa: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh

Để kiểm soát tốt lượng muối ăn vào, người mẹ ưu tiên chế biến thực phẩm hấp, luộc hoặc hầm nhừ. Không ăn thực phẩm chế biến sẵn, đồ hộp hay dưa muối để kiểm soát lượng gia vị đầu vào. Duy trì thói quen uống đủ nước lọc mỗi ngày nhằm hỗ trợ thận thanh lọc cơ thể và kích thích sản sinh sữa đều đặn.

Khi có các dấu hiệu bất thường như khát nước liên tục, sưng phù nề mặt và chân tay, tăng cân nhanh bất thường, chóng mặt thường xuyên hoặc lượng nước tiểu giảm đáng kể, bạn cần liên hệ ngay với bác sĩ chuyên khoa để khám kịp thời.

Chuyên viên dinh dưỡng Nguyễn Thị Thương
Khoa Dinh dưỡng
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội

Độc giả gửi câu hỏi về dinh dưỡng tại đây để bác sĩ giải đáp