An toàn thực phẩm: Trong chợ siết chặt, bên ngoài bỏ ngỏ

Tối 4/8, đoàn giám sát của HĐND TP. HCM do Phó Chủ tịch HĐND Thành phố Huỳnh Thanh Nhân làm trưởng đoàn đã giám sát công tác quản lý nhà nước về ATTP đối với UBND phường Bình Đông, đồng thời khảo sát thực tế tại chợ đầu mối Bình Điền.

Báo cáo với đoàn, bà Vũ Yến Oanh - Phó Chủ tịch UBND phường Bình Đông cho biết, sau khi sắp xếp tổ chức bộ máy, lực lượng phụ trách ATTP của phường còn khá mỏng, chủ yếu kiêm nhiệm nhiều lĩnh vực, trong khi địa bàn rộng, số lượng cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm và dịch vụ ăn uống liên tục biến động.

Đoàn giám sát của HĐND TP. HCM do Phó Chủ tịch HĐND Thành phố Huỳnh Thanh Nhân làm trưởng đoàn đã giám sát công tác quản lý nhà nước về ATTP đối với UBND phường Bình Đông.

Phường còn thiếu trang thiết bị phục vụ lấy mẫu, kiểm tra nhanh, bảo quản và vận chuyển mẫu. Khi xảy ra nghi ngờ ngộ độc thực phẩm, việc điều tra phải đồng thời triển khai tại nơi xảy ra vụ việc, cơ sở cung cấp thực phẩm và cơ sở khám chữa bệnh. Tuy nhiên, lực lượng và phương tiện hiện nay vẫn chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu chuyên môn.

Theo ông Nguyễn Đăng Phú - Phó Giám đốc Công ty Quản lý và Kinh doanh chợ Bình Điền, trong 6 tháng đầu năm 2026, chợ đã thực hiện 980 mẫu test nhanh để kiểm tra các nguy cơ về ATTP như hàn the, dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, phẩm màu, chất tẩy trắng và formol. Kết quả chưa phát hiện mẫu vi phạm.

Đoàn giám sát đi thực tế tại chợ đầu mối Bình Điền.

Trò chuyện cùng các tiểu thương.

Chợ còn phối hợp Đội Quản lý ATTP khu vực 10 kiểm tra, xử phạt 9 trường hợp vi phạm, với tổng số tiền hơn 35 triệu đồng và tiêu hủy 770 kg hàng hóa không bảo đảm an toàn.

Dù vậy, đại diện chợ Bình Điền thừa nhận, việc kiểm soát vẫn còn nhiều bất cập. Phần lớn hàng hóa từ các tỉnh đưa về chưa được kiểm tra ngay từ nguồn, ngoại trừ sản phẩm động vật đã qua kiểm dịch thú y. Không ít mặt hàng chưa được sơ chế tại nơi sản xuất, ảnh hưởng đến điều kiện vệ sinh môi trường trong khu vực chợ.

“Một khó khăn khác là thời gian kiểm nghiệm kéo dài. Mỗi mẫu gửi phòng thí nghiệm phải mất từ 4-5 ngày mới có kết quả. Khi kết quả được trả về, phần lớn lô hàng đã tiêu thụ hết nên việc xử lý vi phạm không còn nhiều ý nghĩa trên thực tế”, ông Phú nói.

Tình trạng kinh doanh tự phát bên ngoài cũng đang là nỗi lo chung tại chợ đầu mối nông sản Thủ Đức và chợ đầu mối nông sản thực phẩm Hóc Môn.

Theo đại diện chợ đầu mối nông sản Thủ Đức, trong 6 tháng đầu năm 2026, lượng rau, củ, quả và hoa tươi nhập chợ đạt hơn 433.000 tấn, giảm so với cùng kỳ năm trước. So với thời điểm trước đại dịch COVID-19, lượng hàng về chợ hiện giảm khoảng 30%, khiến hoạt động kinh doanh của nhiều thương nhân gặp khó khăn.

Một trong những nguyên nhân được xác định là sự phát triển của các điểm kinh doanh tự phát quanh chợ. Dọc các tuyến đường và khu dân cư lân cận, xe container, xe tải thường xuyên tập kết, bốc dỡ hàng hóa để cung cấp cho các điểm mua bán bên ngoài. Hoạt động này không chỉ gây mất an ninh trật tự, cản trở giao thông mà còn tạo sức ép cạnh tranh lớn đối với các thương nhân đang kinh doanh hợp pháp trong chợ.

Đây là một trong những khu chợ chuyên về thủy hải sản lớn nhất TP. HCM.

Nhiều tiểu thương buộc phải thu hẹp hoạt động, thậm chí đóng cửa sau thời gian dài thua lỗ. Trong khi đó, hàng hóa tại các điểm kinh doanh tự phát lại không thuộc phạm vi quản lý của chợ nên không được kiểm soát về nguồn gốc, chất lượng, ATTP cũng như nguy cơ hàng giả, hàng lậu.

Chợ đầu mối Hóc Môn cũng cho biết, nhiều năm qua đã liên tục kiến nghị lãnh đạo TP. HCM và các sở, ban, ngành về tình trạng các điểm kinh doanh bên ngoài chợ ngày càng phát triển. Dù lực lượng liên ngành thường xuyên tổ chức trực chốt, tuần tra và xử lý, các điểm kinh doanh tự phát vẫn tồn tại song song với chợ đầu mối, tạo ra sự cạnh tranh thiếu công bằng và tiềm ẩn nhiều nguy cơ về vệ sinh môi trường.

Kết luận buổi giám sát, Phó Chủ tịch HĐND TP. HCM Huỳnh Thanh Nhân cho biết, đây là đợt giám sát đầu tiên về lĩnh vực ATTP kể từ khi TP. HCM vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Với quy mô hơn 15 triệu dân, yêu cầu bảo đảm ATTP ngày càng cấp thiết, gắn trực tiếp với sức khỏe cộng đồng và mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của TP. HCM.

Vấn đề an toàn thực phẩm luôn được TP. HCM quan tâm hàng đầu.

Đoàn giám sát ghi nhận những nỗ lực của các địa phương, Sở ATTP cùng ba chợ đầu mối Bình Điền, Hóc Môn và Thủ Đức trong kiểm soát chất lượng thực phẩm. Tuy nhiên, nhiều tồn tại vẫn chưa được giải quyết dứt điểm, nổi bật là tình trạng chợ tự phát bao quanh các chợ đầu mối, công tác quản lý thức ăn đường phố còn nhiều bất cập, nhân lực và trang thiết bị ở cơ sở còn thiếu, trong khi thời gian kiểm nghiệm mẫu vẫn kéo dài.

Phó Chủ tịch HĐND TP. HCM yêu cầu các sở, ban, ngành và địa phương tiếp tục tăng cường quản lý nhà nước về ATTP, bảo đảm thực phẩm đưa vào chợ đầu mối phải được kiểm soát, truy xuất nguồn gốc đầy đủ, đồng thời tiếp thu các kiến nghị của địa phương và các đơn vị để hoàn thiện báo cáo trình Thường trực HĐND TP. HCM vào cuối tháng 9/2026.