Ba giai đoạn tiến triển của bệnh Alzheimer

Bệnh Alzheimer thường tiến triển âm thầm qua nhiều năm, từ những thay đổi nhẹ về trí nhớ, nhận thức đến mất khả năng tự chăm sóc.

Alzheimer là bệnh thoái hóa thần kinh tiến triển, nguyên nhân phổ biến nhất gây sa sút trí tuệ ở người cao tuổi. Bệnh thường xuất hiện sau tuổi 65, nguy cơ tăng theo tuổi. Tuy nhiên, một số trường hợp khởi phát trước 65 tuổi, gọi là Alzheimer khởi phát sớm.

Bệnh liên quan đến quá trình tích tụ bất thường của các protein như amyloid beta và tau, gây tổn thương các tế bào thần kinh cũng như kết nối giữa các tế bào thần kinh, từ đó ảnh hưởng đến trí nhớ, tư duy, ngôn ngữ, định hướng, khả năng thực hiện các hoạt động hằng ngày.

BS.CKII Nguyễn Thị Phương Thảo, Khoa Thần kinh - Đột quỵ, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, cho biết những thay đổi bệnh lý này có thể bắt đầu nhiều năm trước khi các triệu chứng rõ ràng xuất hiện. Alzheimer thường được chia thành ba giai đoạn chính gồm nhẹ, trung bình và nặng.

Giai đoạn nhẹ

Bệnh nhân suy giảm trí nhớ nhưng vẫn còn khả năng tự lập. Ở giai đoạn đầu, người bệnh thường khó ghi nhớ thông tin mới, có thể thường xuyên quên lịch hẹn, quên những việc vừa xảy ra, đặt đồ vật không đúng chỗ hoặc lặp lại câu hỏi.

Một số người gặp khó khăn khi tìm từ ngữ, tập trung, lập kế hoạch hoặc giải quyết những công việc phức tạp. Tuy nhiên, người bệnh vẫn có thể tự thực hiện phần lớn các hoạt động sinh hoạt hằng ngày.

Theo bác sĩ Thảo, phát hiện bệnh ở giai đoạn này có ý nghĩa quan trọng vì người bệnh có thể được đánh giá đầy đủ, kiểm soát các yếu tố nguy cơ và cân nhắc các phương pháp điều trị phù hợp.

Chụp MRI não cho người có dấu hiệu suy giảm trí nhớ giúp hỗ trợ chẩn đoán Alzheimer. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh

Giai đoạn trung bình

Đây thường là giai đoạn kéo dài nhất. Suy giảm trí nhớ và các chức năng nhận thức ngày càng rõ, ảnh hưởng trực tiếp đến sinh hoạt. Người bệnh có thể quên các sự kiện gần đây, nhầm lẫn về thời gian hoặc địa điểm. Những việc đòi hỏi nhiều bước như quản lý tiền bạc, sử dụng thuốc, nấu ăn hoặc di chuyển đến nơi không quen thuộc có thể trở nên khó khăn.

Ngoài trí nhớ, người bệnh có thể gặp khó khăn về ngôn ngữ, định hướng, nhận biết, khả năng thực hiện động tác. Thay đổi cảm xúc và hành vi như lo âu, thờ ơ, kích động, rối loạn giấc ngủ hoặc thay đổi tính cách cũng có thể xuất hiện. Một số người bệnh có thể đi lang thang, dễ bị lạc hoặc khó nhận biết người quen.

Giai đoạn nặng

Bệnh nhân mất khả năng tự chăm sóc ở giai đoạn tiến triển nặng. Khả năng ghi nhớ, giao tiếp, định hướng và nhận biết môi trường xung quanh suy giảm nghiêm trọng. Nhiều trường hợp không còn nhận biết được người thân.

Người bệnh dần mất khả năng tự thực hiện các hoạt động cơ bản như ăn uống, vệ sinh cá nhân, thay quần áo, mất kiểm soát đại tiểu tiện có thể xuất hiện, làm tăng nguy cơ suy dinh dưỡng, mất nước, té ngã, nhiễm trùng...

Bác sĩ Phương Thảo cho biết mục tiêu điều trị ở giai đoạn này chủ yếu là kiểm soát triệu chứng, phòng ngừa biến chứng, đảm bảo an toàn và duy trì sự thoải mái, chất lượng cuộc sống cho người bệnh.

Bác sĩ khuyên gia đình nên lưu ý quan tâm những người xung quanh, nhất là người lớn tuổi. Người bệnh thường xuyên quên thông tin mới, khó thực hiện những công việc quen thuộc, khó tìm từ thay đổi tính cách, hành vi nên đưa đi khám để có thể phát hiện bệnh sớm, tránh để bệnh kéo dài, tiến triển và ảnh hưởng đến cuộc sống. Nhận biết sớm các dấu hiệu bất thường giúp người bệnh được đánh giá, điều trị và chăm sóc phù hợp, đồng thời có thêm cơ hội duy trì chất lượng cuộc sống.

Hiếu Nguyễn

Độc giả đặt câu hỏi về bệnh thần kinh tại đây để bác sĩ giải đáp