Bác sĩ chỉ cách sơ cứu khi trẻ ngã

Trẻ cần được đánh giá tình trạng chấn thương, cầm máu, chườm lạnh, theo dõi dấu hiệu chuyển nặng, đưa đến bệnh viện can thiệp kịp thời.

Mùa hè là thời điểm trẻ tham gia nhiều hoạt động vui chơi, thể thao, dã ngoại nên nguy cơ ngã. Trẻ có thể gặp chấn thương từ nhẹ đến nặng như trầy xước, bầm tím, gãy xương hoặc chấn thương vùng đầu... ThS.BS.CKI Nguyễn Hữu Dũng, khoa Ngoại Nhi, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, hướng dẫn các bước sơ cứu khi trẻ ngã.

Đánh giá tình trạng

Ngay sau khi trẻ té ngã, phụ huynh cần kiểm tra tri giác, hô hấp của trẻ nhằm phát hiện sớm dấu hiệu chấn thương nặng. Người lớn chú ý trẻ có tỉnh táo hay đáp ứng với kích thích bình thường hay không, đồng thời theo dõi dấu hiệu như nôn ói, co giật, khó thở, lơ mơ, giảm đáp ứng...

Nếu trẻ mất ý thức, nôn nhiều lần, đau đầu tăng dần, quấy khóc kéo dài không dỗ được (ở trẻ nhỏ), hoặc rối loạn hành vi kèm rối loạn tri giác, phụ huynh cần đưa bé đến cơ sở y tế để khám, xử trí kịp thời.

Bác sĩ Dũng khám cho một bệnh nhi bị chấn thương chân tại Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7. Ảnh minh họa: Minh Tâm

Cầm máu và xử trí vết thương

Trẻ có vết thương chảy máu, cần dùng gạc vô khuẩn hoặc khăn sạch băng ép trực tiếp lên vị trí tổn thương để cầm máu, hạn chế nhiễm trùng. Không thay băng quá sớm nếu máu còn chảy.

Với tổn thương phần mềm như sưng nề, bầm tím, có thể áp dụng chườm lạnh trong 24-48 giờ đầu sau chấn thương giúp co mạch, giảm đau, hạn chế phù nề. Tránh chườm đá lạnh trực tiếp lên da để không gây bỏng lạnh.

Hạn chế làm nặng thêm chấn thương

Trong trường hợp nghi ngờ trẻ bị gãy xương, trật khớp hoặc chấn thương cột sống, phụ huynh cần hạn chế di chuyển trẻ để tránh làm tổn thương nặng hơn. Giữ bé ở tư thế an toàn, cố định tạm thời vùng nghi ngờ tổn thương trong thời gian chờ nhân viên y tế đến hỗ trợ.

Phụ huynh không xoa bóp, nắn chỉnh xương khớp hoặc áp dụng các phương pháp dân gian lên vùng chấn thương, đặc biệt trong trường hợp nghi ngờ gãy xương, trật khớp hoặc tổn thương mô mềm. Những thao tác không đúng có thể làm tình trạng tổn thương nặng, gây chảy máu thêm, di lệch xương nếu có gãy xương kín hoặc làm nặng hơn tổn thương mô mềm, mạch máu.

Theo dõi sau ngã

Trường hợp trẻ ngã va đập vùng đầu, cần theo dõi sát trong 24-48 giờ đầu sau chấn thương để phát hiện sớm dấu hiệu bất thường. Phụ huynh cần quan sát tình trạng tỉnh táo, mức độ đáp ứng, giấc ngủ và biểu hiện như mệt hơn bình thường, quấy khóc nhiều hơn mọi ngày, ít chơi, ít tương tác với người xung quanh, phản ứng chậm khi gọi.

Nếu trẻ nôn nhiều lần, đau đầu tăng dần, buồn ngủ bất thường, khó đánh thức hoặc thay đổi ý thức, cần được đưa đến cơ sở y tế ngay.

Sơ cấp cứu đúng cách giúp giảm nguy cơ biến chứng sau ngã ở trẻ. Khi có dấu hiệu bất thường hoặc nghi ngờ chấn thương nặng, phụ huynh nên đưa trẻ đến bệnh viện để trẻ được can thiệp kịp thời, phòng tổn thương chuyển nặng.

Minh Tâm

Độc giả gửi câu hỏi về nhi sơ sinh tại đây để bác sĩ giải đáp