1 hour ago
1
Quảng Cáo
0943778078
Nhiều nhà siêu mỏng xuất hiện sau các dự án mở đường, cải tạo kênh rạch khi người dân muốn giữ phần đất vài m2 làm mặt tiền, còn việc thu hồi chưa triệt để.
Sau khi bàn giao 2/3 diện tích căn nhà trong hẻm đường Vũ Tùng, phường Gia Định, để thực hiện dự án cải tạo rạch Xuyên Tâm, nhà ông Nguyễn Hải Dương, 50 tuổi, còn mặt tiền 5 m nhưng chiều sâu chưa đến 2 m. Phần đất rộng hơn 8 m2, hình tam giác nhọn, được ông sửa sang, sơn lại để sau này tận dụng kinh doanh khi đường mới hình thành.
Ngôi nhà trước đây rộng 30 m2, trong đó 22 m2 đã bị thu hồi với mức bồi thường, hỗ trợ khoảng 50 triệu đồng mỗi m2. Phường từng đề nghị giải tỏa luôn phần còn lại, song gia đình ông Dương từ chối vì cho rằng mức hỗ trợ chưa thỏa đáng.
Theo ông, nếu giao nốt diện tích còn lại, gia đình sẽ nhận thêm khoảng 200 triệu đồng, nâng tổng số tiền bồi thường cả căn nhà lên 1,2 tỷ đồng. "Mức này không đủ để mua nhà mới ở thành phố, nên tôi phải giữ lại phần đất dù rất nhỏ để sau này có mặt tiền làm ăn", ông nói.
Tình trạng nhà siêu mỏng, méo mó như căn của ông Dương xuất hiện khá phổ biến tại TP HCM sau khi triển khai các dự án mở rộng đường, cải tạo kênh rạch. Mới đây, dự án rạch Xuyên Tâm tại phường Gia Định phát sinh 41 căn còn diện tích dưới 9 m2, trong đó nhỏ nhất chưa đến 4 m2. Trước đó, các dự án nâng cấp đường Bùi Đình Túy, Phạm Văn Đồng qua quận Bình Thạnh, Gò Vấp (cũ) cũng để lại hàng trăm căn nhà chỉ rộng vài m2.
Đại diện một ban bồi thường, giải phóng mặt bằng ở TP HCM cho biết sau khi thu hồi đất phục vụ nhiều dự án hạ tầng, không ít căn nhà còn lại diện tích quá nhỏ, khó đảm bảo điều kiện an toàn, trong khi việc cải tạo hoặc xây mới bị hạn chế về quy mô.
Để hạn chế tình trạng này, địa phương thường vận động người dân theo hai phương án. Một là hợp khối các căn liền kề thành công trình chung, bảo đảm kích thước theo quy chuẩn, vừa đủ điều kiện xây dựng kiên cố vừa có thể bố trí không gian riêng cho từng hộ. Chẳng hạn, ba căn nằm sát nhau có thể hợp thành một khối để tăng diện tích sử dụng.
Phương án còn lại là vận động hộ phía sau mua phần đất còn sót lại phía trước để có mặt tiền. Tuy nhiên, cả hai cách đều khó thực hiện do phụ thuộc vào sự đồng thuận của các hộ trong việc sắp xếp đất đai hoặc thống nhất giá chuyển nhượng.
Căn nhà dài chưa đến một mét ở đường Phạm Văn Đồng, phường Hạnh Thông, được xây thành hai tầng và sân thượng để bán đồ ăn. Ảnh: Đình Văn
Cần tính từ khi lập dự án
TS Ngô Anh Vũ, Phó viện trưởng Quy hoạch và Xây dựng TP HCM, cho rằng nhiều công trình lâu nay chủ yếu xác định ranh thu hồi theo yêu cầu kỹ thuật, cắt qua các dãy nhà mà chưa tính hết hình dạng, diện tích đất còn lại. Đây là nguyên nhân khiến sau giải tỏa phát sinh nhiều căn nhà quá nhỏ, méo mó.
Theo ông, ngay từ giai đoạn lập dự án, cơ quan chuyên môn cần khảo sát từng vị trí, dự báo diện tích và hình dạng đất còn lại sau thu hồi. Với những căn chỉ còn diện tích quá nhỏ, chẳng hạn dưới 15 m2, có thể xem xét đưa toàn bộ vào ranh giải tỏa.
"Cách làm này có thể làm tăng vốn đầu tư nhưng đổi lại sẽ hạn chế nhà siêu mỏng, đồng thời tạo thêm hành lang và không gian đô thị, mang lại hiệu quả xã hội lớn hơn", ông Vũ nói.
Với những dãy nhà xuống cấp, điều kiện sống không đảm bảo nhưng nằm ngoài ranh dự án, ông đề xuất có thể thực hiện chỉnh trang riêng, kêu gọi nhà đầu tư tham gia theo cơ chế đặc thù của Nghị quyết 260 nhằm tháo gỡ điểm nghẽn hạ tầng.
Theo đó, thành phố vẫn triển khai công trình theo ranh kỹ thuật ban đầu, còn nhà đầu tư thỏa thuận với người dân để mở rộng phạm vi cải tạo, đổi lại được hưởng cơ chế thanh toán hoặc quyền lợi phù hợp.
Ông Vũ cũng cho rằng TP HCM có thể tham khảo kinh nghiệm Nhật Bản về tái điều chỉnh khu đất. Các chủ nhà được thương lượng, phân chia và điều chỉnh lại diện tích để khai thác hiệu quả hơn. Chẳng hạn, nhà phía trước có mặt tiền rộng nhưng đất quá mỏng, trong khi nhà phía sau có diện tích sâu nhưng không tiếp giáp đường, có thể sắp xếp lại quyền sử dụng đất để cùng hình thành những thửa phù hợp.
"Cách làm này đã được luật hóa tại Nhật Bản, giúp quá trình chỉnh trang đô thị thực hiện đồng bộ hơn", ông Vũ nói.
Dãy nhà siêu rộng chưa đến 9 m2, hình tam giác, méo mó sau khi thu hồi đất tại dự án cải tạo kênh Văn Thánh, phường Gia Định. Ảnh: Quỳnh Trần
TS Nguyễn Hữu Nguyên, Hội Quy hoạch phát triển đô thị TP HCM, cho rằng mật độ xây dựng cao, nhà cửa san sát và quy hoạch chưa đồng bộ khiến thành phố dễ phát sinh những thửa đất, căn nhà có diện tích bất hợp lý khi mở đường, làm hạ tầng.
Theo ông, việc người dân muốn giữ lại phần đất còn sót để tận dụng làm mặt bằng khi đường mở rộng là nhu cầu chính đáng, bởi họ tính đến sinh kế và giá trị mặt tiền sau khi dự án hoàn thành.
Nếu cơ quan chức năng có cơ chế bồi thường phù hợp hơn đối với những phần đất còn lại, tính đến khả năng gia tăng giá trị khi trở thành mặt tiền đường mới, người dân có thể đồng thuận bàn giao toàn bộ diện tích. Khi đó, thành phố vừa tránh được những căn nhà chỉ vài m2, vừa thuận lợi hơn trong chỉnh trang và tổ chức không gian đô thị sau các dự án hạ tầng.
