2 hours ago
5
Nghị quyết số 10-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài với điểm đáng chú ý là định hướng chuyển từ tư duy thu hút sang lựa chọn và sử dụng hiệu quả dòng vốn FDI.
Trong bối cảnh cạnh tranh thu hút đầu tư ngày càng quyết liệt, lợi thế về chi phí lao động hay các chính sách ưu đãi vẫn có vai trò nhất định nhưng khó có thể tạo nên khác biệt như trước đây. Các tập đoàn công nghệ lớn thường quan tâm nhiều hơn đến chất lượng thể chế, tính ổn định của môi trường đầu tư và khả năng triển khai dự án trên thực tế. Vì vậy, một trong những điều kiện quan trọng nhất hiện nay là tiếp tục xây dựng môi trường đầu tư minh bạch, nhất quán và có khả năng dự báo cao.
Nhìn xa hơn, điều đáng quan tâm không phải chỉ là số lượng dự án công nghệ cao thu hút được, mà là những giá trị mà các dự án đó mang lại cho nền kinh tế, doanh nghiệp (DN) Việt Nam có học hỏi được công nghệ mới hay không, năng lực nghiên cứu và đổi mới sáng tạo có được nâng lên hay không.
Nghị quyết 10 đặt mục tiêu đến năm 2030 có khoảng 10.000 DN trong nước tham gia chuỗi giá trị của DN FDI, đồng thời thúc đẩy chuyển giao công nghệ và chia sẻ tri thức. Có điều, khoảng cách về công nghệ, quản trị, chất lượng nguồn nhân lực và khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế vẫn còn khá lớn. Nếu khoảng cách đó chưa được thu hẹp, sự liên kết giữa khu vực FDI và DN trong nước sẽ chủ yếu tập trung ở những khâu có giá trị gia tăng chưa cao. Vì vậy, cần chuyển từ cách tiếp cận mang tính tự phát sang cách tiếp cận thực chất hơn, trong đó trọng tâm là nâng cao năng lực của DN Việt Nam để họ có thể trở thành đối tác tin cậy trong chuỗi giá trị.
Cần tiếp tục triển khai các chương trình phát triển nhà cung ứng nội địa theo từng ngành, hỗ trợ DN nâng cấp công nghệ, chuyển đổi số, đổi mới quản trị và tiếp cận các tiêu chuẩn quốc tế. Thúc đẩy sự gắn kết giữa DN, trường đại học, viện nghiên cứu và các trung tâm đổi mới sáng tạo để quá trình tiếp nhận, làm chủ và phát triển công nghệ diễn ra thuận lợi hơn…
Đối với các tập đoàn đa quốc gia, mức độ ổn định và khả năng dự báo của môi trường đầu tư luôn là một trong những yếu tố được cân nhắc hàng đầu. Các dự án công nghệ cao, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo hay trung tâm nghiên cứu phát triển thường được xây dựng cho một chu kỳ dài và gắn với chiến lược phát triển toàn cầu của DN.
Vì vậy, các cam kết về thủ tục đầu tư đặc biệt, nguyên tắc không hồi tố theo hướng bất lợi cho nhà đầu tư có ý nghĩa tích cực trong việc củng cố niềm tin và tạo tâm lý yên tâm khi lựa chọn Việt Nam là điểm đến đầu tư. Trong bối cảnh thuế tối thiểu toàn cầu đang làm giảm dần hiệu quả của các ưu đãi thuế truyền thống, niềm tin và sự ổn định của môi trường đầu tư càng trở nên có giá trị. Ngoài ra, cần tiếp tục thu hẹp khoảng cách giữa chủ trương và thực tiễn: Chuẩn bị tốt hơn về hạ tầng, quỹ đất, nguồn nhân lực và cơ chế phối hợp giữa Trung ương với địa phương để các chính sách có thể được triển khai đồng nhất, nhanh chóng và hiệu quả.
Khi những cam kết được hiện thực hóa bằng các dự án cụ thể, niềm tin của nhà đầu tư sẽ tiếp tục được củng cố, cũng là cơ sở để thu hút các dự án công nghệ chiến lược, tạo giá trị gia tăng cao cho nền kinh tế.
