Dự kiến hôm nay (24-4), tại Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI sẽ xem xét biểu quyết thông qua nghị quyết về việc thành lập TP Đồng Nai trực thuộc Trung ương.
Kỳ vọng vị thế, vai trò mới
Vùng đất Đồng Nai có lịch sử hình thành và phát triển gần 330 năm, ghi dấu đậm nét công lao của Lễ Thành hầu Nguyễn Hữu Cảnh trong việc thiết lập hệ thống hành chính từ những ngày đầu mở cõi. Đây cũng là địa phương đầu tiên ở phương Nam có Văn Miếu - biểu tượng cho truyền thống hiếu học của người dân.

Một góc đô thị Biên Hòa bên sông Đồng Nai, kết nối với TP HCM qua Quốc lộ 1 và cầu Đồng Nai
Hiện nay, Đồng Nai có quy mô dân số gần 4,5 triệu người. Năm 2025, GRDP của tỉnh đạt gần 678.000 tỉ đồng, thu ngân sách khoảng 103.000 tỉ đồng - thuộc nhóm địa phương dẫn đầu cả nước về quy mô kinh tế.
Đồng Nai sở hữu hệ thống hạ tầng giao thông tương đối đồng bộ, với đầy đủ 5 phương thức đường bộ, hàng không, đường sắt, hàng hải và đường thủy nội địa. Trong đó, nổi bật là dự án sân bay quốc tế Long Thành đang chuẩn bị đưa vào khai thác thương mại. Với 89 khu công nghiệp đã được quy hoạch, Đồng Nai tiếp tục khẳng định vị thế là một trong những trung tâm công nghiệp lớn của cả nước.
Là người dân nhiều năm sinh sống tại phường Tam Hiệp, ông Trịnh Cường cho rằng việc Đồng Nai hướng tới mục tiêu trở thành thành phố là bước chuyển mình quan trọng, tạo động lực phát triển mạnh mẽ cho địa phương. Ông kỳ vọng cùng với sự thay đổi về vị thế, công tác quản lý và phục vụ hành chính sẽ tiếp tục được cải thiện.
"Điều mà tôi và nhiều người dân mong đợi trước hết là hệ thống hạ tầng ngày càng hoàn thiện, đồng bộ, kết nối thuận tiện giữa các địa phương tại Đồng Nai cũng như với vùng kinh tế trọng điểm phía Nam. Khi hạ tầng phát triển, cơ hội tăng trưởng kinh tế sẽ rộng mở hơn, kéo theo nhiều việc làm mới, giúp người lao động ổn định cuộc sống, nâng cao thu nhập qua từng năm" - ông Cường bày tỏ.
Không chỉ ở khía cạnh kinh tế, người dân còn kỳ vọng vào những cải cách mạnh mẽ trong quản lý hành chính. Việc Đồng Nai đẩy mạnh cải cách thủ tục gắn với chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ hiện đại được xem là yếu tố then chốt nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, đồng thời tạo thuận lợi hơn cho người dân khi giải quyết các thủ tục thiết yếu về thuế, đất đai...
Cùng với đó, các đô thị hiện hữu và những khu vực dự kiến phát triển mới ở Đồng Nai được kỳ vọng sẽ đầu tư đồng bộ, tăng cường không gian xanh, cải thiện môi trường sống. Mục tiêu hướng đến là xây dựng những đô thị hiện đại, đáng sống, nơi người dân có thể thụ hưởng rõ rệt thành quả phát triển.
Ở góc độ doanh nghiệp, ông Dương Văn Bắc, Tổng Giám đốc Tập đoàn Novaland, nhận định việc Đồng Nai trở thành thành phố sẽ là bước ngoặt quan trọng, mở ra cơ hội phát triển mới cho toàn vùng kinh tế trọng điểm phía Nam. Với quy mô dân số đứng thứ 3 cả nước và tốc độ tăng trưởng GRDP ấn tượng, Đồng Nai không chỉ giữ vai trò "thủ phủ" công nghiệp mà còn đang chuyển mình trở thành trung tâm kết nối quốc tế, nhất là thông qua sân bay Long Thành.
Ba nhóm nhiệm vụ trọng tâm
Đề cập định hướng phát triển khi Đồng Nai trở thành thành phố, ông Nguyễn Kim Long - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh - cho biết địa phương sẽ tập trung vào 3 nhóm nhiệm vụ lớn, gồm: nâng cấp hạ tầng, phát triển đô thị hiện đại và tạo động lực tăng trưởng mới.
Trước hết, về quy hoạch và quản lý đô thị, Đồng Nai sẽ ưu tiên cải tạo, chỉnh trang các khu đô thị hiện hữu theo hướng văn minh, hiện đại, đồng thời vẫn giữ gìn bản sắc văn hóa, lịch sử và những giá trị đặc trưng của địa phương. Song song đó, Đồng Nai đẩy mạnh phát triển các đô thị mới, khu đô thị ven sông và các không gian đô thị hiện đại; hình thành chuỗi đô thị đồng bộ cả về hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng văn hóa - xã hội. Đồng Nai định hướng chú trọng mô hình TOD (phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng), phát triển nén và phát triển hỗn hợp; đồng thời hình thành các không gian động lực gắn với đầu mối giao thông lớn, nhà ga và các trục kết nối quan trọng.
Đối với các khu vực có mật độ dân cư cao, Đồng Nai sẽ nghiên cứu khai thác hiệu quả không gian ngầm, nâng cao hiệu suất sử dụng đất. Cùng với đó, đầu tư đồng bộ hệ thống hạ tầng như giao thông, điện, nước, viễn thông, xử lý môi trường và các dịch vụ đô thị, đáp ứng yêu cầu của một đô thị trực thuộc Trung ương.
Về phát triển kinh tế, Đồng Nai xác định triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm huy động và sử dụng hiệu quả mọi nguồn lực. Một trong những định hướng trọng tâm là thúc đẩy khu vực kinh tế tư nhân, coi đây là động lực quan trọng hàng đầu để tăng trưởng. Đồng Nai tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư - kinh doanh theo hướng minh bạch, ổn định, thủ tục nhanh gọn và chi phí hợp lý, tạo điều kiện để doanh nghiệp yên tâm đầu tư, mở rộng làm ăn lâu dài.
Bên cạnh việc thu hút doanh nghiệp lớn, Đồng Nai cũng chú trọng hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ và hộ kinh doanh cá thể phát triển lên doanh nghiệp. Các chính sách hỗ trợ tập trung vào nền tảng số, tư vấn pháp lý, kế toán, quản trị và đào tạo nguồn nhân lực. Mục tiêu là xây dựng cộng đồng doanh nghiệp phát triển đồng đều, bền vững và có khả năng thích ứng tốt trước biến động thị trường.
Ngoài ra, Đồng Nai còn ưu tiên thu hút các ngành, lĩnh vực có giá trị gia tăng cao và sức lan tỏa lớn như: công nghệ cao, công nghiệp hỗ trợ, logistics, dịch vụ cảng hàng không, thương mại hiện đại, kinh tế số và đổi mới sáng tạo. Với lợi thế từ sân bay Long Thành cùng hệ thống kết nối vùng, Đồng Nai được đánh giá có nhiều điều kiện để hình thành các động lực tăng trưởng mới nếu tổ chức không gian phát triển hợp lý và có cơ chế thu hút nguồn lực hiệu quả.
Ở góc độ an sinh xã hội, ông Nguyễn Kim Long nhấn mạnh quan điểm phát triển gắn liền với nâng cao đời sống người dân. "Trong toàn bộ chiến lược phát triển của Đồng Nai, người dân luôn là trung tâm, là chủ thể, là mục tiêu và cũng là động lực. Đồng Nai sẽ tiếp tục dành sự quan tâm lớn hơn cho các chính sách an sinh xã hội, nâng cao chất lượng sống và tạo cơ hội phát triển công bằng cho mọi người dân" - ông khẳng định.
Cần phân cấp, phân quyền mạnh hơn
Theo PGS-TS Trần Hoàng Ngân, đại biểu Quốc hội đoàn TP HCM, việc tỉnh Đồng Nai trở thành thành phố không đơn thuần là thay đổi danh xưng, mà quan trọng hơn là tạo ra các cơ chế đặc thù để địa phương phát triển mạnh mẽ hơn, đóng góp nhiều hơn cho cả nước. Mục tiêu cốt lõi là nâng cao chất lượng sống và hạnh phúc của người dân.
Ông Trần Hoàng Ngân cho rằng khi trở thành thành phố, Đồng Nai không chỉ đóng góp cho sự phát triển riêng của địa phương mà còn cùng với Tây Ninh và TP HCM tạo thành 3 trụ cột quan trọng của vùng Đông Nam Bộ, qua đó gia tăng đóng góp cho nền kinh tế quốc gia. Hiện khu vực này chỉ chiếm khoảng 21% dân số nhưng đóng góp tới 35% GDP và gần 40% tổng thu ngân sách cả nước.
Đồng Nai được đánh giá có vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng, không chỉ là cửa ngõ giao lưu, hội nhập quốc tế mà còn đóng vai trò trung tâm kết nối vùng. Cụ thể, địa phương này kết nối vùng Đông Nam Bộ với ĐBSCL, Tây Nguyên và các tỉnh, thành miền Trung. Do đó, vị trí địa chính trị và địa kinh tế của Đồng Nai có ý nghĩa then chốt.
Từ thực tế này, PGS-TS Trần Hoàng Ngân nhấn mạnh yêu cầu cấp thiết về phát triển hạ tầng giao thông kết nối. Theo đó, cần có chính sách hỗ trợ để Đồng Nai xây dựng hệ thống hạ tầng đồng bộ, đa phương thức, bao gồm đường sắt, đường sắt tốc độ cao, đường sắt đô thị, đường bộ, cao tốc, đường thủy và đường biển, nhằm khai thác tối đa tiềm năng của vùng Đông Nam Bộ và các khu vực lân cận.
Bên cạnh đó, cần xây dựng thể chế đặc thù đủ mạnh để hỗ trợ Đồng Nai phát triển tương xứng với tiềm năng, nhất là trong lĩnh vực hạ tầng đô thị. Bởi lẽ, khi Đồng Nai trở thành thành phố, quá trình đô thị hóa và gia tăng dân số sẽ diễn ra nhanh hơn, đòi hỏi đầu tư đồng bộ hạ tầng kỹ thuật như xử lý rác thải, bảo vệ môi trường, giảm ùn tắc giao thông, chống ngập. Đồng Nai cũng cần chú trọng phát triển hạ tầng công nghệ thông tin và hạ tầng số để xây dựng chính quyền đô thị theo hướng số hóa, hiện đại, thông minh.
"Theo quy hoạch, Đồng Nai sẽ phát triển cụm khu công nghiệp rất lớn với gần 100 khu công nghiệp, khu kinh tế và khu công nghệ cao nhưng phải theo hướng thông minh, xanh và tuần hoàn. Đây là mô hình phát triển của thế giới hiện đại, cần bảo đảm các tiêu chuẩn thân thiện với môi trường để thu hút nhà đầu tư. Do đó, tiêu chí môi trường phải được đặt lên hàng đầu. Quốc hội cần sớm có nghị quyết phân cấp, phân quyền mạnh hơn cho Đồng Nai để địa phương có cơ chế, chính sách đặc thù, giải quyết các điểm nghẽn trong quá trình phát triển đô thị thời gian tới" - đại biểu Trần Hoàng Ngân đề xuất.
V.Duẩn

1 hour ago
3







