1 day ago
5
Nằm bên đường Văn Thánh, ven sông Hương thuộc phường Kim Long, TP. Huế, Văn Miếu Huế là một trong những công trình tiêu biểu của Quần thể di tích Cố đô Huế - Di sản văn hóa thế giới được UNESCO công nhận năm 1993. Sau hơn hai thế kỷ tồn tại cùng nhiều biến thiên lịch sử, di tích đang bước vào đợt đại trùng tu quy mô hơn 132 tỷ đồng, với kỳ vọng hồi sinh diện mạo uy nghi vốn có của một trung tâm Nho học dưới triều Nguyễn.
Được khởi công xây dựng năm 1808 dưới thời vua Gia Long, Văn Miếu - tên chính thức là Văn Thánh Miếu - là nơi thờ Khổng Tử cùng các bậc tiên hiền, tiên nho của Nho học. Công trình mang ý nghĩa biểu tượng cho nền giáo dục thời quân chủ, thể hiện truyền thống tôn sư trọng đạo, trọng dụng hiền tài của dân tộc.
Theo Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế, quần thể kiến trúc Văn Miếu được quy hoạch trên mặt bằng gần vuông, mỗi cạnh khoảng 160 m, bao bọc bởi hệ la thành cao khoảng 2 m. Trong khuôn viên từng có khoảng 50 công trình lớn nhỏ, được bố trí theo tầng bậc, chính phụ rõ ràng theo nguyên tắc kiến trúc cung đình triều Nguyễn.
Điểm nhấn quan trọng của di tích là hệ thống bia tiến sĩ. Từ thời vua Minh Mạng, Văn Miếu trở thành nơi dựng bia vinh danh những người đỗ đạt cao trong các kỳ thi quốc gia của triều đình. Hiện di tích còn lưu giữ nguyên vẹn 32 bia đá khắc tên tuổi, quê quán của 293 vị tiến sĩ triều Nguyễn, từ khoa thi đầu tiên năm 1822 đến khoa thi cuối cùng năm 1919 dưới thời vua Khải Định.
Các tấm bia đều được đặt trên lưng rùa bằng đá thanh và đá cẩm thạch, trở thành nguồn tư liệu quý phản ánh truyền thống hiếu học và học phong của đất Việt. Những năm gần đây, nhiều học sinh, sinh viên tại TP. Huế vẫn tìm đến Văn Miếu để dâng hương, cầu mong thuận lợi trong học tập, thi cử.
Trước thực trạng này, dự án tu bổ, tôn tạo và phục hồi thích nghi di tích Văn Miếu giai đoạn 1 đã được triển khai với tổng mức đầu tư hơn 132,1 tỷ đồng. Cuối năm 2024, HĐND tỉnh Thừa Thiên Huế (nay là TP. Huế) đã thông qua nghị quyết điều chỉnh chủ trương đầu tư, tăng hơn 66 tỷ đồng so với phương án ban đầu. Đến tháng 9/2025, UBND TP. Huế phê duyệt dự án với thời gian thực hiện trong 3 năm.
Đợt trùng tu lần này tập trung phục hồi nhiều hạng mục quan trọng như Đại Thành Điện, Đại Thành Môn, Văn Miếu Môn, Kim Thanh Môn, Ngọc Chấn Môn, sân miếu, khu vực bến thuyền cùng hệ thống hạ tầng kỹ thuật phụ trợ. Trong đó, Văn Miếu Môn - cổng ngoài của di tích - đang được hạ giải để phục hồi toàn bộ hệ mái gỗ nhóm II và lớp ngói âm dương tráng men vàng.
