Bộ GD-ĐT sắp có thông tư về hoạt động giáo dục tăng cường, môn 'tự nguyện'

Các khái niệm 'Hoạt động giáo dục tăng cường'; 'Hoạt động giáo dục theo nhu cầu người học' là gì?

Tại dự thảo Thông tư, "Hoạt động giáo dục chính khóa" được giải thích là "các môn học và hoạt động giáo dục được tổ chức theo Chương trình giáo dục phổ thông hoặc Chương trình giáo dục thường xuyên do Bộ GD-ĐT ban hành, được thực hiện theo kế hoạch giáo dục của nhà trường trong thời lượng và khung thời gian năm học theo quy định".

"Hoạt động giáo dục tăng cường" được giải nghĩa "là các hoạt động giáo dục được cơ sở giáo dục tổ chức nhằm củng cố, mở rộng kiến thức, kỹ năng, phát triển năng lực và phẩm chất cho người học, góp phần thực hiện mục tiêu Chương trình giáo dục phổ thông, Chương trình giáo dục thường xuyên. Hoạt động này được thực hiện trong khung thời gian tổ chức các hoạt động giáo dục của nhà trường và được quản lý như hoạt động giáo dục chính khóa".

Học sinh trong một hoạt động học tiếng Anh - khoa học thực nghiệm

ẢNH: THÚY HẰNG

Còn "Hoạt động giáo dục theo nhu cầu người học" được cho biết "là các hoạt động giáo dục được tổ chức trên cơ sở sự tự nguyện đăng ký tham gia của người học và cha mẹ hoặc người giám hộ người học, nhằm phát triển năng khiếu, sở thích cá nhân hoặc rèn luyện kỹ năng sống ngoài các nội dung giáo dục bắt buộc. Hoạt động này được thực hiện ngoài thời gian tổ chức hoạt động giáo dục chính khóa theo quy định của Chương trình giáo dục phổ thông, Chương trình giáo dục thường xuyên".

Không gây quá tải cho người học, không ép buộc học sinh dưới mọi hình thức

Bộ GD-ĐT cho biết dự thảo Thông tư quy định về tổ chức các hoạt động giáo dục tăng cường và hoạt động giáo dục theo nhu cầu người học tại các cơ sở giáo dục phổ thông và giáo dục thường xuyên sẽ thiết lập ranh giới rõ ràng, minh bạch giữa các hoạt động giáo dục trong nhà trường, nhằm tránh tình trạng hiểu sai hoặc cố tình làm sai trong thực tiễn. Các quy định tại Thông tư này không phải là quy định về dạy thêm, học thêm.

Theo đó, về bản chất, hoạt động giáo dục tăng cường và theo nhu cầu tập trung vào việc rèn luyện kỹ năng sống, giáo dục STEM/STEAM, giáo dục robot, trí tuệ nhân tạo (AI), phát triển năng lực ngoại ngữ, tin học, nghệ thuật, thể dục thể thao; tuyệt đối không thay thế, không trùng lặp nội dung bắt buộc và không gây quá tải cho người học.

Theo dự thảo, các hoạt động này không sử dụng thời gian để dạy trước chương trình, ôn tập, luyện thi hay "nhồi nhét" khối lượng kiến thức các môn học văn hóa trong Chương trình giáo dục phổ thông - những kiến thức vốn thuộc phạm vi điều chỉnh của quy định về dạy thêm, học thêm. Các hoạt động này được tổ chức hoàn toàn ngoài thời gian chính khóa.

Việc tham gia của học sinh dựa trên nhu cầu, sở thích, năng khiếu, định hướng nghề nghiệp cá nhân, sự tự nguyện hoàn toàn của gia đình; nhà trường không được phép ép buộc dưới mọi hình thức. Kết quả tham gia các hoạt động giáo dục này tuyệt đối không được sử dụng để đánh giá, xếp loại học lực, xét thi đua hay áp dụng các hình thức kỷ luật đối với học sinh.

Siết chặt điều kiện triển khai, bảo đảm tính công khai, minh bạch

Để bảo đảm chất lượng giáo dục, về học liệu, tài liệu, dự thảo Thông tư quy định cơ sở giáo dục tổ chức thẩm định và phê duyệt đối với học liệu, tài liệu tự biên soạn hoặc khai thác từ nguồn học liệu mở hợp pháp. Sở GD-ĐT chủ trì thẩm định các tài liệu do tổ chức, cá nhân bên ngoài cung cấp, tài liệu liên kết phát hành quy mô toàn tỉnh hoặc có yếu tố nước ngoài. Không được sử dụng tài liệu chưa được thẩm định.

Dự thảo Thông tư cũng quy định những yêu cầu cụ thể về trình độ, chuẩn đào tạo đối với nhân sự giảng dạy. Các tổ chức, cá nhân bên ngoài tham gia phối hợp phải có hồ sơ, văn bằng được thẩm định, phải được tập huấn về quy tắc ứng xử và chịu sự quản lý trực tiếp của hiệu trưởng.

Giáo viên tại các cơ sở giáo dục được hưởng thù lao, tính giảm trừ hoặc quy đổi vào định mức tiết dạy theo thỏa thuận với cơ sở giáo dục; đồng thời có quyền từ chối tham gia thực hiện các hoạt động giáo dục tăng cường và hoạt động giáo dục theo nhu cầu người học nếu không có thỏa thuận thống nhất giữa các bên hoặc không bảo đảm các điều kiện về chế độ làm việc theo quy định.

Dự thảo Thông tư cũng quy định cụ thể điều kiện về cơ sở vật chất và kinh phí. Trong đó, mức thu không được vượt quá mức trần quy định tại nghị quyết của hội đồng nhân dân cấp tỉnh; bảo đảm tính công khai, minh bạch theo các quy định hiện hành.

UBND cấp xã có trách nhiệm đảm bảo an ninh trật tự và an toàn môi trường sư phạm tại địa phương.

Nhiều năm học qua, phụ huynh nhiều nơi đau đầu vì các môn liên kết, 'môn tự nguyện' vì được tổ chức chưa đúng quy định, chưa minh bạch

ẢNH: TN DÙNG AI

Dự thảo Thông tư quy định rõ trách nhiệm của UBND cấp tỉnh trong việc bố trí nguồn lực, đề nghị hội đồng nhân dân phê duyệt mức thu; đồng thời, thực hiện trách nhiệm giải trình trước nhân dân về chất lượng, tính an toàn và minh bạch tài chính của các hoạt động giáo dục tăng cường và theo nhu cầu trên địa bàn tỉnh.

Sở GD-ĐT chịu trách nhiệm quản lý chuyên môn; chủ trì, phối hợp với các sở, ban, ngành và tổ chức có liên quan kiểm tra, thanh tra, giám sát việc tổ chức các hoạt động giáo dục tăng cường và hoạt động giáo dục theo nhu cầu người học; xử lý hoặc kiến nghị xử lý vi phạm theo thẩm quyền. Tổng hợp, đánh giá và gửi báo cáo kết quả thực hiện với UBND cấp tỉnh và Bộ GD-ĐT trước ngày 30.6 hằng năm.

UBND cấp xã có trách nhiệm đảm bảo an ninh trật tự và an toàn môi trường sư phạm tại địa phương.

Nhà trường và người đứng đầu cơ sở giáo dục phải chịu trách nhiệm toàn diện về việc xây dựng kế hoạch, ký kết hợp đồng liên kết và chất lượng, an toàn của các hoạt động.