Bỏ loạt quy định quản lý công chức, viên chức tồn tại 10 - 30 năm

Nhiều quy định đã lạc hậu

Từ 1.3, Thông tư 02/2026/TT-BNV bãi bỏ 12 văn bản quy phạm pháp luật, trong đó có 4 văn bản liên quan trực tiếp đến quản lý công chức, viên chức như: tiêu chuẩn nghiệp vụ ngạch công chức ngành giáo dục; mã số ngạch viên chức giáo dục, văn hóa; quy trình thanh tra tuyển dụng, sử dụng công chức, viên chức; quy định về thanh tra viên chuyên ngành.

Từ 1.3, Bộ Nội vụ bãi bỏ 12 văn bản quy phạm pháp luật, trong đó có nhiều quy định về công chức, viên chức

ẢNH: THU HẰNG

Đáng chú ý, có những quy định đã tồn tại hơn 30 năm, điển hình là quyết định ban hành từ năm 1994 về tiêu chuẩn nghiệp vụ các ngạch công chức trong lĩnh vực giáo dục. Phần lớn các văn bản còn lại được ban hành giai đoạn 2005 - 2015, trước khi các luật nền tảng như luật Cán bộ, công chức; luật Viên chức được sửa đổi và luật Thanh tra 2022 có hiệu lực.

Ông Bùi Sỹ Lợi, nguyên Phó chủ nhiệm Ủy ban Xã hội của Quốc hội, cho rằng việc duy trì các văn bản ban hành cách đây 10 - 30 năm không còn bảo đảm tính thống nhất và đồng bộ. Việc bãi bỏ không chỉ là động tác kỹ thuật pháp lý mà phản ánh quá trình rà soát, tinh gọn và tái cấu trúc hệ thống quy định. 

"Khi các luật khung đã thay đổi căn bản về nguyên tắc quản lý, mô hình tổ chức và thẩm quyền, thì các thông tư, quyết định hướng dẫn trước đây đã lỗi thời, không còn phù hợp với tình hình thực tiễn sẽ phải thay thế là điều tất yếu", ông Lợi nói.

Cạnh đó, sau khi luật Thanh tra 2022 có hiệu lực, hệ thống tổ chức thanh tra đã được sắp xếp lại theo hướng tinh gọn đầu mối, giảm phân tán thanh tra chuyên ngành, tăng tính tập trung và thống nhất.

Khi các luật khung đã thay đổi về nguyên tắc quản lý và tổ chức bộ máy, việc duy trì các thông tư, quyết định hướng dẫn cũ dễ dẫn đến chồng chéo, thiếu thống nhất. Thực tế, nhiều quy định về tiêu chuẩn ngạch, mã số viên chức hay quy trình thanh tra tuyển dụng công chức đã không còn phù hợp với mô hình hiện hành.

Đổi mới quản lý theo vị trí việc làm

Việc bãi bỏ các văn bản không đồng nghĩa với "khoảng trống pháp lý" bởi luật Công chức, viên chức đã được Quốc hội thông qua và có hiệu lực từ 1.7.2025. Luật bỏ quy định thi nâng ngạch, thay vào đó là cơ chế bố trí cán bộ vào vị trí việc làm nào thì xếp ở ngạch công chức tương ứng.

Thứ trưởng Bộ Nội vụ Trương Hải Long cho biết, để đánh giá và sàng lọc cán bộ, công chức, luật quy định nguyên tắc, thẩm quyền, nội dung, phương thức đánh giá, xếp loại chất lượng công chức trên cơ sở theo dõi, đánh giá thường xuyên, liên tục, đa chiều, định lượng bằng các tiêu chí cụ thể gắn với tiến độ, số lượng, chất lượng của kết quả, sản phẩm theo vị trí việc làm (KPI).

Cơ quan quản lý sẽ sử dụng kết quả đánh giá để thực hiện khen thưởng, chế độ thu nhập tăng thêm, tiền thưởng hoặc xem xét bố trí vị trí việc làm thấp hơn hoặc cho thôi việc để sàng lọc người không đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ ra khỏi bộ máy. Đồng thời, luật quy định cụ thể trách nhiệm của người đứng đầu trong việc quản lý, đánh giá và sử dụng công chức đúng năng lực, đúng vị trí việc làm.

Mới đây nhất, Bộ Nội vụ cũng có văn bản gửi các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ và UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc T.Ư về việc triển khai thực hiện Nghị định số 361/2025/NĐ-CP của Chính phủ quy định về vị trí việc làm công chức.

Theo đó, Bộ Nội vụ đề nghị việc triển khai thực hiện nghị định này thống nhất, đồng bộ, không hình thức, gắn với đổi mới phương thức quản lý công chức theo vị trí việc làm; không khoán trắng việc xác định vị trí việc làm cho các cơ quan, tổ chức, đơn vị thuộc phạm vi quản lý.

Bộ Nội vụ yêu cầu tổ chức thực hiện việc phê duyệt, điều chỉnh vị trí việc làm công chức trong cơ quan, tổ chức, đơn vị phải gắn với mục tiêu, kết quả, sản phẩm đầu ra theo vị trí việc làm và yêu cầu quản lý nhà nước của từng ngành, lĩnh vực, địa phương; gắn với yêu cầu về năng lực, mức độ phức tạp, trách nhiệm của công việc, làm cơ sở cho việc tuyển dụng, bố trí, sử dụng, đánh giá, đào tạo, quy hoạch, bổ nhiệm và các nội dung khác liên quan trong quản lý công chức.

Theo các chuyên gia, việc bãi bỏ loạt quy định tồn tại hàng chục năm không tạo khoảng trống pháp lý mà là bước chuẩn bị để hệ thống vận hành theo khung quản lý mới. Đây không chỉ là thay đổi kỹ thuật hành chính mà còn là thay đổi tư duy quản trị nhân sự trong khu vực công, hướng tới bộ máy tinh gọn và lấy hiệu quả công việc làm thước đo.