Bộ Nội vụ còn 12 cơ sở nhà, đất dôi dư

Thanh tra Chính phủ vừa ban hành Thông báo số 2705 công khai kết luận thanh tra chuyên đề về cơ sở nhà, đất dôi dư sau sắp xếp tại Bộ Nội vụ. Bên cạnh việc ghi nhận những kết quả đạt được trong công tác sắp xếp, xử lý tài sản công, cơ quan thanh tra cũng chỉ rõ nhiều tồn tại, hạn chế cần khẩn trương khắc phục nhằm tránh lãng phí nguồn lực đất đai.

Theo kết luận thanh tra, sau khi hợp nhất Bộ Nội vụ và Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội từ ngày 1/3/2025, Bộ Nội vụ quản lý 45 cơ sở nhà, đất do 26 cơ quan, đơn vị trực thuộc sử dụng. Đến ngày 30/4 số lượng còn 44 cơ sở sau khi chuyển giao một cơ sở cho cơ quan khác.

Qua thanh tra xác định, Bộ Nội vụ có 12 cơ sở nhà, đất dôi dư, gồm 7 cơ sở phát sinh trước khi hợp nhất và 5 cơ sở phát sinh sau khi hợp nhất.

Trong số các cơ sở dôi dư trước khi sắp xếp tổ chức bộ máy: 4 cơ sở để trống toàn bộ hoặc một phần nhà, đất trên 12 tháng; 3 cơ sở xảy ra tình trạng tranh chấp, lấn chiếm kéo dài, có vụ việc tồn đọng từ các năm 1980, 1988 và 1997 nhưng đến nay vẫn chưa được xử lý dứt điểm.

Đối với các cơ sở dôi dư sau sắp xếp: một cơ sở để trống gần 14 tháng, 4 cơ sở khác để trống toàn bộ hoặc một phần dưới 12 tháng. Ngoài ra, Thanh tra Chính phủ còn xác định 3 cơ sở sử dụng diện tích dùng chung vượt tiêu chuẩn, định mức theo quy định.

Một nội dung đáng chú ý trong kết luận thanh tra là việc quản lý, khai thác tài sản công tại một số đơn vị trực thuộc Bộ Nội vụ. Theo đó, tại Nhà khách Người có công thuộc Văn phòng Bộ Nội vụ, địa chỉ 168 Hai Bà Trưng, phường Tân Định, TPHCM, đơn vị đã tổ chức hoạt động kinh doanh đối với khách ngoài diện người có công khi chưa được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt Đề án sử dụng tài sản công vào mục đích kinh doanh. Đồng thời, đơn vị cũng chưa kê khai, nộp tiền thuê đất đối với hoạt động sử dụng nhà, đất công vào mục đích kinh doanh, cho thuê theo quy định.

Đối với cơ sở tại số 2 phố Trạm, phường Long Biên, TP Hà Nội, Thanh tra Chính phủ xác định có 2 địa điểm cho tư nhân thuê, mượn, trong quá trình thực hiện đã sử dụng đất không đúng nội dung Đề án sử dụng tài sản công. Tuy nhiên, việc cho thuê đã chấm dứt từ ngày 31/12/2025 và tài sản đã được hoàn trả nguyên trạng.

Theo kết luận thanh tra, hiện có 9 cơ sở nhà, đất đủ điều kiện để sớm đưa vào khai thác, sử dụng hiệu quả. Tổng diện tích các khu đất này lên tới 66.078 m², cùng 4.583 m² diện tích sàn xây dựng, được đánh giá là nguồn lực công cần sớm được khai thông, tránh tiếp tục lãng phí.

Thanh tra Chính phủ cho rằng nguyên nhân của những tồn tại xuất phát từ cả yếu tố chủ quan và khách quan. Trong đó, công tác chỉ đạo, kiểm tra chưa thường xuyên, hồ sơ quản lý tài sản chưa được cập nhật đầy đủ, một số cán bộ tham mưu chưa nắm vững quy định về đất đai, xây dựng, tài chính và kế toán.

Về khách quan, hệ thống pháp luật hiện hành còn thiếu hướng dẫn cụ thể về tiêu chuẩn, định mức sử dụng đất, chưa quy định rõ trách nhiệm của địa phương trong việc chậm cho ý kiến đối với phương án sắp xếp nhà, đất, chưa có cơ chế đủ mạnh để xử lý các trường hợp đất công bị lấn chiếm, tranh chấp kéo dài. Bên cạnh đó, nhiều cơ sở có lịch sử pháp lý phức tạp và quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy diễn ra trong thời gian ngắn.

Trên cơ sở kết quả thanh tra, Thanh tra Chính phủ kiến nghị Chính phủ sớm ban hành quy định hướng dẫn cụ thể về tiêu chuẩn, định mức sử dụng đất làm căn cứ thống nhất trong việc sắp xếp, điều chuyển và quản lý trụ sở làm việc.

Đối với Bộ Nội vụ, Thanh tra Chính phủ yêu cầu khẩn trương khắc phục các tồn tại, rà soát việc sử dụng tài sản công vào mục đích kinh doanh, xác định đầy đủ các nghĩa vụ tài chính phải thực hiện, kiểm tra việc cho thuê, cho mượn đất, hoàn thiện hồ sơ pháp lý, cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, cập nhật đầy đủ giá trị quyền sử dụng đất và tài sản trên đất, xử lý dứt điểm các trường hợp tranh chấp, lấn chiếm, đồng thời xem xét trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân có liên quan theo quy định của pháp luật.

Thanh tra Chính phủ cũng kiến nghị Bộ Nội vụ sớm hoàn thiện phương án sắp xếp đối với các cơ sở chưa được phê duyệt, tiếp tục rà soát, điều chỉnh các phương án đã ban hành để điều chuyển, trả lại hoặc xử lý những cơ sở không còn nhu cầu sử dụng, vượt tiêu chuẩn, định mức, đồng thời thực hiện công khai kết luận thanh tra và tổ chức thực hiện đầy đủ các nội dung đã được kết luận.