Bỏ xăng A95, ô tô - xe máy phải sử dụng xăng E10 từ 1/6: Kĩ sư xe khuyến cáo người dân điều gì?

Từ 1/6/2026, trên thị trường sẽ không còn bán các loại xăng khoáng như hiện nay, ví dụ như RON 95, cho các phương tiện giao thông. Thay vào đó, thị trường sẽ chuyển hoàn toàn sang các loại xăng sinh học, bao gồm E5 RON 92 và E10.

Thủ tướng Chính phủ vừa ban hành Chỉ thị số 07/CT-TTg về việc đẩy mạnh sản xuất, phối trộn, phân phối và sử dụng nhiên liệu sinh học tại Việt Nam, nhằm thúc đẩy tiêu thụ, bảo đảm an ninh năng lượng và thực hiện cam kết phát thải ròng bằng "0" vào năm 2050.

Bộ Công Thương được giao chủ trì xây dựng kế hoạch chi tiết thực hiện lộ trình phối trộn, bảo đảm cung ứng xăng sinh học ổn định, đáp ứng nhu cầu thị trường trong nước.

Trong khi Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì rà soát, ban hành các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng nhiên liệu sinh học, xăng sinh học E10; cải cách thủ tục hành chính liên quan đến pha chế, phối trộn.

Chỉ thị được ban hành trong bối cảnh từ ngày 1/6, xăng không chì sẽ được phối trộn thành xăng E10 sử dụng cho động cơ xăng trên toàn quốc. Việc phối trộn xăng E5 RON 92 tiếp tục thực hiện đến hết tháng 12/2030.

Trong bối cảnh này, nhiều người dùng ô tô, xe máy thắc mắc rằng liệu xe của mình có thể sử dụng xăng E10 hay không và nếu sử dụng thì có ảnh hưởng gì tới vận hành và các chi tiết trên xe ra sao?

Loại ô tô, xe máy nào có thể sử dụng xăng E10?

Xăng E10 là loại xăng sinh học được pha trộn giữa 90% xăng truyền thống (xăng khoáng) và 10% ethanol (cồn sinh học). Việc sử dụng xăng E10 mang những ưu điểm như: Thân thiện với môi trường (Ethanol là nhiên liệu tái tạo, giảm phát thải khí CO2 và các chất gây ô nhiễm khác), giảm hiệu ứng nhà kính và ô nhiễm không khí; giá thành thường rẻ hơn xăng truyền thống, đồng thời nhằm giảm phụ thuộc vào xăng dầu nhập khẩu...

Có một số lưu ý quan trọng về sử dụng xăng E10 mà người dùng cần biết. Ảnh AI minh hoạ

Tuy nhiên cũng có những băn khoăn về xăng E10. Tiêu hao nhiên liệu có thể cao hơn một chút với xe chạy xăng E10 từ 3-5%. Ngoài ra, các xe đời cũ (sản xuất trước 2005) có thể bị ảnh hưởng bởi Ethanol có tính ăn mòn kim loại và cao su nếu hệ thống nhiên liệu không tương thích. Ethanol vốn hấp thụ hơi nước từ không khí, về lâu dài có thể gây gỉ sét bình nhiên liệu hoặc làm giảm hiệu suất cháy.

Được biết, Mỹ đã sử dụng xăng E10 từ những năm 1980. Tại châu Âu, cũng như các quốc gia có điều kiện khí hậu tương đồng với Việt Nam như Thái Lan, trong nhiều năm trở lại đây, họ đều sử dụng phổ biến xăng sinh học.

Riêng tại Philippines, có rất nhiều phương tiện cũ hơn rất nhiều so với xe đang lưu hành tại Việt Nam, thậm chí có những dòng xe mà ở Việt Nam không còn thấy nữa, nhưng họ vẫn sử dụng E10, thậm chí E15 một cách hoàn toàn bình thường.

Thực tế, tùy từng xe có những quy định khác nhau, vì vậy chủ xe vẫn cần nghiên cứu kỹ nội dung này trong sách Hướng dẫn sử dụng (HDSD).

Lấy ví dụ, với xe Honda CR-V 2021: Phiên bản tại Thái Lan có thể sử dụng xăng E85, nhưng sách HDSD tại Việt Nam lại không đề cập đến xăng sinh học, chỉ ghi rõ yêu cầu xăng có chỉ số octane 91 trở lên.

Trong khi Mazda6 2021 được xác nhận tương thích với E10 tại châu Âu, nhưng sách hướng dẫn không đề cập đến thị trường Việt Nam. Toyota Corolla Altis 2022 ghi rõ có thể dùng đến E85 mà không phân biệt thị trường, ngầm hiểu xe tại Việt Nam cũng dùng được.

Mitsubishi Xforce lại ghi hướng dẫn cụ thể chỉ nên sử dụng xăng E10 là tối đa, nếu vượt quá hoặc có methanol có thể gây hỏng hóc động cơ, hệ thống nhiên liệu và cảm biến.

Với xe máy, theo các chuyên gia kỹ thuật, hầu hết các dòng xe máy hiện đại – đặc biệt từ các hãng lớn như Honda, Yamaha, Piaggio… đều đã được thiết kế để tương thích với nhiên liệu có chứa ethanol như E5 và E10.

Chuyên gia khuyến cáo gì sử dụng xăng E10?

Chia sẻ với PV Dân Việt, kĩ sư ô tô Nguyễn Quang Trọng (chủ gara ô tô Việt Nhật) cho biết, vấn đề lớn nhất nằm ở độ tương thích của phương tiện.

"Phần lớn xe sản xuất trong khoảng hơn một thập kỷ trở lại đây đều có thể vận hành ổn định với E10. Ngược lại, các dòng xe đời cũ, đặc biệt sử dụng chế hòa khí, có nguy cơ bị ảnh hưởng do ethanol trong E10 có tính hút ẩm và ăn mòn nhẹ, dễ tác động đến gioăng cao su, ống dẫn nhiên liệu hoặc kim phun. Vì vậy, người dùng cần kiểm tra khuyến nghị từ nhà sản xuất trước khi chuyển đổi", kĩ sư Trọng nêu.

Theo kĩ sư Trọng, Ethanol có đặc tính hấp thụ nước từ không khí, khiến nhiên liệu dễ bị tách lớp nếu tồn trữ trong thời gian dài. Điều này có thể dẫn đến hiện tượng khó khởi động, thậm chí ảnh hưởng đến hệ thống nhiên liệu. "Nếu xe không sử dụng trong vài tuần nên khởi động định kỳ hoặc hạn chế để mức xăng quá thấp trong bình", kĩ sư Trọng khuyến nghị.

Thủ tướng Chính phủ ban hành Chỉ thị về việc đẩy mạnh việc sản xuất phối trộn, phân phối và sử dụng nhiên liệu sinh học tại Việt Nam. Ảnh: Báo điện tử Chính phủ

Ngoài ra, kĩ sư Trọng khuyến cáo người dùng rằng trong quá trình sử dụng, nhiên liệu này có thể làm bong các cặn bẩn tích tụ lâu ngày trong bình xăng và đường ống, từ đó gây tắc lọc xăng hoặc ảnh hưởng đến kim phun. Việc kiểm tra, thay thế lọc nhiên liệu định kỳ vì thế trở nên quan trọng hơn so với khi dùng xăng khoáng truyền thống.

Về hiệu suất, nhiều ý kiến lo ngại E10 khiến xe hao xăng hơn. Kĩ sư Trọng cho rằng trên thực tế, mức tiêu hao có thể tăng nhẹ do năng lượng của ethanol thấp hơn xăng truyền thống, nhưng chênh lệch thường không đáng kể. Nếu giá bán E10 thấp hơn, tổng chi phí vận hành vẫn có thể được tối ưu.

"E10 sẽ mang lại lợi ích rõ rệt về môi trường khi giúp giảm phát thải khí độc hại và giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch. Tất nhiên người tiêu dùng cần thay đổi cách sử dụng, đặc biệt trong bảo dưỡng định kỳ và hiểu rõ chiếc xe của mình", kĩ sư Trọng nêu.

Trong khi đó, PGS.TS Đàm Hoàng Phúc (Đại học Bách khoa Hà Nội) nhấn mạnh, người tiêu dùng cần xác định phương tiện của mình đạt chuẩn Euro 3, Euro 4 hay Euro 5 để lựa chọn loại xăng phù hợp, qua đó bảo vệ động cơ và tránh phát sinh chi phí sửa chữa không đáng có.

Theo PGS.TS Đàm Hoàng Phúc, khi sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp và hãng xe, E10 hoàn toàn có thể trở thành bước chuyển đổi an toàn, góp phần giảm phát thải trong bối cảnh hiện nay.

Thông tin thị trường Xem thêm