Bộ Y tế đề xuất các tỉnh lập sở an toàn thực phẩm

Bộ Tư pháp vừa công bố tài liệu thẩm định hồ sơ chính sách luật An toàn thực phẩm (sửa đổi), do Bộ Y tế chủ trì soạn thảo.

Một trong các chính sách được đề xuất là hoàn thiện bộ máy quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm.

Sở An toàn thực phẩm TP.HCM tổng lực kiểm tra an toàn thực phẩm tết

ẢNH: DU YÊN

Thống nhất đầu mối quản lý về Bộ Y tế

Theo Bộ Y tế, công tác quản lý an toàn thực phẩm hiện được phân chia cho 3 ngành y tế, nông nghiệp - môi trường và công thương.

Mô hình trên giúp duy trì bộ máy ổn định và tiết kiệm chi phí tổ chức. Song việc cả 3 cơ quan cùng tham gia lại gây ra sự chồng chéo và khó xác định đơn vị chịu trách nhiệm chính.

Ngay cả khi thực hiện liên thông cơ sở dữ liệu giữa các ngành, quá trình này cũng đòi hỏi rất nhiều thời gian mới có thể hoàn thiện, khiến các vấn đề nóng về an toàn thực phẩm không được giải quyết kịp thời.

Hệ quả là công tác quản lý, chỉ đạo vẫn còn manh mún, gây khó khăn trong việc xác định trách nhiệm chính và xử lý dứt điểm các sự cố về an toàn thực phẩm.

Để khắc phục, Bộ Y tế đề xuất giao Chính phủ quy định trách nhiệm quản lý nhà nước của một cơ quan quản lý an toàn thực phẩm tại trung ương trực thuộc Bộ Y tế.

Hướng đi này đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước khi thực hiện việc kiểm tra và tăng cường thực thi pháp luật của các bộ, ngành liên quan; đảm bảo tính thống nhất của các biện pháp kiểm soát an toàn thực phẩm trong toàn bộ chuỗi thực phẩm trên toàn quốc.

Đồng thời phân tách rõ chức năng đánh giá nguy cơ và quản lý nguy cơ; đảm bảo tốt hơn quyền lợi người tiêu dùng, trong khi vẫn tận dụng được nguồn lực sẵn có, không gây xáo trộn lớn trong hệ thống chính trị.

Đề xuất lập sở an toàn thực phẩm

Vẫn theo dự thảo, UBND cấp tỉnh sẽ chịu trách nhiệm quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm trên địa bàn quản lý. Và để thực hiện nhiệm vụ này, Bộ Y tế đề xuất 2 phương án.

Phương án 1 là thành lập sở an toàn thực phẩm trực thuộc UBND tỉnh, trên cơ sở gộp chức năng, nhiệm vụ, nhân sự và cơ sở vật chất (nếu có) về công tác quản lý an toàn thực phẩm của các đơn vị trực thuộc sở y tế, sở nông nghiệp - môi trường và sở công thương.

Ưu điểm của phương án này là tạo thuận lợi trong việc kiểm tra và xử phạt vi phạm hành chính cũng như phối hợp với các sở chuyên ngành liên quan, chủ động trong công tác xây dựng năng lực mạng lưới cơ sở. Chưa kể, hiện đã có bài học kinh nghiệm từ mô hình thí điểm Sở An toàn thực phẩm TP.HCM.

Tuy nhiên, nhược điểm là phát sinh thêm cơ quan hành chính trong bộ máy nhà nước, không thể triển khai ngay lập tức mà cần thời gian để chính quyền cấp tỉnh làm đề án thành lập đơn vị hành chính mới.

Phương án 2 là kiện toàn và giao cho chi cục an toàn thực phẩm trực thuộc sở y tế. Ưu điểm là tận dụng nguồn lực sẵn có, không làm xáo trộn quá lớn cơ cấu tổ chức bộ máy hiện tại của cấp tỉnh, lại có thể triển khai ngay, không phát sinh vị trí lãnh đạo cấp sở.

Tuy nhiên, quá trình phối hợp với các sở chuyên ngành có thể thiếu chủ động và mất nhiều bước trung gian hơn. Chưa kể, hiện có khoảng 30% số tỉnh, thành phố không còn chi cục an toàn thực phẩm nên các tỉnh này vẫn phải làm đề án thành lập đơn vị hành chính mới.