Bóc tách mạch vành sau sinh gây nhồi máu cơ tim

Hà NộiChị Minh, 31 tuổi, 3 tháng sau khi sinh con đột ngột đau ngực dữ dội, khó thở, bác sĩ chẩn đoán nhồi máu cơ tim cấp do bóc tách mạch vành sau sinh.

Trước đó chị Minh có thai kỳ khỏe mạnh, sinh nở bình thường, không có tiền sử bệnh tim mạch.

ThS.BS Dương Công Lĩnh, khoa Tim mạch, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, cho biết người bệnh nhồi máu cơ tim cấp có ST chênh lên. Kết quả chụp mạch vành qua da cho thấy tình trạng bóc tách từ thân chung động mạch vành lan vào nhánh liên thất trước gây hẹp nặng, có đoạn gần như tắc hoàn toàn. Lớp nội mạc của thành mạch bị rách, máu tràn vào khe rách, tích tụ trong thành mạch, hình thành khối tụ dẫn đến nhồi máu cơ tim.

Sau khi xác định trí tổn thương, êkíp can thiệp sử dụng kỹ thuật siêu âm trong lòng mạch (IVUS) để quan sát trực tiếp bên trong thành mạch. Tuy nhiên, do tổn thương lan rộng, huyết động người bệnh không ổn định, êkíp đặt bóng đối xung động mạch chủ (IABP) hỗ trợ tuần hoàn. Thiết bị hoạt động đồng bộ theo từng nhịp tim giúp tăng tưới máu mạch vành, giảm tải cho tim đang suy yếu để cơ tim hồi phục.

Sau đặt stent, dòng chảy mạch vành được cải thiện, huyết động dần ổn định, chị Minh qua cơn nguy kịch.

Êkíp đặt bóng đối xung động mạch chủ hỗ trợ tuần hoàn và đặt stent tái thông dòng chảy mạch vành cho người bệnh. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh

Theo bác sĩ Lĩnh, bóc tách động mạch vành tự phát (SCAD) là nguyên nhân không phổ biến gây nhồi máu cơ tim, chiếm khoảng 1-4% các hội chứng mạch vành cấp. Tình trạng này có thể gây hậu quả nghiêm trọng như rối loạn nhịp, sốc tim, thậm chí tử vong nếu không xử trí kịp thời. SCAD chủ yếu xảy ở phụ nữ, kể cả người không có yếu tố nguy cơ tim mạch. Trong thai kỳ và sau sinh, SCAD là nguyên nhân hàng đầu gây nhồi máu cơ tim, có thể xảy ra ngay sau sinh hoặc vài tháng sau đó.

Nhiều nghiên cứu cho thấy SCAD có thể liên quan đến những thay đổi sinh lý trong thai kỳ và sau sinh. Sự biến động nội tiết khiến cấu trúc thành mạch trở nên yếu, dễ tổn thương hơn. Đồng thời, tim phải hoạt động nhiều hơn, lưu lượng máu tăng, làm gia tăng áp lực lên thành mạch. Khi xuất hiện thêm các yếu tố như gắng sức mạnh (rặn khi sinh, nâng nặng), căng thẳng, thiếu ngủ hoặc stress sau sinh..., áp lực lên thành mạch tăng đột ngột sẽ thúc đẩy tình trạng bóc tách mạch vành, gây biến cố cấp tính.

Bác sĩ Lĩnh khuyến cáo phụ nữ trong và sau thai kỳ nên nghỉ ngơi đầy đủ, hạn chế gắng sức quá mức, duy trì lối sống lành mạnh, kiểm soát tốt huyết áp và mỡ máu, chủ động theo dõi sức khỏe tim mạch. Khi có triệu chứng đau ngực sau sinh, đau lan vai - tay, khó thở, hồi hộp hoặc choáng váng, người bệnh cần đi khám ngay để được chẩn đoán, xử trí kịp thời.

Ly Nguyễn

*Tên người bệnh đã được thay đổi

Độc giả gửi câu hỏi về tim mạch tại đây để bác sĩ giải đáp