Bóng rổ học đường miền Nam thắng thế tại Giải Trẻ VnExpress 2025-2026

Sáng 24/5, hai đội Vinschool là Central Park (TP HCM) và The Harmony (Hà Nội) chạm trán ở trận tranh Siêu Cup nam. Những khán giả chờ đón một màn so tài ngang sức có lẽ thất vọng đôi chút khi đội chủ nhà giành chiến thắng tương đối dễ dàng với tỷ số 54-37.

Kết quả này đồng nghĩa Vinschool Central Park thâu tóm cả hai danh hiệu lớn nhất của mùa giải bóng rổ Trẻ VnExpress 2026 - Cup Ziaja (VYB). Trước đó, đội nữ của trường đã đánh bại THPT Phan Đình Phùng Hà Nội 31-24 dù có thời điểm bị dẫn 0-6.

Nguyễn Huỳnh Phương Chi (số 8) - MVP Siêu Cup nữ, từng khoác áo U16 quốc gia - ghi 24 điểm trong trận bán kết khu vực và hai cú ném 3 điểm liên tiếp cuối hiệp 2 trận Siêu Cup.

Tuy nhiên, sự áp đảo này không phản ánh bóng rổ học đường TP HCM đang đi trước Hà Nội. Khoảng cách hai miền đã thu hẹp đáng kể so với mùa trước, nhưng khác biệt về lối chơi, trình độ chuyên môn ở hai khu vực vẫn có thể thấy rõ qua các con số thông kê.

Màn chào sân ấn tượng của các trường Vinschool

VYB 2025-2026 quy tụ 60 đội từ 43 trường THPT, với 94 trận trải từ tháng 11/2025 đến tháng 5/2026. Giai đoạn một tại Hà Nội (tháng 11-12/2025) có 46 trận - 31 nam, 15 nữ - với 36 đội từ 26 trường. Giai đoạn hai tại TP HCM (tháng 5/2026) có 48 trận - 32 nam, 16 nữ - với 24 đội từ 17 trường, khép lại bằng hai trận Siêu Cup.

Năm nay, hệ thống Vinschool lần đầu tham dự và lập tức để lại ấn tượng. Ba trong bốn nhà vô địch là các trường Vinschool, gồm The Harmony (vô địch nam Hà Nội) và Central Park (vô địch nam, nữ TP HCM).

Tuy nhiên, hành trình của các trường Vinschool không dễ dàng. Đội nam The Harmony trải qua một trận chung kết vất vả mới đánh bại được THPT Cầu Giấy với tỷ số 41-36. Đội nữ The Harmony cũng vào chung kết, nhưng chịu thua Phan Đình Phùng, một thế lực của bóng rổ học đường thủ đô trong nhiều năm, với tỷ số 29-37.

Đỗ Thế Bình (áo vàng) ngôi sao của The Harmony trong trận thắng Cầu Giấy ở chung kết khu vực Hà Nội.

Ở TP HCM, đội nữ Central Park có hai lần suýt thua ở vòng bảng khi vượt qua Lê Quý Đôn 30-26 và Nguyễn Khuyến 27-26. Ở trận chung kết khu vực TP HCM, họ cũng chỉ thắng sát nút CLB Fortis của THPT Nguyễn Thượng Hiền 31-26. Đội nam Central Park mới là những người áp đảo nhất giải với 7 trận thắng liên tiếp với cách biệt trung bình 38 điểm.

Thống kê điểm số cũng cho thấy chất lượng của các đội Hà Nội đồng đều hơn. Ở giải nam khu vực này, một phần ba số trận có cách biệt sát nút 5 điểm trở xuống, khác hẳn với giải ở TP HCM khi gần một nửa chứng kiến những chiến thắng cách biệt trên 20 điểm.

Chênh lệch trung bình mỗi trận ở giải nam Hà Nội là 10 điểm còn giải nữ là 16. Con số này ở khu vực TP HCM lần lượt là 20 và 24. Tỷ lệ trận chênh lệch trên 20 điểm ở giải nam Hà Nội chỉ là 6% trong khi giải nữ là 13%. Ở giải TP HCM, số trận có cách biệt này lên tới 44% cho nam và 56% cho nữ.

Thống kê 92 trận khu vực của Giải bóng rổ Trẻ VnExpress 2025-2026 (không tính hai trận Siêu Cup).

Ông Lưu Hải Trung, HLV trưởng hai đội nam và nữ Vinschool Central Park, cho biết các cầu thủ duy trì tập luyện xuyên suốt từ khối lớp 6 đến khối 12 ở cả hai nội dung. "Bên cạnh các buổi tập thường xuyên, chúng tôi tổ chức những giải đấu nội bộ để tăng cọ xát giữa các đội bóng trong trường", ông Trung nói.

HLV Lưu Hải Trung chỉ đạo đội nữ Vinschool Central Park trong trận Siêu Cup với Phan Đình Phùng.

Đầu tư hệ thống giúp Vinschool có những cầu thủ trội hơn mặt bằng chung, dẫn dắt họ đến chức vô địch. Có thể kể đến Đỗ Thế Bình của đội nam The Harmony, người từng tham gia các giải đấu lớn như VSBL và giải VBA 3x3 exe dành cho lứa tuổi U16 vòng toàn quốc hay Nguyễn Huỳnh Phương Chi, từng khoác áo U16 quốc gia dự giải Đông Nam Á.

Các trường công có đang hụt hơi trong cuộc chơi bóng rổ?

Trái với sự trỗi dậy của hệ thống Vinschool, các trường công giàu truyền thống bóng rổ lại khá im tiếng tại Giải bóng rổ Trẻ VnExpress 2026 - Cup Ziaja. Năm ngoái, khi thi đấu theo thể thức giao hữu hai miền, bốn suất đánh Siêu Cup đều thuộc về các đội Hà Nội gồm: Phan Đình Phùng, Marie Curie (nữ) và Marie Curie, Nguyễn Trãi - Ba Đình (nam).

Năm nay, chỉ Phan Đình Phùng còn duy trì được vị thế khi vô địch nữ khu vực Hà Nội. Thực tế, đội bóng trường Phan vẫn là "đầu tàu" của khối trường công. Dù không có hai trụ cột Đinh Ngọc Phương Linh và Vũ Dương Bảo Thy trong chuyến du đấu ở miền Nam, họ chỉ thua Central Park 7 điểm, sát hơn nhiều mức trung bình các trận khu vực TP HCM.

Ở giai đoạn một, bộ đôi này là cảm hứng để Phan Đình Phùng khiến đội nữ The Harmony nhận thất bại duy nhất ngay tại chung kết. Trước khi thua Central Park, các nữ sinh Phan Đình Phùng đã vô địch mọi giải họ tham gia, gồm 2 chức vô địch khu vực cùng chiến thắng ở giải giao hữu hai miền năm ngoái.

Đằng sau phong trào bóng rổ mạnh của Phan Đình Phùng là sự tận tâm của thầy cô và bản sắc đội tuyển được xây dựng nhiều năm. Ở mùa giải tại khu vực Hà Nội, câu chuyện về huấn luyện viên Vũ Quỳnh Thu, người 10 năm dẫn dắt đội bóng rổ nữ Phan Đình Phùng không lương, đã gây xúc động cho người hâm mộ.

HLV Vũ Quỳnh Thu theo dõi học trò thi đấu tại chung kết khu vực Hà Nội.

Ngoài Phan Đình Phùng, khối trường công còn ít trường giữ được vị thế. Ở phía nam, THPT Nguyễn Thượng Hiền có lẽ là đội giàu tiềm năng nhất trong nhóm này. Họ xây dựng danh tiếng riêng cho hai CLB bóng rổ nam và nữ của trường với tên gọi lần lượt là Hawks và Fortis và thường xuyên tham gia các giải trẻ.

Khác với các giải quy mô cấp thành phố, thể thức liên miền của Giải bóng rổ Trẻ VnExpress 2026 - Cup Ziaja sẽ đưa tên tuổi của các đội phủ sóng toàn quốc, cùng với đó là cơ hội tham gia những chuyến du đấu hiếm xuyên Bắc - Nam.

Các cầu thủ CLB Fortis của THPT Nguyễn Thượng Hiền - đội bóng rổ nữ học sinh lâu đời tại TP HCM.

Câu hỏi đặt ra cho khối trường công không chỉ là làm sao giữ phong độ, mà còn là làm sao theo kịp khi các hệ thống tư nhân bắt đầu vận hành bóng rổ học đường ở quy mô liên trường, liên cấp.

Xây dựng hệ sinh thái bóng rổ học đường

Song song với chuyên môn, VYB 2026 ghi nhận nhiều đổi mới trong công tác tổ chức nhằm mở rộng trải nghiệm cho học sinh.

Ngày hội truyền thông (Media Day) lần đầu được tổ chức đồng thời tại Hà Nội và TP HCM, nhận được sự hưởng ứng mạnh mẽ. Từ các bộ ảnh cá nhân, video tái hiện điện ảnh cho tới những thử thách thay đổi diện mạo, học sinh các đội bóng cho thấy sự sáng tạo và cá tính riêng.

Chuỗi sự kiện School Tour tiếp tục được triển khai với nhiều nội dung như giao lưu kỹ năng, hội thảo, trò chơi nhỏ và chia sẻ về thể thao học đường. Nhiều VĐV, huấn luyện viên (HLV) chuyên nghiệp đồng hành cùng chương trình như Melvin Phùng, Đinh Tiến Công, Tô Ngọc Khánh, Huy Hoàng, Ben Nguyễn hay HLV Vũ Thế Cang của CLB Saigon Heat.

Ngoài các hoạt động thể thao, chương trình còn có sự tham gia của các chuyên gia trong lĩnh vực chăm sóc da và làm đẹp từ nhà tài trợ Ziaja, mang tới những buổi chia sẻ về kiến thức dưỡng da, chăm sóc bản thân ở độ tuổi dậy thì dành cho học sinh.

HLV Vũ Thế Cang (CLB Saigon Heat, trợ lý HLV đội tuyển quốc gia tại SEA Games 33) hướng dẫn kỹ thuật cho học sinh THPT Trí Đức trong khuôn khổ School Tour ngày 20/4.

Không khí học đường tiếp tục là bản sắc của giải đấu. Tại Hà Nội và TP HCM, khán đài nhiều trận đấu luôn được phủ kín bởi học sinh, phụ huynh và giáo viên tới cổ vũ cho đội nhà. Những tiếng trống, biểu ngữ cổ động và các màn hô vang tên trường giúp nhà thi đấu mang bầu không khí cổ vũ vang dội suốt 4 hiệp.

Ông Nguyễn Quang Trường, Giám đốc Sự kiện Công ty Cổ phần Dịch vụ trực tuyến FPT, Phó ban tổ chức giải, cho biết mùa giải năm nay mang tới cơ hội lẫn áp lực lớn khi lần đầu triển khai mô hình liên miền.

"Việc mở rộng giải đấu đồng thời tại Hà Nội và TP HCM là thử thách chưa từng có với ban tổ chức. Chúng tôi phải đảm bảo chất lượng vận hành đồng bộ ở hai khu vực, từ công tác trọng tài, truyền thông, chất lượng VĐV cho tới tiêu chuẩn sân bãi. Khi giải đấu kéo dài trong nhiều tháng và trải rộng về địa lý, áp lực về nhân sự, hậu cần (logistic) cũng như kết nối cộng đồng hai miền là rất lớn", ông Trường chia sẻ.

Theo ông, đây là bước đi cần thiết để giải tiến tới mô hình bóng rổ học đường cấp quốc gia thay vì dừng ở giải địa phương. Với các trường đã đầu tư bài bản, VYB là cuộc chơi họ sẵn sàng theo dài hạn. "Việc tham gia Giải Bóng rổ Trẻ VnExpress những mùa tiếp theo là một phần trong định hướng phát triển bóng rổ học đường của nhà trường", ông Lưu Hải Trung, HLV Vinschool Central Park, nói.