10 hours ago
4
Nơi “hồi sinh chúa sơn lâm”
Hiện nay khu cứu hộ động vật hoang dã của Vườn quốc gia Pù Mát đang thu hút rất đông khách tham quan, trong đó điểm thu hút nhất là nơi nuôi nhốt cá thể Hổ. Cơ thể di chuyển linh hoạt, thi thoảng vang lên những tiếng gầm mạnh mẽ, ít ai biết rằng, ba năm trước, đây từng là cá thể Hổ béo phì, gần như không thể đứng dậy và di chuyển.
Năm 2023, Công an huyện Quỳnh Lưu cũ (Nghệ An) phát hiện hai người đàn ông chở trái phép một cá thể hổ. Thời điểm tịch thu, cá thể này khoảng 3 tuổi, đang bị gây mê, nhốt trong một lồng sắt với cân nặng 235kg.
Cá thể Hổ khi Cơ quan chức năng thu giữ năm 2023.
Do bị nuôi nhốt sai cách trong thời gian dài, hổ có chân rất yếu, gần như không thể đi lại. Việc tiếp nhận và xử lý Hổ tang vật vụ án là một thách thức không nhỏ trong suốt nhiều năm qua.
Theo ông Nguyễn Văn Thái, Giám đốc Trung tâm Bảo tồn Động vật Hoang dã tại Việt Nam, hổ sống trong môi trường nuôi nhốt không có hoặc đã mất khả năng săn mồi và sinh tồn ngoài tự nhiên, cơ hội sống khi tái thả về tự nhiên gần như bằng không.
Việc tiếp nhận, nuôi dưỡng và phục hồi bản năng của cá thể này được giao cho Vườn Quốc gia Pù Mát. Nhờ sự chăm sóc tận tình của cán bộ Vườn Quốc gia Pù Mát, sau quá trình điều trị tích cực, kết hợp chế độ ăn hợp lý và phục hồi chức năng, đến nay Hổ đã phục hồi khả năng vận động, trở nên nhanh nhẹn hơn và dần lấy lại bản năng sinh tồn.
Cá thể Hổ vào tháng 5/2026.
Trước đó, Vườn Quốc gia Pù Mát cũng được biết đến là nơi từng “hồi sinh” 7 cá thể hổ con từ 1-1.5 tháng tuổi, là tang vật của vụ án buôn bán, vận chuyển động vật hoang dã trái phép, được bàn giao vào tháng 8/2021.
Thời điểm tiếp nhận, mỗi cá thể chỉ nặng khoảng 2,1–3kg, sức khỏe rất yếu, cán bộ cứu hộ phải thay nhau chăm sóc, theo dõi sức khỏe liên tục, cho các “bé Hổ” uống sữa thường xuyên, khi cơ thể khỏe mạnh và lớn thêm một chút thì cho ăn thịt.
Nhờ sự tận tâm và chuyên môn của đội ngũ cán bộ, sau 8 tháng, 7 cá thể hổ đã phát triển lớn mạnh, sức khỏe ổn định, cân nặng từ 56-64kg và được chuyển sang khu vực bán tự nhiên của Vườn Quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng (Quảng Bình cũ).
Ông Lê Anh Tuấn - Giám đốc Vườn quốc gia Pù Mát cho hay, mặc dù khó khăn về điều kiện chuồng trại, nhưng Vườn Quốc gia Pù Mát vẫn cố gắng nhận nuôi các cá thể này, nhằm đảm bảo phúc lợi tốt nhất cho việc chăm sóc các cá thể hổ.
Sau một thời gian nuôi dưỡng, các cá thể hổ phát triển tốt, tăng cân nhanh, để phù hợp với việc chăm sóc lâu dài, các cá thể này được chuyển về Vườn Quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng.
Chỉ riêng việc di chuyển Hổ từ Vườn Quốc gia Pù Mát sang Vườn Quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng đã cho thấy sự tận tâm của những cán bộ nơi đây.
Anh Nguyễn Sỹ Quốc, cán bộ phòng Khoa học và Hợp tác quốc tế Vườn quốc gia Pù Mát kể, để chuẩn bị chuyển giao, các cán bộ của Vườn Quốc gia đã tập cho Hổ làm quen với lồng vận chuyển từ cách đây 2 tháng. Lồng dài 1m2, được tính toán phù hợp để có thể đưa vào chuồng nuôi dễ dàng.
"Hàng ngày, chúng tôi cho thức ăn vào trong góc lồng, tập cho chúng vào ăn để chúng không có cảm giác sợ hãi. Lồng cũng được dùng để kiểm tra sức khỏe, cân nặng định kỳ cho hổ", ông Quốc chia sẻ.
Việc “hồi sinh” những cá thể Hổ ở Vườn Quốc gia Pù Mát có ý nghĩa quan trọng trong bảo tồn loài động vật được mệnh danh là Chúa sơn lâm.
Hổ Đông Dương nằm trong danh mục loài cực kỳ nguy cấp. Nạn săn bắt, buôn bán trái phép cùng với việc suy giảm môi trường sống là những nguyên nhân chính đẩy loài hổ này đến bờ vực tuyệt chủng.
Lần cuối cùng Việt Nam ghi nhận cá thể hổ Đông Dương ngoài tự nhiên là cách đây gần 30 năm. Trong suốt thời gian qua, hàng loạt các dự án bẫy ảnh quy mô lớn đã được triển khai tại những cánh rừng ở Việt Nam nhưng đáng tiếc, cả triệu bức ảnh được chụp vẫn không ghi nhận được dấu vết của loài Hổ ngoài tự nhiên.
Tái thả hơn 700 động vật về rừng
Không chỉ cứu hộ động vật hoang dã, công tác tái thả động vật về môi trường tự nhiên cũng được Vườn Quốc gia Pù Mát đặc biệt chú trọng. Từ đầu năm 2026 đến nay, đơn vị này đã tái thả thành công 37 cá thể khỉ và 1 cá thể cu li về rừng.
Tính trong giai đoạn 2016–2026, đơn vị đã tái thả tổng cộng 782 cá thể động vật hoang dã các loại về môi trường tự nhiên, góp phần làm giàu thêm hệ sinh thái tại vùng lõi Khu dự trữ sinh quyển thế giới Tây Nghệ An.
Đại diện Vườn Quốc gia Pù Mát chia sẻ, năm 2026 cũng ghi nhận nhiều chuyển biến tích cực trong nhận thức của cộng đồng về bảo vệ động vật hoang dã.
Vườn Quốc gia Pù Mát tái thả Tê tế - loài động vật nguy cấp quý hiếm về tự nhiên.
Từ đầu năm đến nay, Trung tâm cứu hộ động vật hoang dã Pù Mát đã tiếp nhận 26 cá thể do người dân tự nguyện bàn giao. Danh sách các loài được tiếp nhận khá đa dạng như Cu li nhỏ, Gà tiền mặt vàng, Khỉ đuôi lợn, Khỉ mặt đỏ, Tê tê Java, Trăn đất… Đây đều là những động vật rất hiếm gặp trong tự nhiên.
Đáng chú ý, câu chuyện người dân chủ động giải cứu và bàn giao cá thể Diệc lửa từ một vụ buôn bán trái phép đã lan tỏa hình ảnh đẹp về tinh thần chung tay bảo vệ thiên nhiên.
Hiện nay, cơ sở bảo tồn động vật hoang dã của Vườn quốc gia Pù Mát vẫn đang tiếp tục chăm sóc, điều trị cho hơn 50 cá thể động vật các loại. Mỗi cá thể được cứu sống và trở về với rừng là thêm một hy vọng được thắp lên giữa đại ngàn.
Vườn quốc gia Pù Mát là một trong những khu rừng đặc dụng lớn và giàu đa dạng sinh học của Việt Nam, nằm ở phía tây tỉnh Nghệ An, thuộc dãy Trường Sơn. Vườn có diện tích hơn 94.000 ha, được UNESCO công nhận là vùng lõi của Khu dự trữ sinh quyển miền Tây Nghệ An. Với hệ sinh thái rừng nguyên sinh phong phú, nơi đây được ví như “lá phổi xanh” của khu vực Bắc Trung Bộ.
Vườn quốc gia Pù Mát nổi tiếng với nhiều loài động, thực vật quý hiếm như Voi châu Á, Sao la, Vượn đen má trắng, Mang lớn hay các loài chim đặc hữu của Trường Sơn.
Hệ thực vật tại đây cũng rất đa dạng với hàng chục nghìn loài cây, trong đó có nhiều loại gỗ quý và cây dược liệu có giá trị cao. Những cánh rừng xanh bạt ngàn cùng hệ thống sông suối, thác nước tạo nên cảnh quan thiên nhiên rất hùng vĩ và hoang sơ.
