Cẩm nang du lịch đảo Cồn Cỏ

Đảo Cồn Cỏ hay Hòn Cỏ, Con Hổ, Hòn Mệ nằm cách cảng Cửa Việt, xã Cửa Việt, tỉnh Quảng Trị gần 30 km. Theo các tài liệu khoa học, đảo được hình thành bởi hoạt động kiến tạo từ phun trào núi lửa nên địa chất, sinh thái, cảnh quan như một bảo tàng thiên nhiên với các thềm đá bazan độc đáo dọc bờ biển, các bãi tắm nhỏ hoang sơ được tạo thành từ vụn san hô, sò và cát.

Đảo Cồn Cỏ nhìn từ trên cao. Ảnh: Hoài An

Với diện tích khoảng 2,3 km2, trong đó hơn 70% là diện tích rừng nguyên sinh, đảo Cồn Cỏ là một số ít nơi tại Việt Nam còn có hệ sinh thái rừng nhiệt đới ba tầng được gìn giữ gần như nguyên vẹn. Du khách đến thăm đảo Cồn Cỏ có thể ghé khu rừng nguyên sinh giữa biển khơi, tận hưởng bầu không khí trong lành và khám phá hệ động, thực vật phong phú trên đảo.

Di chuyển

Có hai tàu chạy tuyến Cửa Việt - đảo Cồn Cỏ gồm ConCo Tourist (chở được 80 khách) và tàu Chín Nghĩa (156 khách).

Để đến Cồn Cỏ, du khách từ Đông Hà tiếp tục di chuyển khoảng 30 km tới cảng Cửa Việt bằng taxi hoặc xe khách. Từ đây, du khách đi tàu cao tốc ra đảo. Hiện tàu thường khởi hành lúc 8h các ngày thứ 2, 3, 5 và 7 hàng tuần, thời gian di chuyển khoảng 1 tiếng 30 phút, giá vé 270.000 đồng. Chiều từ đảo vào đất liền cũng thường xuất phát lúc 8h sáng hôm sau.

Quảng Trị nằm trên Quốc lộ 1A, thuận tiện đi lại bằng đường bộ, ngoài ra có thể di chuyển theo đường Hồ Chí Minh hoặc cao tốc CT01. Hiện tuyến cao tốc Hà Nội - Vũng Áng đã thông xe, thời gian đi tới Quảng Trị khoảng 6 tiếng.

Tàu cao tốc từ cảng Cửa Việt ra Cồn Cỏ. Ảnh: Hoài An

Du khách có thể chọn xe khách Bắc - Nam dừng tại Đông Hà với giá vé giường nằm từ 300.000 đến 800.000 đồng mỗi chiều tùy chặng. Từ TP HCM, thời gian di chuyển gần 20 tiếng, giá vé khoảng 400.000-800.000 đồng.

Ngoài ra, tàu Thống Nhất gồm các đôi tàu SE1-2, SE3-4 và SE19-20 đều dừng ở ga Đông Hà. Giá vé dao động từ 400.000 đồng đến 1,3 triệu đồng tùy loại tàu và hạng ghế. Du khách nên liên hệ trước với cảng hoặc đơn vị vận tải để xác nhận lịch tàu và đặt vé, đặc biệt vào mùa cao điểm du lịch.

Lưu trú

Trước khi mở cửa du lịch, Cồn Cỏ là đảo quân sự nên hệ thống lưu trú trên đảo hiện còn hạn chế, chủ yếu ở mức tiện nghi cơ bản. Du khách có thể nghỉ tại các nhà khách của địa phương như Trung tâm Dịch vụ và Du lịch, UBND đặc khu, Ban CHQS đặc khu, Chi cục Thuế, Trạm điện Cồn Cỏ hoặc lựa chọn các homestay như Sao Biển, Hưng Phương, Hoàng Liên, Hải Âu, Trâm Anh. Tổng công suất lưu trú khoảng 250-300 khách mỗi ngày, giá phòng dao động từ 200.000 đến 400.000 đồng.

Tham quan

Trên đảo có dịch vụ xe điện phục vụ khách tham quan quanh đảo với giá khoảng 500.000 đồng trọn gói trong 24 giờ. Ngoài ra, du khách cũng có thể đi bộ do khoảng cách giữa các điểm tham quan không quá xa.

Xe điện phục vụ khách trên đảo Cồn Cỏ. Ảnh: Hoài An

Các điểm tham quan: cột cờ, hầm quân y, giếng mộ cổ, nhà truyền thống, đài tưởng niệm liệt sĩ, bến Nghè, bến Tranh, cụm bàng vuông. Đảo có nhiều san hô, đặc biệt là san hô đỏ, sao xanh, hải sâm và nhiều thủy hải sản có giá trị khác.

Cột cờ Cồn Cỏ

Cột cờ Cồn Cỏ. Ảnh: Hoài An

Cột cờ Tổ quốc trên đảo Cồn Cỏ cao 38,8 m, lá cờ rộng 24 m2, nằm ở điểm cực đông của Quảng Trị. Công trình được xem là biểu tượng khẳng định chủ quyền biển đảo và gợi nhắc về những hy sinh của các thế hệ đi trước nơi đảo tiền tiêu.

Giữa nền trời và biển khơi, lá cờ đỏ sao vàng tung bay trở thành điểm dừng chân được nhiều du khách ghé thăm khi tới đảo để bày tỏ niềm tự hào và tình yêu với biển đảo quê hương.

Đài tưởng niệm liệt sĩ Đồi 37

Cồn Cỏ từng được xem là "pháo đài thép" trong kháng chiến chống Mỹ. Trong thời chiến, đảo đón hơn 4.200 chuyến tàu tiếp tế từ đất liền, vận chuyển khoảng 2.500 tấn vũ khí, thuốc men, nước ngọt phục vụ chiến đấu. Bến Ngà ở phía tây nam đảo là điểm tiếp nhận hàng hóa quan trọng thời bấy giờ.

Đến Cồn Cỏ, du khách có thể tham quan nhiều di tích gắn với lịch sử chiến tranh như hầm chữ A, đài tưởng niệm liệt sĩ đảo Cồn Cỏ hay di tích cột cờ kháng chiến. Năm 2005, đảo được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Trong hành trình khám phá Cồn Cỏ, nhiều du khách đến đài tưởng niệm liệt sĩ để dâng hương tưởng niệm các liệt sĩ và tìm hiểu về lịch sử của hòn đảo tiền tiêu giữa biển Đông.

Hải đăng Cồn Cỏ

Hải đăng Cồn Cỏ cao 78,2 m, hoạt động từ cuối năm 2006, được ví như "con mắt của biển", hỗ trợ tàu thuyền định hướng, tránh bão và ra vào âu thuyền an toàn.

Từ đỉnh hải đăng, du khách có thể phóng tầm mắt bao quát toàn đảo cùng vùng biển rộng lớn xung quanh. Đây cũng là điểm check in được nhiều du khách lựa chọn khi tới Cồn Cỏ.

Bãi Tranh - Bến Nghè

Bãi Tranh và Bến Nghè là hai bãi tắm được nhiều du khách lựa chọn khi đến Cồn Cỏ. Nước biển tại đây có màu xanh ngọc, trong đến mức có thể nhìn thấy đáy ở khu vực gần bờ. Sóng nhẹ, ít dòng chảy mạnh nên phù hợp cho cả trẻ em và người không biết bơi.

Hoàng hôn ở bến Ông Nghè. Ảnh: Hoàng Táo

Dưới những hàng dương ven biển, du khách có thể nghỉ ngơi, tận hưởng không gian yên tĩnh sau khi tắm biển. Bến Nghè cũng là điểm ngắm bình minh nổi tiếng trên đảo. Khoảng 5h sáng, mặt trời dần lên từ phía biển, phủ ánh vàng lên mặt nước phẳng lặng.

Buổi chiều, nhiều du khách tập trung ven biển để ngắm hoàng hôn. Khi mặt trời lặn xuống đường chân trời, bầu trời chuyển dần sang gam cam đỏ, tạo nên khung cảnh đặc trưng của đảo Cồn Cỏ.

Câu cá, câu mực đêm

Câu cá, câu mực đêm là trải nghiệm được nhiều du khách lựa chọn khi lưu trú tại Cồn Cỏ. Khi trời tối, du khách theo thuyền của ngư dân ra vùng biển quanh đảo, thả câu giữa không gian yên tĩnh và ánh đèn phản chiếu trên mặt nước. Mực thường xuất hiện nhiều vào buổi tối, đặc biệt trong mùa biển êm. Thành quả sau chuyến đi có thể được chế biến ngay trên tàu hoặc mang về làm bữa ăn hải sản tươi sống. Với nhiều người, đây là hoạt động mang lại cảm giác gần gũi với đời sống ngư dân vùng biển đảo.

Lặn ngắm san hô

Lặn ngắm san hô là một trong những trải nghiệm được nhiều du khách yêu thích khi đến Cồn Cỏ. Vùng biển quanh đảo nước trong vắt, hệ sinh thái san hô còn khá nguyên sơ với nhiều màu sắc và các loài cá nhỏ sinh sống.

Ẩm thực

Hải sản là món ăn được nhiều du khách lựa chọn khi đến Cồn Cỏ nhờ độ tươi do ngư dân đánh bắt trong ngày. Du khách có thể nhờ các quán địa phương như Đảo Xanh, Sao Hải, Trâm Anh hay Thân Thương chế biến theo yêu cầu hoặc tự sơ chế nếu muốn trải nghiệm.

Cơm phần gọi món được các nhà hàng chuẩn bị cho du khách. Ảnh: Hoài An

Giá ốc khoảng 50.000 đồng một kg, cua biển bán theo con với giá từ 100.000 đồng. Các món cá biển tại quán ăn dao động từ 110.000 đến 150.000 đồng mỗi kg sau chế biến. Cơm suất trên đảo có giá từ 50.000 đến 200.000 đồng một phần, tùy thực đơn.

Buổi tối, một số quán còn phục vụ karaoke với giá khoảng 50.000 đồng mỗi giờ. Du khách lưu ý đảo hiện cấm khai thác và tiêu thụ cua đá cùng một số loài hải sản thuộc diện bảo tồn, vi phạm có thể bị xử phạt.

Hàu vua

"Hàu vua" ở Cồn Cỏ hay hàu ma, nổi bật bởi kích thước lớn và lớp vỏ sần sùi. Mỗi con nặng gấp nhiều lần hàu thông thường, phần thịt dày, chắc và có vị ngọt đậm.

Món hàu vua nướng mỡ hành. Ảnh: Hoài An

Loài hàu này sống trong các hốc đá ở độ sâu 20-30 m quanh đảo Cồn Cỏ. Nhiều con được cho là đã tồn tại hàng chục năm trước khi được khai thác. Hàu vua có thể chế biến thành nhiều món, phổ biến nhất là hàu nướng mỡ hành, giá từ khoảng 100.000 đồng mỗi con.

Hiện Ban quản lý Khu bảo tồn biển đảo Cồn Cỏ đang triển khai nghiên cứu nhằm bảo tồn và khai thác bền vững loài hàu răng cưa khổng lồ, còn gọi là "hàu vua" Cồn Cỏ.

Ốc thổ

Ốc thổ hay ốc mặt trăng là một trong những đặc sản nổi tiếng của đảo Cồn Cỏ, thường sống bám trong các ghềnh đá quanh đảo. Loài ốc này có kích thước lớn hơn ốc biển thông thường, thịt dày, giòn và vị ngọt đậm. Người dân địa phương chế biến ốc thổ thành nhiều món như hấp sả, nướng than hay xào cay, nhưng phổ biến nhất vẫn là luộc chấm muối ớt xanh để giữ vị tươi tự nhiên. Với nhiều du khách, thưởng thức ốc thổ giữa không gian biển đảo hoang sơ là trải nghiệm ẩm thực khó bỏ lỡ khi đến Cồn Cỏ.

Rong nho Cồn Cỏ

Rong nho là một trong những đặc sản biển được nhiều du khách tìm thử khi đến Cồn Cỏ. Rong mọc tự nhiên trong môi trường nước biển sạch quanh đảo nên có màu xanh tươi, vị mặn nhẹ và độ giòn đặc trưng. Người dân địa phương thường dùng rong nho ăn kèm hải sản, trộn salad hoặc chấm với sốt mè rang. Ngoài hương vị thanh mát, rong nho Cồn Cỏ còn được ưa chuộng nhờ hàm lượng khoáng chất cao và được xem như món quà biển đặc trưng của đảo.

Lưu ý

Cồn Cỏ vẫn giữ nét hoang sơ nên du khách cần chuẩn bị kỹ trước chuyến đi. Thời gian đẹp nhất để ra đảo là từ tháng 3 đến tháng 6, khi biển êm, thời tiết thuận lợi cho các hoạt động tắm biển, lặn ngắm san hô. Giai đoạn từ tháng 7 đến tháng 11 thường có mưa bão, dễ ảnh hưởng lịch tàu.

Du khách cần mang theo giấy tờ tùy thân để làm thủ tục kiểm tra khi lên đảo. Ngoài ra, nên mang theo kem chống nắng, mũ, kính mát, đồ bơi, pin dự phòng và chuẩn bị đủ tiền mặt vì trên đảo chưa phổ biến thanh toán bằng thẻ.