2 hours ago
4
Các binh sĩ gìn hòa bình Kazakhstan trở về hôm 20.5 từ nhiệm vụ của Liên Hiệp Quốc tại Cao nguyên Golan do Israel kiểm soát
ẢNH: REUTERS
Viện Nghiên cứu Hòa bình quốc tế Stockholm (SIPRI - Thụy Điển) ngày 25.5 cảnh báo căng thẳng địa chính trị và khủng hoảng ngân sách đang gây nguy hiểm cho các sứ mệnh gìn giữ hòa bình, đặc biệt là những sứ mệnh dưới sự bảo trợ của Liên Hiệp Quốc.
Tính đến cuối năm 2025, chỉ có chưa đến 79.000 nhân viên quốc tế được triển khai trong các hoạt động gìn giữ hòa bình quốc tế, mức thấp nhất trong ít nhất 25 năm, theo AFP dẫn báo cáo của viện.
"Nếu tình hình đó tiếp diễn, chúng ta có thể chứng kiến sự suy yếu nghiêm trọng của việc quản lý xung đột đa phương và sự gần như bị gạt ra ngoài lề của các thể chế như Liên Hiệp Quốc, do sự kết hợp của các yếu tố về tài chính, chính trị và địa chính trị", Giám đốc chương trình hoạt động hòa bình và quản lý xung đột của SIPRI Jair van der Lijn lo ngại.
"Kết quả có thể là nhiều xung đột hơn, và những xung đột này có thể gây ra những tác động nghiêm trọng hơn nữa đối với người dân khi các quốc gia từ bỏ những chuẩn mực đã được thiết lập từ lâu", ông dự báo.
Tổng cộng có 58 hoạt động gìn giữ hòa bình được triển khai vào năm 2025, giảm xuống dưới ngưỡng 60 lần đầu tiên kể từ năm 2016.
Gần 3/4 số nhân viên được triển khai đang phục vụ tại năm quốc gia, gồm Cộng hòa Trung Phi, Nam Sudan, Somalia, Cộng hòa Dân chủ Congo và Lebanon.
Các hoạt động do Liên Hiệp Quốc dẫn đầu đang bị suy yếu do khủng hoảng tài chính, khi các nhà tài trợ lớn nhất không thực hiện toàn bộ hoặc một phần cam kết của họ.
Do đó, theo SIPRI, tổng ngân sách cam kết 5,6 tỉ USD đã cam kết đối với ngân sách giai đoạn 2024-2025 đã thiếu hụt 2 tỉ USD.
"Tại Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc, những yêu cầu cứng rắn và các mối đe dọa phủ quyết từ các thành viên thường trực đã làm phức tạp các quyết định về việc gia hạn nhiệm vụ hoạt động", báo cáo cho biết.
Chẳng hạn như Mỹ đã yêu cầu chấm dứt hoạt động của Lực lượng lâm thời Liên Hiệp Quốc tại Lebanon (UNIFIL), bất chấp việc vi phạm thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và Lebanon, SIPRI lưu ý.
Hội đồng Bảo an sau đó đã bỏ phiếu gia hạn nhiệm vụ này thêm một lần nữa, đến tháng 12.2026. Tuy nhiên, SIPRI cho rằng sự ủng hộ đối với nguyên tắc quản lý xung đột đa phương vẫn vững chắc.
"Để duy trì quản lý xung đột đa phương, các quốc gia sẽ cần phải làm nhiều hơn là chỉ bày tỏ sự ủng hộ, họ cần phải cung cấp nguồn tài trợ ổn định và tạo đủ không gian chính trị để cho phép các phản ứng đa phương hiệu quả", chuyên gia nghiên cứu Claudia Pfeifer Cruz của SIPRI cho biết.
