Cha già từ chối chữa bệnh vì cuối đời sống nhờ vào con

Tôi vẫn nhớ hình ảnh cụ già lặng lẽ ngồi ở hành lang bệnh viện, từ chối phương án điều trị vì lo chi phí là gánh nặng cho con.

Gần đây, khi đọc những câu chuyện về người lao động tuổi trung niên vẫn đang chật vật với cơm áo gạo tiền, tôi cứ bị ám ảnh bởi một câu hỏi: nếu ở tuổi 40 hay 50, nhiều người còn chưa đủ sống bằng đồng lương hiện tại, thì họ sẽ sống thế nào khi bước vào tuổi già?

Đây không phải là câu chuyện của riêng ai. Nó đang hiện hữu trong từng khu phố, từng cơ quan, từng gia đình. Đó là người công nhân nhiều năm làm việc nhưng chưa tham gia bảo hiểm xã hội đủ thời gian. Là người bán hàng rong không có bất kỳ khoản tích lũy nào. Là viên chức, người lao động sống chủ yếu bằng tiền lương và luôn phải cân đối giữa vô số khoản chi cho con cái, cha mẹ, nhà ở và sinh hoạt.

Trong công việc tại một đơn vị sự nghiệp công lập thuộc Bộ Y tế, tôi có cơ hội tiếp xúc với nhiều người bệnh cao tuổi. Điều khiến tôi suy nghĩ là không ít người bước vào tuổi già với cơ thể suy yếu nhưng tài chính cũng đã cạn kiệt. Có người phải trì hoãn điều trị vì không đủ tiền. Có người vẫn phải lao động nặng nhọc ở tuổi đáng lẽ được nghỉ ngơi. Có người sống phụ thuộc hoàn toàn vào con cháu, dù trong lòng luôn cảm thấy mình là gánh nặng.

Những câu chuyện đó cho thấy một thực tế: tuổi già không phải là chuyện của ngày mai. Nó được quyết định từ rất nhiều năm trước. Ở tuổi 30, nhiều người tin rằng mình còn rất nhiều thời gian. Đến tuổi 40, họ bận rộn với công việc và gia đình. Đến tuổi 50, họ mới giật mình nhận ra quỹ thời gian lao động còn lại không còn nhiều. Chính vì vậy, chuẩn bị cho tuổi già không phải là việc của người sắp nghỉ hưu mà là trách nhiệm của mỗi người trong suốt cuộc đời lao động.

Tôi vẫn nhớ hình ảnh những cụ già lặng lẽ ngồi ở hành lang bệnh viện, tay cầm kết quả xét nghiệm mà ánh mắt chất chứa nhiều hơn nỗi lo bệnh tật. Họ lo chi phí điều trị sẽ trở thành gánh nặng cho con cháu. Họ đắn đo từng khoản tiền thuốc, từng ngày nằm viện. Có người xin xuất viện sớm dù bệnh chưa ổn định vì sợ tốn kém. Có người âm thầm từ chối những phương án điều trị tốt hơn chỉ vì không muốn con cái phải vay mượn khắp nơi.

>> Tiền dưỡng già vài trăm nghìn đồng mỗi tháng từ tuổi 22

Bởi vậy, khi nói về tuổi già, tôi cho rằng điều mỗi người cần chuẩn bị không chỉ là sức khỏe mà còn là một "tấm đệm an sinh" đủ vững chắc để bảo vệ mình trước những biến cố không thể lường trước. Đó có thể là bảo hiểm y tế, bảo hiểm xã hội, một khoản tiết kiệm dự phòng hay đơn giản là sự chuẩn bị có trách nhiệm cho tương lai của chính mình.

Ngày trước, một mái nhà có nhiều thế hệ cùng chung sống. Cha mẹ già yếu thường có con cháu ở bên chăm sóc, đỡ đần. Tuổi già gắn với tiếng cười của con cháu trong sân nhà, với những bữa cơm đông đủ và cảm giác an tâm rằng luôn có người thân kề cận. Nhưng xã hội hiện đại đã mở ra những cơ hội mới, đồng thời cũng tạo ra những khoảng cách mới. Người trẻ rời quê hương đến các đô thị lớn học tập và lập nghiệp. Nhiều gia đình chỉ có một hoặc hai con. Không ít người cao tuổi sống xa con cháu hàng trăm cây số, thậm chí cách nhau cả những chuyến bay dài.

Bởi vậy, tuổi già của thế hệ hôm nay và mai sau sẽ khác rất nhiều so với tuổi già của cha mẹ chúng ta. Không phải con cái ít hiếu thảo hơn, mà bởi nhịp sống, áp lực mưu sinh và sự dịch chuyển của xã hội khiến việc chăm sóc trực tiếp không phải lúc nào cũng có thể thực hiện như mong muốn. Chính vì thế, việc đặt toàn bộ kỳ vọng vào con cháu như một chỗ dựa duy nhất cho tuổi già đang trở thành một lựa chọn nhiều rủi ro hơn bao giờ hết.

Sự chuẩn bị cho tuổi già thực ra bắt đầu từ những điều rất giản dị. Là tham gia bảo hiểm xã hội đầy đủ để tạo cho mình một điểm tựa khi không còn khả năng lao động. Là duy trì bảo hiểm y tế để giảm bớt gánh nặng trước những rủi ro sức khỏe không ai có thể lường trước. Là dành thời gian vận động mỗi ngày, khám sức khỏe định kỳ, học thêm một kỹ năng mới, tiết kiệm một khoản tiền dù nhỏ và nuôi dưỡng những mối quan hệ khiến cuộc sống trở nên ý nghĩa hơn.

Vũ Thị Minh Huyền