Chi bộn tiền nhờ AI gợi ý phẫu thuật thẩm mỹ

Theo The Guardian, trào lưu looksmaxxing (tạm dịch: tối đa hóa ngoại hình) thúc đẩy các dịch vụ dùng AI phân tích khuôn mặt, từ đó gợi ý những điểm cần phẫu thuật thẩm mỹ. Nhưng chuyên gia cảnh báo những dịch vụ này chưa được khoa học chứng minh đầy đủ và có thể gây hại.

Từ chấm điểm gương mặt đến gợi ý phẫu thuật thẩm mỹ bằng AI

Sau hai năm thất nghiệp khiến tài chính bất ổn và sự tự tin suy giảm, Danielle bắt đầu tự hỏi liệu mình có thể cải thiện cuộc sống nếu sở hữu ngoại hình đẹp hơn. Khi thấy TikTok giới thiệu dịch vụ phân tích khuôn mặt của Qoves, cô trả 330 USD và gửi ảnh selfie để nhận báo cáo cá nhân hóa dài 30 trang.

Qoves chấm điểm nhiều đặc điểm, từ hình dáng tai đến mức độ nữ tính trên khuôn mặt, đồng thời đề xuất hàng loạt thủ thuật như nâng mũi, tạo hình mí mắt dưới, cố định góc mắt, độn cằm, tạo hình gò má, phun xăm chân mày, làm dày mi, tiêm chất làm đầy và botox.

Hiện làm việc trong lĩnh vực công nghệ tại Colorado, Danielle chờ trả hết nợ thẻ tín dụng mới phẫu thuật, nhưng vẫn quan tâm đến việc thực hiện thủ thuật ở Mexico. Cô cũng đã tham khảo ý kiến người tiêm botox và chất làm đầy.

Qoves cho rằng người hấp dẫn được đối xử tốt hơn, dễ tìm việc và kiếm nhiều tiền hơn. Điều này liên quan đến "hiệu ứng hào quang", trong đó người có ngoại hình đẹp thường được đánh giá là thông minh, hòa đồng hơn.

Một số nghiên cứu cũng ghi nhận mối liên hệ giữa sức hấp dẫn và thu nhập. Với Danielle, những lợi ích này khiến cô nhìn việc cải thiện ngoại hình như một khoản đầu tư cho sự nghiệp và an toàn tài chính.

Phẫu thuật thẩm mỹ và các phương pháp không xâm lấn như botox ngày càng phổ biến, trong khi mạng xã hội khiến vẻ đẹp được tạo ra bằng tiền trở nên dễ nhìn thấy hơn. Từ đó, văn hóa "tối đa hóa ngoại hình" phát triển, dựa trên ý tưởng rằng sức hấp dẫn có thể được đo lường, từng đường nét có thể được phân tích và cải thiện để đạt "sự hài hòa khuôn mặt".

Các dịch vụ như Qoves, Facemaxify và Epica khai thác xu hướng này. Qoves sử dụng các nghiên cứu được bình duyệt để tạo uy tín cho quan niệm vẻ đẹp có thể định lượng, với giá 150 USD cho khuyến nghị không phẫu thuật và thêm 180 USD cho khuyến nghị phẫu thuật. Facemaxify và Epica sử dụng AI để chấm điểm khuôn mặt; Epica còn cung cấp kế hoạch chăm sóc da, trang điểm và liên kết mua sản phẩm.

Océane, 25 tuổi, sống tại Pháp, biết ứng dụng Qoves qua YouTube. Cô vốn quan tâm đến làm đẹp nhưng không thích hình ảnh của mình và từng bị bố mẹ chê không đẹp. Mẹ cô từng muốn trả tiền cho cô phẫu thuật mũi khi 18 tuổi. Ở trường, cô bị bắt nạt và bị gọi là "cá heo" vì chiếc mũi.

Océane trả thêm 80 USD để nhận kết quả nhanh và nhận báo cáo sau hai ngày. Cô cảm thấy nhẹ nhõm vì Qoves không khuyến nghị thay đổi mũi, còn những đánh giá khác "xác nhận những gì tôi vốn đã biết về những khuyết điểm của mình".

"Khoa học" đằng sau các phân tích vẫn còn chưa chắc 

Danielle cho biết càng xem TikTok cô càng thấy tự tin. "Tất cả những người mà tôi nhìn thấy trên mạng xã hội và nghĩ là đẹp đều đã phẫu thuật thẩm mỹ", cô nhận xét.

Tiến sĩ Tracy Vaillancourt, giáo sư tâm lý học tại Đại học Ottawa (Canada), lo ngại những dịch vụ như Qoves có thể ảnh hưởng tiêu cực đến lòng tự trọng.

Theo bà, việc nhấn mạnh ngoại hình như một thước đo giá trị bản thân có thể không mang lại sự an tâm lâu dài, mà chỉ khiến việc tự chỉ trích lặp đi lặp lại.

Bà cũng cảnh báo các giới hạn độ tuổi của Qoves và Epica dễ bị trẻ vị thành niên vượt qua. Trong khi người dùng Qoves tự khai báo vấn đề về hình ảnh bản thân, có rất ít biện pháp bảo vệ những người mắc chứng rối loạn mặc cảm ngoại hình trước việc nhận một danh sách các khuyết điểm.

Qoves từng sử dụng nghiên cứu của bà  Vaillancourt trong video "Cái giá của việc quá xinh đẹp". Tuy nhiên, bà không nghiên cứu về vẻ đẹp mà tập trung vào bắt nạt, sức khỏe tâm thần và phòng ngừa bạo lực.

Dù Qoves diễn giải đúng nghiên cứu của bà về ngoại hình và sự thù địch, Vaillancourt không thấy dễ chịu khi nghiên cứu được sử dụng để quảng bá dịch vụ trả phí mà bà cho rằng có thể gây tổn hại sức khỏe tâm thần phụ nữ.

Qoves nói phân tích của mình phù hợp với mọi sắc tộc, song các tài liệu quảng bá của công ty thường bị nhận xét là tái hiện quan niệm vẻ đẹp lấy châu Âu làm trung tâm, chẳng hạn phụ nữ có mũi thon và mắt lớn, hai mí.

Tiến sĩ Mitch Brown, phó giáo sư khoa học tâm lý tại Đại học Arkansas (Mỹ), cho rằng các dịch vụ này phải chứng minh bằng khoa học phương pháp đo lường sức hấp dẫn của mình. Theo ông, nghiên cứu hiện có về sức hấp dẫn quá không đồng nhất để đưa ra những khái quát áp dụng cho toàn bộ dân số.

"Tôi không nghĩ khoa học hiện nay đủ rõ ràng để làm điều đó. Tôi khuyên bất kỳ ai cũng nên thận trọng với việc này", Brown nói.