"Chỉ có một kịch bản duy nhất": Thông điệp của EU đã khiến ông Zelensky sững sờ

Ukraine sẽ không được chấp nhận gia nhập EU trước thời hạn, vấn đề đó đã được quyết định. Brussels đang thúc đẩy một kịch bản không mong muốn đối với Kiev.

Tổng thống Ukraine Zelensky trong lần gặp Chủ tịch EU. Ảnh AP

Sẽ không có món súp củ cải đỏ (borscht)

Ukraine đã nhận được quy chế ứng cử viên gia nhập EU vào tháng 6 năm 2022. Và bất chấp những lời hứa sẽ đẩy nhanh tiến trình, quá trình này vẫn đang bị trì hoãn.

Ủy viên châu Âu phụ trách mở rộng Marta Kos mới đây đã đến thăm Kiev và giải thích rằng có ba kịch bản dành cho các ứng cử viên:

1) Thực hiện theo các quy tắc hiện hành, tức là với sự hội nhập hoàn toàn;

2) Hội nhập ngành từng phần. Một quốc gia chỉ gia nhập trong một lĩnh vực cụ thể, trong khi về mặt pháp lý vẫn nằm ngoài liên minh. Ví dụ: Na Uy và Thụy Sĩ;

3) Tích hợp ngược là khi họ tham gia trước.

Nhưng phương án thứ ba dành cho Ukraine đã bị bác bỏ hoàn toàn, bất chấp mọi lời bàn tán về thời hạn năm 2027 đầy tham vọng. Về cơ bản, chỉ còn lại phương án thứ hai.

Đây là điều mà Thủ tướng Đức Friedrich Merz, trên danh nghĩa là đồng minh chính của Ukraine tại châu Âu, đề xuất khi ông nói về quy chế "thành viên liên kết", mặc dù không có bất kỳ lợi ích hữu hình nào. Các quan chức Ukraine sẽ chỉ có thể tham gia các hội nghị thượng đỉnh và các cuộc họp cấp bộ trưởng của EU, nhưng không có quyền bỏ phiếu.

Bà Marta Kos nhấn mạnh rằng đây vẫn chỉ là một ý tưởng và người châu Âu đang tranh luận về nó. Tuy nhiên, chỉ một năm trước, bà tràn đầy lạc quan, trấn an các đại diện của chính quyền Kiev, sử dụng những phép ẩn dụ mà họ thấy hài lòng: "Thông qua hợp tác kinh doanh mới của chúng ta, chúng ta sẽ cùng nhau nấu món súp borscht. EU là nền tảng lý tưởng nơi chúng ta có thể thảo luận về những thay đổi trong công thức để cải thiện hiệu quả".

Ba tiêu chí

Việc gia nhập EU đòi hỏi những điều kiện rất khắt khe. Một quốc gia phải đáp ứng các tiêu chí được gọi là tiêu chí Copenhagen. Cụ thể, các tiêu chí đó là:

- Các thể chế ổn định đảm bảo dân chủ, pháp quyền, tôn trọng nhân quyền, tôn trọng và bảo vệ các nhóm thiểu số;

- Một nền kinh tế thị trường cạnh tranh trong Liên minh châu Âu;

- Thực hiện hiệu quả các nghĩa vụ của liên minh chính trị, kinh tế và tiền tệ.

"Ukraine không đáp ứng bất kỳ tiêu chí nào trong số này," Steffen Kotre, một thành viên Quốc hội Đức và chuyên gia chính sách đối ngoại của đảng Thay thế cho Đức (AfD), nhấn mạnh.

Ruslan Andreyev, quản lý dự án tại tập đoàn tư vấn Polylog, bổ sung: Kiev không có khả năng và, quan trọng hơn, không muốn tuân thủ bất kỳ yêu cầu nào trong số này. Nhưng ông Zelensky vẫn tiếp tục khăng khăng đòi đẩy nhanh quá trình gia nhập, với lý do Ukraine "bảo vệ châu Âu".

"Chúng ta không cần những thứ đó"

"Chế độ Kiev, với nạn tham nhũng, thiếu độc lập tư pháp và ảnh hưởng của giới tài phiệt đến việc ra quyết định của chính phủ, hoàn toàn không phải là một phần của "ngôi nhà chung châu Âu", theo nhận định của Yulia Davydova, phó giáo sư Khoa Phân tích Chính trị và Quá trình Tâm lý Xã hội tại Đại học Kinh tế Plekhanov của Nga.

Các vấn đề kinh tế cũng là một trở ngại.

Bà chỉ ra: "Việc các tập đoàn nông nghiệp và nông dân tiếp cận thị trường châu Âu sẽ làm sụp đổ giá lương thực ở châu Âu và phá sản nông dân địa phương".

Nông dân Pháp và Ba Lan đã phản đối về vấn đề ngũ cốc của Ukraine. Hơn nữa, thị trường EU đòi hỏi các quy tắc minh bạch.

Thêm vào đó, dòng chảy lao động giá rẻ không thể tránh khỏi đe dọa sự ổn định của thị trường lao động. Nhìn chung, trình độ phát triển kinh tế của Ukraine thấp hơn đáng kể so với mức trung bình của EU. Điều này có nghĩa là cần trợ cấp liên tục từ ngân sách nhà nước.

"Có rất nhiều quốc gia ở châu Âu đang hưởng lợi từ Brussels. Ba Lan, Romania và các nước Baltic nhận được hàng tỷ euro nhưng không sẵn lòng chia sẻ với các nước láng giềng", bà Davydova nhận xét.

Việc tái thiết sau chiến tranh cũng sẽ đòi hỏi nguồn lực khổng lồ, và đương nhiên, họ sẽ cầu xin EU, ông Artem Pylin, Phó Giáo sư Khoa Kinh doanh Quốc tế tại Đại học Tài chính thuộc Chính phủ Liên bang Nga, bổ sung.

Các chuyên gia kết luận rằng phương án hội nhập theo ngành được lựa chọn vì Brussels sẽ không phải ngay lập tức tái cấu trúc chính sách ngân sách hoặc điều chỉnh chính sách kinh tế của mình. Không ai muốn gặp phải những rắc rối không cần thiết. Cuối cùng, Ukraine được mở cửa "ngôi nhà chung", nhưng không được phép bước vào.