'Choáng' khi bị truy thu thuế hàng trăm triệu đồng

Trước đó, nhiều người làm tiếp thị liên kết cho biết "đinh ninh" rằng là khi sàn thương mại điện tử tạm khấu trừ 10%, nghĩa là họ đã hoàn thành nghĩa vụ thuế, nhưng sự thật không phải như vậy.

Mới tạm nộp thuế 10%, bị truy thu hàng trăm triệu đồng

"...Năm vừa qua em làm tiếp thị liên kết cho Shopee và được sàn khấu trừ 10% thuế thu nhập cá nhân. Nghĩ như vậy đã hoàn tất nghĩa vụ thuế, nhưng khi quyết toán gần đây lại phát sinh thêm hơn 686 triệu đồng phải nộp. Em không có khả năng đóng hết được, rất mong anh đi trước có hướng giải quyết".

Đó là chia sẻ của một người làm tiếp thị liên kết trên Diễn đàn thuế chuyên sâu, cộng đồng thu hút hơn 797.000 thành viên. Người này cho biết trong năm 2025 đã nhận được khoản hoa hồng hơn 3 tỉ đồng, nhưng không phải khoản lợi nhuận thực nhận vì còn phải chi rất lớn cho nhân sự, quảng cáo, vận hành... Do vậy, khoản truy thu này quá lớn.

Câu chuyện nhanh chóng thu hút sự chú ý. Nhiều người cứ nghĩ rằng sàn thương mại điện tử khấu trừ 10% xem như hoàn tất nghĩa vụ thuế. "Không ngờ bây giờ bị truy thu thuế khủng vì cơ quan thuế sẽ tính thuế theo dạng làm công ăn lương, áp theo biểu thuế lũy tiến từng phần, với thuế suất từ 5 - 35%", một người bị truy thu thên hàng trăm triệu đồng nói.

Theo ghi nhận của Tuổi Trẻ, trên thực tế nhiều người làm tiếp thị liên kết theo hướng chuyên nghiệp, có thuê nhân sự, chạy quảng cáo..., doanh thu khủng nhưng không đăng ký lên hộ kinh doanh hoặc cá nhân kinh doanh mà hoạt động dưới dạng cá nhân.

Những năm gần đây, tiếp thị liên kết trở thành nghề hấp dẫn trong hệ sinh thái thương mại điện tử vì không cần vốn, không cần nhập hàng mà vẫn có thu nhập, từ đó kéo theo phong trào làm video, xây kênh, hoặc làm content (nội dung) và gắn link sản phẩm.

Khi giới thiệu thành công khách mua hàng hoặc sử dụng dịch vụ thông qua đường link, người giới thiệu sẽ nhận được mức hoa hồng thường dao động từ 1 - 20% tùy ngành hàng và nền tảng.

Nhiều người làm tiếp thị liên kết cũng không ngại chia sẻ công khai doanh thu từ tiếp thị liên kết, theo đó có nhiều trường hợp một ngày kiếm vài chục triệu đồng từ gắn link sản phẩm, một tháng có thể kiếm 200 - 300 triệu đồng là hết sức bình thường. Cá biệt có trường hợp thu về hàng tỉ đồng chỉ trong một tháng.

Mới nhất, ngày 7-5, một TikToker khá nổi tiếng là C.S.L. cũng chia sẻ công khai rằng anh kiếm được hơn 174 triệu đồng từ làm tiếp thị liên kết trên nền tảng TikTok chỉ trong tháng 4.

Dù kiếm được số tiền hoa hồng khủng, không phải cá nhân làm tiếp thị liên kết nào cũng nắm rõ quy định về thuế. Và chỉ đến khi nhận "trát" của cơ quan thuế yêu cầu nộp thêm hàng trăm triệu đồng, những người nộp thuế này mới "tá hỏa".

Nên đăng ký hộ kinh doanh để được khấu trừ chi phí

Trao đổi với Tuổi Trẻ, chuyên gia Nguyễn Thái Sơn lưu ý mức 10% mà các sàn khấu trừ trước khi chi trả chỉ là tạm khấu trừ chứ chưa phải là nghĩa vụ thuế cuối cùng. Đến cuối năm, người làm tiếp thị liên kết phải quyết toán thuế với cơ cơ quan thuế mới hoàn thành nghĩa vụ.

Theo quy định, có các phương pháp tính thuế khác nhau cho loại hình tiếp thị liên kết, tùy theo làm dưới hình thức cá nhân, hộ kinh doanh hoặc công ty. Với cá nhân, hoa hồng nhận được sẽ được cơ quan thuế coi là thu nhập từ tiền lương, tiền công và tính thuế theo biểu thuế lũy tiến từng phần.

Cá nhân được giảm trừ gia cảnh nhưng không được trừ bất kỳ chi phí nào. Theo tính toán, với mức thu nhập 3 tỉ đồng/năm, tương đương 250 triệu đồng/tháng nếu không có người phụ thuộc, số thuế thu nhập cá nhân phải nộp một tháng lên mức rất cao, khoảng 70 triệu đồng/tháng, tương đương 840 triệu đồng/năm.

Trong trường hợp sàn mới khấu trừ 10%, tương đương 300 triệu đồng, số thuế phải nộp thêm vẫn rất lớn. Chưa kể, thuế thu nhập cá nhân sẽ được tính trên toàn bộ thu nhập, nên nếu trong trường hợp có thêm khoản thu nhập khác hoặc có thêm thu nhập từ tiền công tiền lương thì thu nhập tính thuế sẽ rơi vào bậc thuế rất cao, lên đến 35% dẫn đến số thuế truy thu khủng.

Nhiều người làm tiếp thị liên kết cũng bức xúc vì không được trừ các chi phí như đầu tư mua sắm thiết bị, chạy quảng cáo, thuê nhân sự... Theo luật sư Trần Xoa - Giám đốc Công ty luật Minh Đăng Quang, những trường hợp này nên cân nhắc chuyển sang hình thức hộ kinh doanh vì nếu có doanh thu dưới 1 tỉ đồng/năm sẽ được miễn thuế.

Với doanh thu 3 tỉ đồng như trên có thể chọn một trong hai phương thức tính thuế là tính trên doanh thu hoặc trên lợi nhuận với số thuế phải nộp thấp hơn rất nhiều so với ở hình thức cá nhân. "Sẽ không có mẫu số chung do vậy người làm tiếp thị liên kết nên tính toán để có thể chọn phương pháp tính thuế sao cho có lợi nhất", ông Xoa lưu ý.

Ông Xoa cũng khuyến cáo rằng nếu đạt doanh thu lớn, người làm tiếp thị liên kết nên đăng ký hộ kinh doanh để được lợi hơn khi tính thuế, tránh rơi vào trường hợp bị truy thu thuế khủng như một số người đang gặp phải. "Với số tiền truy thu lớn như vậy họ sẽ buộc phải tuân thủ nếu không sẽ bị chuyển sang cơ quan công an chứ không thể bảo là không biết, không nắm", ông Xoa nhấn mạnh.