3 hours ago
11
Chọn ngành theo gì cũng được nhưng cần thích nghi với thị trường
Hoàng Kim Diệu, sinh viên năm 2 ngành kinh doanh quốc tế, Trường ĐH Tôn Đức Thắng, cho biết may mắn chọn đúng ngành yêu thích và cũng là một lĩnh vực đang có xu hướng phát triển.
Theo Diệu, không lựa chọn hoàn toàn một phía mà sẽ cân nhắc cả hai yếu tố: năng lực, sở thích của bản thân và nhu cầu mà thị trường đang đặt ra. Nếu lĩnh vực theo đuổi có nhu cầu tuyển dụng cao thì cơ hội phát triển sẽ rộng mở hơn.
Người trẻ cần có khả năng thích ứng với những yêu cầu mới để tránh thất nghiệp
ẢNH: BẢO ANH
"Việc học ngành A nhưng sau khi tốt nghiệp có thể làm ngành A' hay một lĩnh vực khác không phải là vấn đề đáng lo. Mình sẵn sàng với tâm thế sau khi ra trường có thể linh động, làm nhiều công việc hoặc lĩnh vực khác nhau. Những kiến thức được học trong 4 năm đại học sẽ là nền tảng cơ bản và phải biết cách vận dụng vào những ngành nghề khác", Diệu nói.
Còn Ngô Thạch Tường Vi, sinh viên ngành marketing, Trường ĐH Kinh tế TP.HCM, cho rằng chọn ngành năm 18 tuổi theo sở thích hay nhu cầu thị trường thì năm 22 tuổi tốt nghiệp, nhu cầu việc làm vẫn có thể sẽ thay đổi. Điều cần là theo đuổi cái mình muốn và trang bị thêm thứ mà xã hội cần.
"4 năm đại học không chỉ giúp sinh viên tích lũy kiến thức chuyên ngành mà còn mang đến nhiều kỹ năng khác, có thể bên ngoài môi trường đại học không dễ có được. Chẳng hạn, sinh viên học cách giao tiếp, ứng xử và làm việc với những người khác nhau. Nếu biết vận dụng những kiến thức và kỹ năng đó vào công việc, dù có làm đúng ngành học hay trái ngành, sinh viên cũng không lo không tìm được việc", Vi nói.
Ở góc độ người đi làm, Mai Phương Trúc, 25 tuổi, ngụ P.Tân Thuận, TP.HCM, cho rằng nên ưu tiên ngành mà mình yêu thích. Bởi để trải qua 4 năm đại học, ai cũng cần có sự yêu thích và động lực để theo đuổi. Nếu chỉ chọn một ngành thị trường đang có nhu cầu cao, đến khi tốt nghiệp, ngành đó có thể không còn giữ được vị trí như trước.
Cần có thêm kỹ năng chuyển đổi
Theo Trúc, mục đích của việc học và đi làm cuối cùng vẫn là có một công việc phù hợp để kiếm thu nhập, trang trải cuộc sống và phát triển bản thân. Vì vậy, nếu ngành đang học không đáp ứng được nhu cầu của mình, việc chuyển sang một lĩnh vực khác có thể được xem là sự thích nghi với môi trường và thị trường lao động, điều cần sau tốt nghiệp.
Những kỹ năng mang tính chuyển đổi giúp người trẻ để trở nên linh hoạt và có nhiều lựa chọn nghề nghiệp hơn
ẢNH: BẢO ANH
Theo PGS.TS Trần Thành Nam, Hiệu trưởng Trường ĐH Giáo dục (ĐH Quốc gia Hà Nội), người trẻ cần nhận thức rõ rằng để có thể sống và phát triển sự nghiệp bền vững trong một thế giới nhiều biến động, bên cạnh chuyên môn ngành học, cần có thêm những kỹ năng mang tính chuyển đổi (ngoại ngữ, thuyết trình, chụp ảnh, lái xe...) để trở nên linh hoạt và có nhiều lựa chọn nghề nghiệp hơn.
"Trước đây, một tấm bằng đại học có thể chuẩn bị cho một người làm một công việc trong hàng chục năm, thậm chí cả đời. Nhưng hiện nay, kiến thức của một ngành có thể chỉ phù hợp với một vị trí trong vài năm rồi trở nên lỗi thời. Vì vậy, người trẻ cần mở rộng kiến thức và kỹ năng để có thêm phương án lựa chọn, chuyển đổi nghề nghiệp khi thị trường lao động thay đổi", ông Nam phân tích.
Theo ông Huỳnh Quốc Thắng, Chủ tịch Tập đoàn khoa học công nghệ Bách Khoa (P.Xuân Hòa, TP.HCM), doanh nghiệp trả lương cho giá trị mà nhân sự tạo ra, chứ không chỉ dựa trên ngành học "hot" hay bằng cấp. Muốn được tuyển dụng, nhất là vào những vị trí tốt, ứng viên phải chứng minh được khả năng giải quyết vấn đề, tạo ra kết quả và đóng góp thực tế cho tổ chức. Do đó, dù học ngành nào, bên cạnh chuyên môn, sinh viên cần rèn luyện tư duy làm chủ và khả năng đáp ứng yêu cầu công việc.
"Khi phỏng vấn, doanh nghiệp không chỉ quan tâm ứng viên học ngành gì mà còn muốn biết họ đã từng làm gì, có những kỹ năng nào, sẽ tạo ra kết quả như thế nào. Một nhân sự tốt không chỉ hoàn thành những yêu cầu tối thiểu mà còn phải có khả năng giải quyết và chịu trách nhiệm với công việc đến cùng", ông Thắng nói.
Ngoài ra, sinh viên cần đầu tư nghiêm túc vào ngoại ngữ, kỹ năng số và đặc biệt là năng lực ứng dụng AI. "Đừng bước vào thị trường lao động với câu hỏi 'em có bằng này thì công ty trả em bao nhiêu?'. Hãy bước vào với câu hỏi 'em có thể giải quyết vấn đề gì cho công ty, tạo ra giá trị gì và học nhanh đến mức nào?'. Khi chứng minh được điều đó, cơ hội tốt sẽ luôn rộng mở", ông Thắng chia sẻ.
