Chủ cơ sở làm bún bị 'choáng' khi nhận giấy nộp phạt hơn 500 triệu đồng

Bị phạt hơn 500 triệu đồng

Vừa qua, một cơ sở sản xuất bún quy mô nhỏ tại TP.HCM với khoảng 6 nhân công, thu hút sự chú ý của dư luận khi gửi đơn kêu cứu khẩn cấp tới lãnh đạo thành phố, cho rằng mức xử phạt hơn nửa tỷ đồng là vượt quá khả năng chịu đựng.

Cụ thể, bà Nguyễn Thị Bính – Giám đốc Công ty cổ phần Sản xuất thương mại dịch vụ Nguyễn Bính (phường Tân Sơn, TP.HCM) cho biết vừa qua, cơ sở của bà nhận quyết định xử phạt vi phạm hành chính số 06/QĐ-XPHC của UBND phường Tân Sơn với tổng số tiền 552 triệu đồng do hành vi xả thải vượt quy chuẩn, với lưu lượng được xác định là khoảng 10m³/ngày.

Trong đơn kêu cứu, bà Bính cho rằng con số này chưa phản ánh đúng thực tế hoạt động của cơ sở. Cụ thể, dựa trên hóa đơn nước quý IV/2025, tổng lượng nước sử dụng là 488m³ trong 92 ngày, tương đương khoảng 5,3m³/ngày (bao gồm cả sinh hoạt). Nếu tính theo tỷ lệ xả thải thông thường, lượng nước thải thực tế chỉ khoảng 4,24m³/ngày, chưa bằng một nửa so với mức bị quy kết.

Bà Nguyễn Thị Bính – Giám đốc Công ty cổ phần Sản xuất thương mại dịch vụ Nguyễn Bính.

Chủ cơ sở cũng cho biết thời điểm lấy mẫu rơi vào lúc xảy ra sự cố tràn bể, khiến các chỉ số bị đẩy lên bất thường. Sau sự cố, cơ sở đã khắc phục và đề nghị được quan trắc lại, song chưa được xem xét. Theo bà Bính, với một cơ sở thủ công chỉ 70m², có 6 lao động, mức phạt hơn nửa tỷ đồng không khác gì một lệnh khai tử.

Liên quan đến vụ việc, UBND phường Tân Sơn khẳng định việc xử phạt không mang tính đột ngột mà đã trải qua quá trình kiểm tra, giám sát kéo dài. Theo đó, từ tháng 10/2025, cơ quan chức năng đã tiến hành lấy mẫu nước thải, kiểm tra hệ thống xử lý và thực hiện đầy đủ thủ tục theo quy định về bảo vệ môi trường và an toàn thực phẩm.

Bà Nguyễn Bính chia sẻ với đặc thù sản xuất từ tinh bột gạo truyền thống, việc vận hành hệ thống xử lý nước thải đạt chuẩn theo quy định hiện rất khó khăn. Bà Bính đề xuất có quy hoạch "cụm làng nghề thực phẩm truyền thống" và thành phố hỗ trợ hạ tầng xử lý nước thải tập trung, giúp các cơ sở nhỏ có nơi sản xuất an toàn, sạch sẽ. Ngoài ra, cần thêm gói tín dụng ưu đãi để doanh nghiệp di dời, nâng cấp công nghệ và lắp đặt hệ thống xử lý môi trường đạt chuẩn.

Kết quả cho thấy hệ thống xử lý nước thải của cơ sở nhiều thời điểm không vận hành do hư hỏng, dẫn đến xả thải trực tiếp ra môi trường với các thông số vượt xa quy chuẩn kỹ thuật. Đây là căn cứ để cơ quan chức năng ban hành quyết định xử phạt.

Hiện, Ban Nội chính Thành ủy TP.HCM đã chuyển đơn của bà Nguyễn Thị Bính đến Chủ tịch UBND phường Tân Sơn để xem xét, giải quyết theo quy định, đồng thời yêu cầu báo cáo kết quả.

Cần xử nghiêm nhưng phải đảm bảo tính khả thi

Dưới góc độ pháp lý, luật sư Đặng Văn Dũng – Giám đốc Công ty Luật TNHH Hãng Luật Quốc Tế Tự Do – cho rằng, với các thông số vi phạm được công bố, việc xử phạt là phù hợp với quy định tại Nghị định 45/2022 về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường. Đặc biệt, việc các chỉ số ô nhiễm như BOD5 vượt tới 36,7 lần và có hành vi xả thải trực tiếp được xem là vi phạm nghiêm trọng, có thể bị áp dụng mức phạt cao, thậm chí cộng dồn khi có nhiều thông số vượt chuẩn.

Luật sư Đặng Văn Dũng – Giám đốc Công ty Luật TNHH Hãng Luật Quốc Tế Tự Do.

Tuy vậy, luật sư cũng nhấn mạnh, pháp luật không chỉ nhằm mục đích trừng phạt mà còn hướng đến tính răn đe và khả năng thi hành. Với các doanh nghiệp nhỏ, đặc biệt là mô hình sản xuất hộ gia đình, mức phạt lên tới hàng trăm triệu đồng có thể dẫn đến hệ quả là buộc ngừng hoạt động, gây mất việc làm và ảnh hưởng sinh kế.

“Pháp luật cho phép xem xét các tình tiết giảm nhẹ như quy mô sản xuất, mức độ khắc phục hậu quả, yếu tố sự cố khách quan hay thiện chí hợp tác. Nếu việc áp dụng chế tài thiếu linh hoạt, chỉ dựa trên số liệu tại một thời điểm bất thường mà chưa đánh giá toàn diện, có thể dẫn đến hệ quả đóng cửa doanh nghiệp nhỏ”, luật sư Dũng phân tích.

Ông cũng lưu ý thêm, cơ sở của bà Bính đã hoạt động từ năm 1999, thời điểm khu vực xung quanh còn thưa dân cư. Việc sau này khu dân cư phát triển bao quanh cơ sở sản xuất cũng là yếu tố cần được cân nhắc trong quá trình xử lý.

Từ đó, luật sư kiến nghị, bên cạnh việc xử phạt, cơ quan chức năng cần chú trọng các giải pháp hỗ trợ kỹ thuật, đưa ra lộ trình khắc phục phù hợp và tăng cường giám sát, nhằm đảm bảo mục tiêu bảo vệ môi trường nhưng vẫn tạo điều kiện cho doanh nghiệp duy trì và phục hồi hoạt động.