Chụp trộm phụ nữ nhưng 'không làm gì khác', có phải là quấy rối tình dục?

Hôm trước ngoài đường, tôi thấy một người bị bắt quả tang chụp trộm ảnh phần ngực, chân nhiều phụ nữ, nhưng khi bị tra hỏi thì bảo "thấy mặc đẹp nên chụp".

Nhiều người tỏ ra bức xúc nhưng cũng có người lại đổ cho các cô gái: "Ai bảo ăn mặc kiểu đấy, người ta chụp phải chịu". Tôi rất bất bình với kiểu suy nghĩ đổ lỗi cho nạn nhân như thế này.

Một số người lại nói "thấy đẹp người ta mới chụp, chụp về xem thôi chứ có làm gì đâu, pháp luật có cấm đâu".

Thực tế, tôi thấy nhiều nước quy định rất gắt gao về việc chụp trộm ảnh người khác, không quan trọng người bị chụp ăn mặc, hình thể ra sao, hay ảnh bị chụp nhằm mục đích gì.

Xin được hỏi 3 câu:

- Luật nước ta có đề cập gì đến việc chụp trộm ảnh người khác khi không được cho phép?

- Nếu vợ, con gái tôi là người bị chụp trộm trong những bức ảnh như thế, tôi có thể tố cáo kẻ chụp trộm vì hành vi gì, đến cơ quan nào?

- Tôi có thể xin lệnh cấm người này đến gần các nạn nhân (như ở nước ngoài áp dụng) được không? Tôi xin cảm ơn.

Độc giả Đỗ Phú

Luật sư tư vấn:

Theo Điều 32 Bộ luật Dân sự, cá nhân có quyền đối với hình ảnh của mình. Việc sử dụng hình ảnh của cá nhân phải được người đó đồng ý.

Việc sử dụng hình ảnh của người khác vì mục đích thương mại thì phải trả thù lao cho người có hình ảnh, trừ trường hợp các bên có thỏa thuận khác.

Việc sử dụng hình ảnh trong trường hợp sau đây không cần có sự đồng ý của người có hình ảnh hoặc người đại diện theo pháp luật của họ:

a) Hình ảnh được sử dụng vì lợi ích quốc gia, dân tộc, lợi ích công cộng;

b) Hình ảnh được sử dụng từ các hoạt động công cộng, bao gồm hội nghị, hội thảo, hoạt động thi đấu thể thao, biểu diễn nghệ thuật và hoạt động công cộng khác mà không làm tổn hại đến danh dự, nhân phẩm, uy tín của người có hình ảnh.

Cũng theo Điều 32, trường hợp có vi phạm, người có hình ảnh được quyền yêu cầu Tòa án ra quyết định buộc người vi phạm, cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan phải thu hồi, tiêu hủy, chấm dứt việc sử dụng hình ảnh, bồi thường thiệt hại và áp dụng các biện pháp xử lý khác theo quy định của pháp luật.

Như vậy, hình ảnh cá nhân được pháp luật bảo vệ.

Việc chụp trộm và sử dụng hình ảnh cá nhân của người khác khi chưa được phép là vi phạm pháp luật, có thể bị xử phạt hành chính.

Với trường hợp người thân bị chụp trộm ở nơi công cộng như câu hỏi ở trên, bạn Đỗ Phú có quyền yêu cầu người đó xóa ảnh. Nếu họ không hợp tác, bạn có quyền báo công an phường, xã nơi xảy ra sự việc, về hành vi xâm phạm quyền của cá nhân đối với hình ảnh và quyền bí mật đời tư, để được xử lý, giải quyết theo quy định.

Về việc cấm người đã có hành vi chụp trộm hình ảnh người khác tiếp xúc gần các nạn nhân thì pháp luật Việt Nam hiện nay không quy định. Do vậy, bạn không thể xin lệnh cấm người vi phạm đến gần người từng bị chụp.

Tuy nhiên, trường hợp người vi phạm tiếp tục vi phạm thì sẽ bị áp dụng các chế tài nghiêm khắc hơn theo quy định của pháp luật (xử phạt hành chính, truy cứu trách nhiệm hình sự...).

Luật sư Vũ Tiến Vinh
Công ty luật Bảo An, Hà Nội