Chuyên gia tìm 'chìa khóa' thúc đẩy thói quen đi lại bền vững ở Hà Nội

Tại tọa đàm "Di chuyển bền vững - Nhiều góc nhìn" sáng 29/5, các chuyên gia nhận định đường sắt đô thị góp phần thay đổi thói quen đi lại của người dân, thúc đẩy lối sống xanh và nâng cao chất lượng sống.

Tọa đàm do Visa phối hợp Đường sắt đô thị Hà Nội (Hanoi Metro) tổ chức mở ra không gian thảo luận sâu sắc về tương lai giao thông Thủ đô. Sự kiện quy tụ các khách mời gồm nhà sử học Dương Trung Quốc, ông Nguyễn Văn Ngọc, Phó Tổng Giám đốc Hanoi Metro, bà Đặng Tuyết Dung, Giám đốc Visa Việt Nam và Lào, cùng nhà sáng tạo nội dung Trịnh Hà Vi (Schanel).

Từ những ký ức về tàu điện cũ đến sự hiện đại của metro, các diễn giả cùng bàn luận bức tranh Hà Nội đang chuyển mình, nơi hành trình di chuyển không chỉ là việc đi từ điểm A đến điểm B, còn là trải nghiệm sống.

Các diễn giả tại tọa đàm "Di chuyển bền vững - Nhiều góc nhìn". Ảnh: BTC

Mở đầu tọa đàm, nhà sử học Dương Trung Quốc đưa người nghe trở về thời kỳ tiếng chuông leng keng của tàu điện còn là âm thanh quen thuộc trên các tuyến phố. Trong ký ức của ông, việc di chuyển khi đó mang nhiều ý nghĩa hơn một hoạt động thường nhật. Người dân thong thả ngắm nhìn phố phường, tương tác và cảm nhận nhịp thở của đô thị qua từng chặng dừng. Di chuyển bấy giờ cũng là nơi con người giao tiếp, sẻ chia và kết nối với nhau nhiều hơn. Tuy nhiên, cùng tốc độ đô thị hóa nhanh chóng, sự bùng nổ phương tiện cá nhân tạo ra áp lực đè nặng lên hạ tầng, làm mờ đi những giá trị kết nối vốn có của giao thông đô thị.

Đại diện cho thế hệ Gen Z, Trịnh Hà Vi chia sẻ góc nhìn thực tế về áp lực giao thông hiện nay. Cô cho rằng việc ra đường mỗi ngày với người trẻ đôi khi trở thành một thử thách mệt mỏi. Khói bụi, ùn tắc và việc phải tập trung cầm lái hàng giờ giữa dòng xe đông đúc khiến mọi người tiêu tốn quá nhiều năng lượng trước khi bắt đầu công việc. Theo Hà Vi, người trẻ hiện nay không còn đặt nặng việc phải sở hữu phương tiện cá nhân bằng mọi giá. Thay vào đó, họ tìm kiếm những giải pháp di chuyển thông minh, thoải mái và cho phép họ tận hưởng thành phố theo cách tích cực hơn.

Dưới góc độ đơn vị vận hành, ông Nguyễn Văn Ngọc khẳng định metro đóng vai trò chiến lược trong việc giải bài toán ùn tắc và ô nhiễm môi trường. Tuy nhiên, giá trị lớn nhất đường sắt đô thị mang lại là sự thay đổi tư duy và thói quen của người dân. Tại nhiều quốc gia phát triển, metro không đơn thuần là phương tiện công cộng mà trở thành xương sống của lối sống hiện đại. Khi người dân chuyển từ xe máy sang tàu điện, họ đang trực tiếp đóng góp vào việc xây dựng một thành phố xanh hơn. Ông Ngọc nhấn mạnh metro đang kiến tạo một môi trường di chuyển văn minh, nơi mọi người học cách tôn trọng không gian chung và tuân thủ các quy tắc cộng đồng.

Sự xuất hiện của metro cũng thay đổi định nghĩa về "thời gian chết" trong di chuyển. Trịnh Hà Vi cho biết thay vì căng thẳng quan sát đường sá, hành khách trên tàu có thể tận dụng thời gian để đọc sách, nghe nhạc, làm việc hoặc thư giãn ngắm thành phố từ trên cao. Hành trình đi làm, đi học mỗi ngày bớt đi sự áp lực, biến khoảng thời gian dịch chuyển thành một phần giá trị của cuộc sống thay vì là gánh nặng. Khi ngày càng nhiều người lựa chọn metro, Hà Nội sẽ hình thành được một lối sống xanh, giảm bớt sự phụ thuộc vào phương tiện cá nhân và giảm thiểu khí thải.

Bà Đặng Tuyết Dung, Giám đốc Visa Việt Nam và Lào. Ảnh: BTC

Để thúc đẩy quá trình chuyển đổi này, công nghệ đóng vai trò là chất xúc tác then chốt. Bà Đặng Tuyết Dung, Giám đốc Visa Việt Nam và Lào, nhận định trải nghiệm người dùng cần thiết kế đơn giản, nhanh chóng để tạo ra sự bứt phá. "Visa cùng Hanoi Metro triển khai giải pháp thanh toán chạm để di chuyển, cho phép hành khách sử dụng thẻ Visa hoặc thẻ Visa gắn trên thiết bị di động cá nhân để di chuyển dễ dàng tại ga Metro chỉ với một chạm", bà Dung chia sẻ. Giải pháp này loại bỏ các bước mua vé truyền thống hay chuẩn bị tiền mặt, mang lại sự thuận tiện tối đa cho người dân.

Bà Dung tin khi thao tác thanh toán trở nên đơn giản như một cái chạm tay, việc sử dụng metro sẽ trở thành lựa chọn tự nhiên của mọi lứa tuổi. Trải nghiệm này tương đương với hệ thống giao thông tại các thành phố lớn trên thế giới như London hay Singapore, giúp nâng tầm hình ảnh giao thông Thủ đô.

Các bạn trẻ check-in tại ga Lê Đức Thọ. Ảnh: BTC

Ở góc độ quản lý, ông Nguyễn Văn Ngọc bổ sung thêm số hóa thanh toán giúp tối ưu lưu lượng hành khách tại nhà ga vào giờ cao điểm, giảm chi phí vận hành và hạn chế rác thải từ vé giấy truyền thống, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững.

Là người thường xuyên trải nghiệm các dịch vụ công nghệ, Trịnh Hà Vi đánh giá cao tính tiện lợi của mô hình thanh toán một chạm. Cô cho rằng đây là yếu tố then chốt thu hút giới trẻ sử dụng metro thường xuyên hơn.

Kết thúc buổi tọa đàm, các diễn giả thống nhất tương lai của Hà Nội nằm ở một hệ sinh thái giao thông thông minh và bền vững. Họ cho rằng hạ tầng hiện đại của metro kết hợp công nghệ thanh toán tiên tiến đang tạo ra một lực đẩy mạnh mẽ cho sự phát triển của thành phố. Tuy nhiên, cốt lõi của sự thay đổi vẫn nằm ở ý thức và thói quen của mỗi cá nhân. Khi mỗi người dân nhận thức được giá trị của việc di chuyển xanh, bộ mặt đô thị sẽ thực sự biến chuyển theo hướng tích cực hơn.

Linh vật Vee tại ga Cát Linh. Ảnh: BTC

Tọa đàm được tổ chức trong khuôn khổ ngày hội tổng kết tuần lễ "Hà Nội Metro Esports 2026 - Một chạm muôn khoảnh khắc", do Visa phối hợp cùng Mobile Legends: Bang Bang (MLBB), FPT Online và Hanoi Metro tổ chức. Chuỗi sự kiện mang đến hành trình trải nghiệm thể thao điện tử kết hợp công nghệ thanh toán không tiếp xúc xuyên suốt 5 nhà ga trọng điểm tại Hà Nội từ ngày 11/5 đến 14/6.

Thanh Thư