7 hours ago
9
Khởi nghiệp từ căn bếp nhỏ
Sinh ra và lớn lên trong gia đình thuần nông ở xã Trường Thành, TP.Cần Thơ, chị Diệu chứng kiến trái cây liên tục "được mùa mất giá". Vì vậy, chị luôn mong muốn tìm được mô hình khởi nghiệp góp phần nâng cao giá trị sản vật quê nhà.
Quyết định thay đổi cuộc đời bắt nguồn từ câu chuyện rất đời thường. Mẹ chồng chị mắc bệnh dạ dày trong thời gian dài. Sau khi duy trì ăn trái lê ki ma (còn gọi là trái trứng gà) mỗi ngày kết hợp dùng thuốc theo toa của bác sĩ ở bệnh viện, sức khỏe được cải thiện rõ rệt. Từ trải nghiệm đó, chị bắt đầu tìm hiểu sâu hơn về giá trị dinh dưỡng của loại trái cây này.
Chị Diệu phân loại trái lê ki ma để bán cho khách
ẢNH: DUY TÂN
"Lê ki ma chứa nhiều vitamin, chất xơ và các chất chống ô xy hóa. Tuy nhiên, ăn tươi dễ ngán nên người tiêu dùng "bỏ rơi", hiếm khi lựa chọn. Trong khi đó, cây rất dễ trồng, ít tốn công chăm sóc và ở quê tôi có rất nhiều. Tôi nghĩ, nếu chế biến thành sản phẩm mới thì có thể tạo ra giá trị khác", chị Diệu cho biết.
Nghĩ là làm, chị quyết định nghỉ việc ở thành phố để về quê khởi nghiệp. Trong hành trình ấy, chị có người bạn đồng hành đặc biệt là chồng - một thạc sĩ công nghệ thực phẩm. Không phòng thí nghiệm hiện đại, không dây chuyền sản xuất chuyên nghiệp, những ngày đầu khởi nghiệp của hai vợ chồng chỉ gói gọn trong căn bếp gia đình.
Chiếc nồi chiên không dầu trở thành trang thiết bị sản xuất đầu tiên. Hàng chục mẻ lê ki ma được đem sấy thử, nghiền bột rồi điều chỉnh nhiệt độ, thời gian, độ ẩm sau mỗi lần thất bại. Có những mẻ sản phẩm bị cháy, thành phẩm không đạt yêu cầu về hương vị, màu sắc. Tuy nhiên, chị không bỏ cuộc.
Sau nhiều tháng thử nghiệm, sản phẩm lê ki ma sấy dẻo đầu tiên ra đời với hương vị tự nhiên, dễ ăn và phù hợp hơn với thị hiếu người tiêu dùng. Thành công ban đầu mở ra hướng phát triển các sản phẩm chế biến sâu loại trái cây lâu nay ít ai chú ý.
Năm 2021, chị Diệu thành lập Công ty TNHH quốc tế DiKa Happy. Sau thời gian ngắn đầu tư nhà xưởng, hoàn thiện quy trình sản xuất, chị lần lượt đưa ra thị trường các sản phẩm lê ki ma sấy dẻo, bột lê ki ma, lê ki ma cấp đông, lê ki ma sấy thăng hoa…
Nâng cao giá trị trái lê ki ma
Chị Diệu cho biết thời gian đầu, ý tưởng khởi nghiệp từ trái lê ki ma khiến nhiều người hoài nghi, cho rằng đây là loại trái cây giá trị thấp, ít người tiêu dùng quan tâm và rất khó xây dựng thị trường. Tuy nhiên, bằng kiến thức công nghệ thực phẩm cùng quá trình nghiên cứu kéo dài, vợ chồng chị từng bước xử lý được vị chát đặc trưng, cải thiện hương vị, nâng cao chất lượng sản phẩm và thay đổi cách người tiêu dùng nhìn nhận về loại trái này.
Để tạo ra một túi lê ki ma sấy thăng hoa, cần khoảng 10 kg trái chín đạt chất lượng. Trái không đạt tiêu chuẩn chế biến được đem tiêu thụ ở chợ, hạt bán cho nhà vườn làm giống nhằm tận dụng tối đa giá trị của từng trái, hạn chế lãng phí. Song song với sản xuất, chị từng bước chuẩn hóa quy trình theo tiêu chuẩn HACCP, hoàn thiện hệ thống truy xuất nguồn gốc, đồng thời ứng dụng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo (AI) trong hoạt động truyền thông, marketing và mở rộng thị trường.
Bên cạnh phát triển sản phẩm, chị Diệu còn xây dựng các video chia sẻ kiến thức về lê ki ma trên mạng xã hội, giới thiệu giá trị dinh dưỡng, hướng dẫn cách sử dụng và đưa sản phẩm lên sàn thương mại điện tử. Hiện công ty của chị mua lê ki ma của nhiều hộ dân tại TP.Cần Thơ với giá ổn định từ 8.000 - 10.000 đồng/kg, giúp nhà vườn yên tâm sản xuất, không còn phụ thuộc hoàn toàn vào thương lái.
Các sản phẩm lê ki ma sấy dẻo, bột lê ki ma
ẢNH: DUY TÂN
Trong thời gian ngắn, dự án khởi nghiệp của chị liên tiếp ghi dấu ấn khi vào chung kết cuộc thi Khởi nghiệp nông nghiệp toàn quốc, vào top 10 dự án khởi nghiệp ĐBSCL, đạt chứng nhận OCOP 4 sao của TP.Cần Thơ, hoàn thiện các tiêu chuẩn an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc và đăng ký thành công quyền sở hữu trí tuệ cho sản phẩm.
Thời gian tới, chị Diệu cho biết sẽ tiếp tục nghiên cứu, phát triển thêm nhiều dòng sản phẩm chế biến từ lê ki ma, trong đó có bánh lê ki ma sấy dẻo, nhằm đa dạng hóa sản phẩm và mở rộng thị trường tiêu thụ. Đặc biệt, chị đang ấp ủ kế hoạch xuất khẩu bột lê ki ma, từng bước nâng giá trị loại nông sản đặc trưng của quê hương.
"Với mô hình khởi nghiệp này, tôi mong muốn bán được nhiều sản phẩm và góp phần xây dựng thương hiệu cho trái lê ki ma Việt Nam. Qua đó, giúp nông dân có đầu ra ổn định, phát triển vùng nguyên liệu sạch và đưa nông sản miền Tây đến gần hơn với người tiêu dùng trong và ngoài nước", chị Diệu chia sẻ.
Bà Mai Tuyết Phụng, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Trường Thành, đánh giá mô hình của chị Diệu là hướng làm ăn hiệu quả, phù hợp với điều kiện thực tế tại địa phương. Theo bà Phụng, việc chế biến sâu trái lê ki ma không chỉ góp phần nâng cao giá trị nông sản mà còn tạo việc làm, tăng thu nhập cho người dân và mở rộng liên kết tiêu thụ sản phẩm với nông dân. Đặc biệt, sản phẩm lê ki ma sấy dẻo được công nhận đạt chuẩn OCOP 4 sao, qua đó khẳng định chất lượng và giá trị của nông sản địa phương.
