Cơ hội cho hàng Việt khi EU tăng tốc điện khí hóa

EU quyết tâm trở thành "lục địa vận hành bằng điện" đầu tiên trên thế giới, kéo theo nhu cầu tăng nhập khẩu linh kiện, thiết bị điện tử, năng lượng tái tạo, hệ thống lưu trữ điện.

Ngày 10/8, Thương vụ Việt Nam tại Đức thông tin một số lưu ý với doanh nghiệp Việt trước kế hoạch điện khí hóa của châu Âu (Electrification Action Plan).

Theo Thương vụ, Đức sẽ là cửa ngõ quan trọng để doanh nghiệp Việt tham gia chuỗi cung ứng phục vụ quá trình điện khí hóa của EU. Theo đó, nhu cầu nhập khẩu linh kiện, thiết bị và vật liệu phục vụ các ngành công nghiệp xanh của châu Âu sẽ tập trung mạnh tại nước này. Các mặt hàng cần thiết gồm thiết bị điện và điện tử; cáp điện, dây dẫn, linh kiện cơ khí chính xác, thiết bị cho năng lượng tái tạo, pin và hệ thống lưu trữ điện...

Song song đó, kế hoạch mới của EU cũng đặt ra nhiều thách thức với các ngành tiêu tốn nhiều điện năng của Việt Nam, như thép, xi măng, hóa chất, vật liệu xây dựng và cơ khí. Doanh nghiệp ngành này sẽ phải đối mặt với yêu cầu giảm phát thải ngày càng cao, buộc họ nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng, đáp ứng các tiêu chuẩn môi trường của EU.

Kế hoạch điện khí hóa được Ủy ban châu Âu (EC) công bố tháng trước, hướng tới mục tiêu trở thành "lục địa vận hành bằng điện" đầu tiên trên thế giới. Đến năm 2040, tỷ trọng tiêu thụ điện được kỳ vọng chiếm 46% tổng tiêu thụ năng lượng của khối này. Nếu đạt mục tiêu, họ có thể giảm được 260 tỷ euro phí nhập khẩu nhiên liệu hóa thạch mỗi năm.

Quá trình điện khí hóa sẽ được tập trung trong lĩnh vực công nghiệp, giao thông và xây dựng. Ví dụ, với xe điện, EU sẽ thiết lập cơ chế ưu đãi thuế, mở rộng hạ tầng sạc và tăng tỷ lệ phương tiện này trong mua sắm công. Bên cạnh đó, kế hoạch cũng hỗ trợ phát triển hạ tầng sạc cho xe tải điện, điện khí hóa cảng biển và triển khai các chương trình thí điểm trong lĩnh vực hàng không điện.

Kế hoạch này không nhắm vào vài ngành đơn lẻ, mà hướng tới phát triển toàn chuỗi cung ứng công nghệ sạch. EU muốn xây dựng năng lực sản xuất nội khối đối với các công nghệ chiến lược như pin, xe điện, bơm nhiệt, thiết bị điện, hệ thống lưu trữ năng lượng và công nghệ quản lý điện thông minh.

Chip bán dẫn và linh kiện điện tử của một doanh nghiệp Việt được trưng bày tại triển lãm bán dẫn SEMIEXPO Vietnam 2025, tháng 11/2025. Ảnh: Lưu Quý

Châu Âu cũng tiếp tục hoàn thiện cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM), cải cách hệ thống mua bán phát thải (EU ETS) và các chính sách công nghiệp xanh khác, tạo nên một khuôn khổ quản lý chặt chẽ hơn đối với hàng hóa nhập khẩu vào thị trường này.

Châu Âu là thị trường xuất khẩu lớn thứ hai của Việt Nam, sau Mỹ. Trong đó, Đức là nước nhập khẩu lớn từ Việt Nam. 7 tháng đầu năm, hàng Việt xuất khẩu sang Đức đạt gần 6,9 tỷ USD, tăng 25% so với cùng kỳ năm ngoái. Hàng bán nhiều nhất là sản phẩm điện tử, linh kiện, máy móc, thiết bị, cà phê, hàng dệt may, giày dép... Sản phẩm tiêu tốn năng lượng như sắt thép chiếm tỷ trọng nhỏ, với giá trị xuất khẩu đạt hơn 3 triệu USD.

Thủy Trương