Có nên cho trẻ thở khí dung tại nhà?

Con tôi 3 tuổi, bị viêm tiểu phế quản tái phát nhiều lần, thường xuyên vào viện thở khí dung. Tôi mua máy để tự cho bé thở khí dung tại nhà được không? (Thanh Hà, tỉnh Quảng Ninh)

Trả lời:

Khí dung là phương pháp sử dụng thiết bị (máy khí dung) để chuyển thuốc hoặc dung dịch (nước muối sinh lý, nước muối ưu trương) từ dạng lỏng thành hạt sương có kích thước nhỏ, được người bệnh hít vào từ đường hô hấp trên khuếch tán đến đường hô hấp dưới. Thuốc tác động trực tiếp vào niêm mạc mũi, họng, tế bào biểu mô đường thở. Dung dịch dùng để vệ sinh, làm loãng đờm, cấp ẩm và kích thích ho để tống đờm ra ngoài dễ dàng.

Hiện có ba loại máy khí dung được sử dụng phổ biến trong y tế như sau:

Máy khí dung dạng nén (Jet/Compressor Nebulizer): Dùng dòng khí áp lực cao thổi qua ống mao dẫn chứa thuốc. Thiết bị này cồng kềnh, nặng, phát ra tiếng ồn, thường sử dụng tại bệnh viện.

Máy xông lưới rung (Mesh Nebulizer): Dòng máy này áp dụng công nghệ tiên tiến, sử dụng một màng lưới mỏng có hàng nghìn lỗ siêu nhỏ, kết hợp sóng siêu âm để đẩy thuốc xuyên qua lưới tạo hạt sương cực mịn. Máy thiết kế siêu nhỏ gọn (cầm tay), chạy bằng pin, có thể nghiêng máy xông ngay cả khi trẻ đang nằm ngủ, không ồn.

Máy xông siêu âm (Ultrasonic Nebulizer): Tốc độ phun sương nhanh, hoạt động êm ái hơn máy nén khí. Sóng siêu âm tạo ra nhiệt lượng có thể làm thay đổi hoặc phá hủy cấu trúc của một số loại thuốc kháng sinh hoặc thuốc chứa protein đặc biệt.

Bác sĩ chỉ định thở khí dung cho trẻ trong các trường hợp như mắc bệnh lý cấp tính (cơn hen cấp, viêm tiểu phế quản, viêm phế quản, viêm thanh quản cấp); bệnh lý mạn tính (hen phế quản); suy hô hấp (trẻ khó thở, khò khè, cần được thông thoáng đường thở). Trường hợp đặc biệt cần làm loãng đờm trước khi thực hiện vật lý trị liệu hô hấp hoặc trẻ không thể sử dụng bình xịt định liều.

Việc sử dụng khí dung có tác dụng khuếch tán thuốc nhanh đến niêm mạc đường thở, thuốc được thẩm thấu vào máu, làm giảm nhanh triệu chứng. Liều thuốc khí dung được sử dụng thường nhỏ so với đường uống, đường tĩnh mạch, tác động trực tiếp tại phổi, ít gây tác dụng phụ toàn thân.

TS. Hạnh thăm khám cho một bệnh nhi. Ảnh: Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Cầu Giấy

Tuy nhiên, cha mẹ không nên tự ý cho trẻ thở khí dung tại nhà khi có triệu chứng đường hô hấp.

Việc lạm dụng thuốc hoặc sử dụng sai thuốc có thể gây ra nhiều tác dụng phụ như gây tăng nhịp tim, hạ kali máu, run tay chân, kích thích, nôn trớ. Trường hợp thường xuyên khí dung tại nhà, mặt nạ, dây dẫn không được tiệt khuẩn theo quy định sẽ làm tăng nguy cơ nhiễm khuẩn, nhiễm nấm vào đường hô hấp của trẻ.

Trẻ chỉ sử dụng khí dung tại nhà khi được bác sĩ khám, có chỉ định điều trị theo đơn kê toa, tên thuốc, liều thuốc, số lần sử dụng. Cha mẹ được nhân viên y tế hướng dẫn cụ thể cách sử dụng máy, vệ sinh máy, tiệt trùng dụng cụ, cách nhận biết trẻ có đáp ứng với thuốc hay hay.

Do vậy, thay vì tự ý sử dụng khí dung tại nhà, cha mẹ nên làm thông thoáng mũi họng cho trẻ, tránh bít tắc đờm, vệ sinh mũi họng bằng nước muối sinh lý. Đảm bảo cung cấp đủ chất dinh dưỡng cho trẻ giúp tăng sức đề kháng. Tránh cho bé tiếp xúc trực tiếp với khói thuốc lá, khói bụi, nấm mốc, lông chó mèo. Đưa trẻ đến khám bệnh tại cơ sở y tế khi có các triệu chứng sốt, ho, khò khè, khó thở.

TS.BS Đỗ Thị Hạnh
Đơn vị Nhi
Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Cầu Giấy

Độc giả đặt câu hỏi bệnh hô hấp tại đây để bác sĩ giải đáp