Có nên đi khám khi thai máy ít?

Tôi mang thai 31 tuần, hai hôm nay cảm giác bé ít máy hơn mọi ngày, có cần đi viện khám? (Hoàng Lan, 30 tuổi)

Trả lời:

Thai máy (cử động thai) là những chuyển động tự nhiên của thai nhi trong tử cung, bao gồm đạp chân, xoay người, vặn mình hay cuộn tròn. Đây là một trong những dấu hiệu phản ánh tình trạng sức khỏe của thai nhi.

Từ khoảng tuần 28, thai phụ thường cảm nhận rõ các cử động của con như đạp, xoay người, vươn mình... Thai nhi không vận động liên tục trong suốt cả ngày mà có chu kỳ thức - ngủ xen kẽ. Một chu kỳ ngủ có thể kéo dài 20-40 phút, đôi khi đến 60-90 phút. Trong giai đoạn này, thai nhi gần như không cử động. Điều này là sinh lý bình thường, đặc biệt khi thai càng lớn thì chu kỳ ngủ rõ ràng hơn.

Ngoài ra, một số yếu tố có thể làm thay đổi cảm nhận thai máy. Khi mẹ hoạt động nhiều, di chuyển liên tục hoặc bận rộn, sự chú ý dành cho thai máy giảm đi nên dễ bỏ sót cử động nhỏ. Vị trí bánh nhau cũng ảnh hưởng, nếu nhau thai bám mặt trước thành bụng, lớp "đệm" này có thể làm giảm cảm giác rõ ràng thai máy. Tư thế của thai nhi, lượng nước ối hoặc thậm chí thời điểm trong ngày cũng khiến mức độ thai máy thay đổi.

Trường hợp của bạn, thai đột ngột giảm cử động rõ rệt, ít hơn hẳn so với những ngày trước. Khi nguồn cung cấp oxy và dưỡng chất qua bánh nhau bị suy giảm, thai nhi có xu hướng giảm vận động để tiết kiệm năng lượng. Tình trạng này có thể liên quan đến suy giảm chức năng bánh nhau, giảm nước ối hoặc thai chậm phát triển trong tử cung.

Để đánh giá ban đầu, thai phụ có thể theo dõi thai máy tại nhà. Nên chọn thời điểm thai thường hoạt động nhiều, ví dụ sau bữa ăn, nằm nghiêng trái ở nơi yên tĩnh và tập trung đếm cử động. Tư thế nằm nghiêng trái giúp tăng lưu lượng máu đến tử cung và bánh nhau, từ đó thai nhi có xu hướng vận động rõ.

Trong vòng hai giờ, thai thường có ít nhất 10 cử động gồm đạp, xoay, quẫy hoặc thúc nhẹ... Ngược lại, nếu sau khi nghỉ ngơi, ăn nhẹ hoặc uống nước mà thai vẫn cử động ít, dưới 10 lần trong hai giờ hoặc yếu hơn rõ rệt so với thường ngày, thai phụ nên đến cơ sở y tế để kiểm tra.

Ngoài giảm thai máy, thai phụ cần đi khám ngay nếu xuất hiện dấu hiệu đi kèm như đau bụng từng cơn, ra máu âm đạo, rỉ ối, phù nhiều, đau đầu, nhìn mờ hoặc tăng huyết áp. Đây có thể là biểu hiện của các biến chứng thai kỳ như tiền sản giật, dọa sinh non hoặc suy thai, cần được xử trí kịp thời.

Một điểm quan trọng là không nên chờ sang ngày hôm sau nếu cảm thấy thai máy giảm kéo dài. Kiểm tra sớm giúp phát hiện nguy cơ và can thiệp kịp thời, giảm rủi ro cho thai nhi.

Thai phụ nên tạo thói quen chú ý đến thai máy mỗi ngày vào những khung giờ cố định, giúp dễ nhận ra khi có thay đổi. Khám thai định kỳ, siêu âm đánh giá sự phát triển của thai và chức năng bánh nhau là cách giúp phát hiện sớm nhiều bất thường.

ThS.BS Đỗ Khắc Khánh
Chuyên khoa Sản Phụ khoa
Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Cầu Giấy

Độc giả gửi câu hỏi về sản phụ khoa tại đây để bác sĩ giải đáp