Công an TP.HCM cảnh báo 4 kịch bản lừa đảo, 3 nhóm nạn nhân dễ sập bẫy

Chiều 21.5, tại buổi họp báo về tình hình kinh tế - xã hội trên địa bàn, Công an TP.HCM cảnh báo 4 kịch bản lừa đảo phổ biến nhất hiện nay, đồng thời chỉ rõ phương thức hoạt động mang tính chất "dây chuyền hóa" của các băng nhóm tội phạm công nghệ cao.

4 kịch bản lừa đảo tinh vi

Theo Công an TP.HCM, thủ đoạn lừa đảo trực tuyến có phương thức, thủ đoạn hết sức đa dạng, đặc biệt là các kịch bản lừa đảo thường xuyên được thay đổi, gắn với từng thời điểm, từng giai đoạn và nhu cầu mà người dân quan tâm trên không gian mạng.

Các đối tượng chủ yếu thực hiện hành vi lừa đảo thông qua 4 hình thức sau:

1. Mạo danh
2. Lừa đảo tình cảm
3. Lừa đảo đầu tư tài chính
4. Phát tán mã độc
   

Các kịch bản lừa đảo được các đối tượng xây dựng chi tiết, bài bản và có sự phân công, phân cấp trong quá trình tiếp cận nạn nhân.

Công an TP.HCM cảnh báo 4 kịch bản lừa đảo và 3 nhóm nạn nhân dễ sập bẫy

đồ họa: UYỂN NHI

Công an TP.HCM cho hay, nạn nhân của các vụ việc lừa đảo có thể là bất kỳ ai, không phân biệt trình độ, độ tuổi, giới tính, nghề nghiệp (kể cả những người trình độ cao trong xã hội). Tuy nhiên, qua đánh giá, nạn nhân của các vụ lừa đảo thường có đặc điểm chung như sau:

Thứ nhất, các nạn nhân thường thiếu kiến thức về phương thức, thủ đoạn tội phạm, kiến thức về an toàn khi tham gia môi trường mạng. Đối với dạng này, các nạn nhân thường chủ quan, lơ là, thiếu cảnh giác trước các thủ đoạn lừa đảo.

Thứ hai, nạn nhân bị lừa vì bị đánh vào lòng tham, sự ham muốn vật chất, chiếm đoạt tài sản. Đối với dạng này, các bị hại bị đối tượng dẫn dắt rơi vào bẫy vật chất, lu mờ trước những hứa hẹn về tài sản sẽ nhận được.

Thứ ba, nạn nhân của lừa đảo trực tuyến là do lối sống thiếu lành mạnh, chủ động tìm kiếm hoặc tham gia vào những hoạt động có tính chất tệ nạn xã hội trên không gian mạng như:

• Truy cập vào những nội dung đồi trụy
• Tham gia đánh bạc trên không gian mạng
• Tìm kiếm nguồn vay tín dụng đen hay tham gia vào những hội nhóm có chủ đề tiêu cực

Điển hình nạn nhân thường bị các đối tượng khống chế bằng những thông tin nhạy cảm liên quan đời tư, bí mật cá nhân để tống tiền, cưỡng đoạt tài sản.

Toàn cảnh họp báo cung cấp thông tin các vấn đề kinh tế - xã hội trên địa bàn TP.HCM

ẢNH: UYỂN NHI

Tội phạm mạng lừa đảo hoạt động theo quy mô "làng nghề"

Công an TP.HCM cho hay, hoạt động lừa đảo có sự câu kết giữa các đối tượng người Việt Nam và đối tượng người nước ngoài, thực hiện hành vi lừa đảo quy mô lớn chủ yếu thông qua địa bàn "nước thứ 3" (Campuchia, Dubai, Myanmar…).

Hoạt động lừa đảo với tính chất quy mô "làng nghề" và dây chuyền hóa hoạt động lừa đảo, từ khâu xây dựng kịch bản - cung cấp công cụ, dịch vụ, cơ sở dữ liệu phục vụ lừa đảo - tiếp cận, thực hiện hành vi lừa đảo nạn nhân - rửa tiền, tẩu tán tài sản phạm tội.

Một số đối tượng lừa đảo sau khi hành nghề tại nước ngoài, nắm được phương thức đã về trong nước để tự lập các nhóm lừa đảo, lợi dụng địa bàn nông thôn hoặc các khu dân cư tách biệt, nhà cao tầng, nguyên căn và núp bóng dưới danh nghĩa các công ty công nghệ để thực hiện hành vi lừa đảo.

Công an TP.HCM nhấn mạnh, các đối tượng triệt để lợi dụng không gian mạng với tính chất "không biên giới" và đặc biệt là các loại hình dịch vụ internet, viễn thông, thanh toán trực tuyến và các tiện ích công nghệ khác (AI, deepfake, ứng dụng mã độc…).

Đáng chú ý, hiện công tác quản lý nhà nước đối với các lĩnh vực mà đối tượng lừa đảo trực tuyến lợi dụng hiện còn nhiều bất cập, hoạt động cung ứng dịch vụ xuyên biên giới cho các công ty, doanh nghiệp diễn ra phổ biến trong nhiều lĩnh vực đời sống xã hội nhưng khâu quản lý, kiểm soát và định danh người sử dụng còn nhiều hạn chế.

Cách bảo vệ dữ liệu cá nhân và phòng tránh mất tiền trong tài khoản

Để phòng tránh lừa đảo trực tuyến, Công an TP.HCM khuyến cáo người dân thường xuyên cập nhật kiến thức về các phương thức, thủ đoạn phạm tội thông qua các cơ quan báo chí và các kênh chính thức của cơ quan nhà nước, công an.

Người dân cần đặc biệt chú trọng bảo vệ dữ liệu cá nhân khi tham gia môi trường mạng; tuyệt đối không truy cập các đường link không rõ nguồn gốc và chỉ cài đặt ứng dụng từ các kho ứng dụng chính thức như: App Store, Google Play.

Theo cơ quan công an, dù thủ đoạn có thay đổi thế nào thì mục tiêu cuối cùng của các đối tượng vẫn là tiền trong tài khoản ngân hàng, ví điện tử và các nền tảng thanh toán trực tuyến của nạn nhân.

Vì vậy, khi nhận được yêu cầu liên quan đến tài khoản cá nhân, số điện thoại đăng ký dịch vụ tài chính hoặc đề nghị chuyển tiền, người dân cần hết sức tỉnh táo và kiểm tra kỹ thông tin trước khi thực hiện bất kỳ thao tác nào.