Cựu bộ trưởng Kim Tiến băn khoăn về cách tính thiệt hại 803 tỷ đồng

Cựu bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến cho rằng cách tính thiệt hại 803 tỷ đồng “chạm đúng nỗi đau”, trong khi các bị cáo khác nói dự án thực tế làm lợi cho Nhà nước.

Sau phần xét hỏi của HĐXX, chiều muộn 20/5, cựu bộ trưởng Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến và các đồng phạm tiếp tục trả lời câu hỏi của các luật sư bào chữa.

Ngoài làm rõ các sai phạm xuyên suốt 10 năm đình trệ dự án bệnh viện Bạch Mai và Việt Đức cơ sở 2, cách tính thiệt hại của cơ quan tố tụng cũng được đưa ra phân tích.

803 tỷ đồng thiệt hại được tính thế nào?

Theo cáo trạng, vụ án có 2 khoản thiệt hại gồm: thuê tư vấn nước ngoài sai quy định, gây thất thoát hơn 70 tỷ đồng; và lãng phí 733 tỷ đồng khi dự án bị đình trệ.

Phân tích cách tính 733 tỷ đồng lãng phí, VKS xác định, để tạm ứng cho dự án, Tổng Công ty Đầu tư và Kinh doanh Vốn Nhà nước SCIC đã phải tất toán trước hạn các hợp đồng, tài khoản tiền gửi tại 7 ngân hàng, với kỳ hạn 3-12 tháng, lãi suất 4,5-7,3%/năm.

Hậu quả lãng phí là lãi suất thấp nhất của các khoản tiền gửi này, và tiền mà Ban quản lý dự án không sử dụng để làm dự án, tổng 145 tỷ đồng.

Thứ 2, trong 7 năm 2014-2020, dự án được rót vốn tổng hơn 5.000 tỷ đồng nhưng dự án vẫn chưa thể sử dụng. Trung bình lãi suất tiền gửi kỳ hạn 1 tháng của ngân hàng khi này là 2,9%/năm. Từ đó tính toán số tiền lãng phí cho dự án trong 4 năm ngừng thi công là 588 tỷ đồng.

Thiệt hại vụ án do đó là tổng của 70 tỷ đồng thất thoát + 733 tỷ đồng lãng phí, vừa phân tích ở trên, bằng 803 tỷ đồng.

Cách tính thiệt hại này khiến cả cựu bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến và bị cáo Nguyễn Chiến Thắng, cựu giám đốc BQL dự án, đều có những băn khoăn.

Cựu bộ trưởng Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến. Ảnh: Danh Lam

'Thực tế nhà nước được lợi, không thiệt hại'

Chiều 20/5, luật sư của ông Thắng hỏi quan điểm của bà Tiến về cách tính thiệt hại. Khi làm dự án, bà có được ai thông báo, hướng dẫn cái quy định: tiền được giải ngân mà không tiêu hết, thì thiệt hại được tính theo lãi suất ngân hàng không?".

Bà Tiến nghe vậy, cảm ơn luật sư khi đã đưa ra câu hỏi "chạm đúng nỗi đau đớn phải chịu đựng". Bà nói nhất trí với khoản thất thoát 70 tỷ đồng từ sai phạm thuê tư vấn thiết kế. Tuy nhiên, với 733 tỷ đồng lãng phí, với cách tính trên, cựu bộ trưởng Y tế cho rằng "thời điểm tôi làm không hề có cái văn bản nào quy định thế".

Bà nói nếu nhớ không nhầm, thiệt hại này được tính dựa trên thông tư ban hành cuối năm 2025, có nghĩa cách đây mới nửa năm. Còn thời điểm bà đương nhiệm, chưa từng biết hay được thông báo, hướng dẫn rằng có quy định tính lãng phí như thế.

Đồng quan điểm với bà Kim Tiến, trả lời cùng câu hỏi này sau đó, ông Thắng khai, trong thời gian quản lý đồng vốn này, không được cơ quan nào cảnh báo rằng "tiền này nếu không sử dụng hết thì bị tính lãi".

Ông Thắng nói thực tế đã làm lợi cho nhà nước. Ảnh: Danh Lam

Ông cũng phản đối cáo buộc Ban quản lý đã không dùng 5.000 tỷ vốn được cấp, gây lãng phí 588 tỷ đồng.

Bị cáo khẳng định đã dùng tiền rồi, bản thân bất động sản để xây dự án đã được thanh toán, các công trình đã được xây dựng, tiền nguyên vật liệu đổ vào đó chính là tài sản.

Ông suy luận, nếu tính trượt giá hiện nay thì 5.000 tỷ không thể chi trả nổi. Do đó thực tế ông đã làm lợi cho nhà nước, không gây thiệt hại.

Ông nói bất động sản từ đó đến nay chỉ có lên giá, không có chuyện giảm, "một tỷ năm nay, năm sau đã thành 2 tỷ". Theo suy luận này của ông, nếu tính giá trị dự án theo giá năm 2026 thì chắc chắn đã làm lợi cho nhà nước, do bất động sản tăng giá.

Nhận hối lộ 88 tỷ, chỉ hưởng riêng 475 triệu

Ông Thắng ngoài việc bị truy tố tội Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí còn bị cáo buộc Nhận hối lộ, tổng 88,5 tỷ đồng từ 10 nhà thầu. Tiền này là "cơ chế 5%" do ông đề xuất, dù tại tòa, ông nói các nhà thầu "tự mang đến".

Phân trần thêm trong phần khai báo, ông Thắng khẳng định, dù nhận hối lộ gần 90 tỷ, thực chất chỉ hưởng lợi đúng 475 triệu đồng.

Còn lại, ông chia cho nhiều cơ quan, ban ngành cá nhân, nhưng không có chứng từ gì chứng minh. Ví dụ, ông Thắng nói đã đưa Bộ trưởng Kim Tiến khi đó tới 15 tỷ, song bà này khẳng định chỉ cầm 2,5 tỷ.

Ông Lê Thanh Thiêm cầm 2 triệu USD lừa "chạy án" của ông Thắng, bị truy tố lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Ảnh: Danh Lam

Cũng từ tiền này, ông còn phải chi 2 triệu USD (46 tỷ đồng) để "chạy chọt" khi Ủy ban kiểm tra Trung ương bắt đầu xét các sai phạm ở Bô Y tế.

Tuy nhiên, người cầm 2 triệu USD của ông - bị cáo Lê Thanh Thiêm, Giám đốc Công ty TNHH Sao Nam Sông Hồng, không giúp đỡ gì ông mà chi tiêu hết. Ông Thiêm do đó bị truy tố tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Ông Thiêm đã nộp lại 36 tỷ đồng trong giai đoạn điều tra. Ông Thắng bị kê biên 3 bất động sản.

VKS ghi nhận tổng số tiền các bị cáo và người thân đã nộp khắc phục hậu quả là 63,6 tỷ đồng.

Ngày 21/5, tòa tiếp tục xét hỏi.

Thanh Lam