Cựu thủ tướng Đức 'nuối tiếc' vì châu Âu từ chối đối thoại với Nga

Cựu thủ tướng Merkel cho rằng châu Âu chưa tận dụng năng lực ngoại giao của mình để thúc đẩy đàm phán hòa bình Nga - Ukraine.

"Tôi cho rằng hỗ trợ quân sự cho Ukraine và nỗ lực nâng cao năng lực răn đe là đúng đắn. Điều khiến tôi nuối tiếc là châu Âu chưa vận dụng tối đa tiềm năng ngoại giao của mình. Chỉ trông chờ Tổng thống Mỹ Donald Trump duy trì liên lạc với Nga là không đủ", cựu thủ tướng Đức Angela Merkel nói trong cuộc phỏng vấn được công bố ngày 18/5.

Bà Merkel, người giữ chức thủ tướng Đức giai đoạn 2005-2021, từng đề xuất thiết lập khuôn khổ đối thoại ngoại giao giữa Liên minh châu Âu (EU) và Nga khi dự họp tại Hội đồng châu Âu tháng 10/2021. Tuy nhiên, sáng kiến này không trở thành hiện thực do bất đồng quan điểm trong nội bộ khối về cách ứng xử với Moskva.

Cựu thủ tướng Đức cho rằng ngoại giao luôn là phần không thể tách rời của xử lý xung đột, kể cả trong Chiến tranh Lạnh. "Chúng ta phải liên tục cố gắng cho đến khi đạt được đồng thuận", bà nói.

Cựu thủ tướng Merkel dự hội nghị đảng CDU tại Stuttgart ngày 20/2. Ảnh: Reuters

Khi các nhóm đàm phán của Mỹ đang tập trung tìm giải pháp ngoại giao cho xung đột Trung Đông, EU được kỳ vọng có thể đảm nhận vai trò trung gian giữa Nga và Ukraine. Moskva và Kiev thời gian qua cũng phát tín hiệu ủng hộ khả năng này.

Tổng thống Nga Vladimir Putin ngày 10/5 bày tỏ ủng hộ cựu thủ tướng Đức Gerhard Schroder làm trung gian đàm phán, nhưng đề xuất này đã bị Berlin bác bỏ. Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov sau đó tuyên bố Nga không kỳ vọng EU đóng vai trò trung gian hòa bình, cho rằng liên minh đứng về phía Ukraine.

Kinh nghiệm đàm phán trước đây của bà Merkel với Tổng thống Nga Vladimir Putin và Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cũng giúp cựu thủ tướng Đức được xem là ứng viên tiềm năng cho vai trò đặc phái viên hòa bình của EU.

Cựu thủ tướng Merkel cho biết chưa nhận được đề nghị nào. Bà cũng nhấn mạnh chỉ "những người đang nắm quyền lực chính trị" mới có đủ uy tín để tiến hành đàm phán hiệu quả.

Thủ tướng Đức Friedrich Merz đầu tuần này nói EU chưa có kế hoạch bổ nhiệm một nhà đàm phán đại diện cho toàn bộ khối, song vẫn để ngỏ phương án này. Ông thêm rằng ưu tiên hiện nay là thúc đẩy Nga sẵn sàng ngồi vào bàn đàm phán.

"Chừng nào chính phủ Nga chưa sẵn sàng đàm phán, chúng ta chưa cần đưa ra quyết định nào về bổ nhiệm đại diện", ông nói.

Thanh Danh (Theo Politico, DW, RIA Novosti)