Đà Nẵng đang trở thành 'vườn ươm' khởi nghiệp xanh

Ứng dụng khoa học “giải” bài toán môi trường

Là một trong 30 dự án vừa hoàn thành Chương trình tiền ươm tạo FINC+ của Vườn ươm doanh nghiệp Đà Nẵng, Smart Eco Glass được đánh giá là một vật liệu xanh tiềm năng có thể ứng dụng trong đời sống, thay thế các loại kính thông thường. Đặc biệt, sản phẩm kính “xanh” là kết quả của quá trình nghiên cứu khoa học của 2 nữ sinh viên đến từ Viện Nghiên cứu và Đào tạo Việt - Anh (Đại học Đà Nẵng).

Ý tưởng về Smart Eco Glass bắt nguồn từ những vấn đề rất thực tế mà nhóm quan sát được trong cuộc sống hàng ngày. Đó là việc các tòa nhà và phương tiện sử dụng kính truyền thống thường hấp thụ nhiệt lớn, dẫn đến không gian bên trong nóng lên và tiêu tốn nhiều điện năng cho điều hòa.

“Trong quá trình học tập và nghiên cứu về vật liệu, chúng tôi nhận thấy các giải pháp kính điện sắc (công nghệ vật liệu thông minh có khả năng thay đổi độ truyền sáng khi có điện áp tác động - PV) hiện có trên thị trường chủ yếu là sản phẩm nhập khẩu với chi phí cao, sử dụng các hóa chất chưa thực sự thân thiện với môi trường. Từ đó, nhóm ấp ủ ý tưởng về loại kính “thông minh” nhưng xanh và phù hợp hơn với điều kiện Việt Nam”, bạn Trần Thị Thanh Thanh (SV năm 3 chuyên ngành công nghệ nano, đại diện nhóm dự án) chia sẻ.

Nhóm sinh viên mất gần 9 tháng để nghiên cứu vật liệu kính "xanh" Smart Eco Glass.

Để hiện thực hóa ý tưởng, 2 bạn trẻ đã dành nhiều thời gian để nghiên cứu, thực nghiệm trong phòng lab của trường, phát triển vật liệu chất điện phân sinh học dùng trong kính điện sắc. Dự án ứng dụng các thành phần có nguồn gốc tự nhiên như: Tinh bột, glycerol, CMC và muối Na⁺ để tạo ra chất điện phân an toàn, ổn định và thân thiện với môi trường.

“Chúng tôi muốn tạo ra một giải pháp vật liệu vừa hiệu quả, vừa dễ sản xuất và phù hợp để thử nghiệm cả trong phòng thí nghiệm và quy mô công nghiệp. Các hoạt động R&D được thực hiện song song với việc tối ưu hóa quy trình chế tạo để đảm bảo khả năng thương mại hóa”, Thanh nói.

Các màu mực BINKS được nhóm của Trần Nhân Kiệt chế từ phụ phẩm rau, củ, quả bỏ đi.

Từ ý tưởng ban đầu đến khi hoàn thiện sản phẩm thử nghiệm, nhóm đã mất khoảng 9 tháng, bao gồm giai đoạn nghiên cứu, thử nghiệm vật liệu và tối ưu hiệu suất để tạo ra prototype có thể hoạt động ổn định.

Có ý tưởng, có kết quả nghiên cứu khoa học, tuy nhiên, hành trình đưa ý tưởng vào thực tế không dễ. “May mắn, chúng tôi được tham gia chương trình tiền ươm tạo FINC+ và được trang bị nhiều kiến thức nền tảng cũng như kỹ năng để có thể phát triển mô hình kinh doanh, kêu gọi đầu tư… Bên cạnh đó, phản hồi của chuyên gia cũng giúp nhóm điều chỉnh sản phẩm theo hướng sát với thực tế”, Thanh chia sẻ.

Nhóm sinh viên dự án BINKS quyết định khởi nghiệp dù vẫn đang là sinh viên. Trong ảnh, sản phẩm mực thực vật được giới thiệu tại Festival khoa học công nghệ ĐH Đà Nẵng.

Cũng bắt đầu từ một nghiên cứu khoa học sinh viên, bạn Trần Nhân Kiệt (SV Viện Nghiên cứu và Đào tạo Việt - Anh, ĐH Đà Nẵng) cùng nhóm bạn quyết định khởi nghiệp với mực thực vật BINKS khi còn ngồi trên ghế nhà trường và nhanh chóng đưa sản phẩm ra thị trường. Loại mực được tạo nên từ các loại phụ phẩm rau, củ, quả bỏ đi góp phần giải bài toán rác thải thực vật tại các chợ, trang trại.

“Qua quá trình nghiên cứu, sản phẩm có khả năng chịu phai màu gấp 3 lần và khô nhanh gấp 6 lần so với các loại màu vẽ khác. Đồng thời, đây cũng là loại mực xanh, an toàn, thân thiện với môi trường và người sử dụng, góp thêm một sáng kiến xanh trong đời sống”, Kiệt cho hay.

“Bệ phóng” cho ý tưởng xanh

Thời gian qua, tại các trường ĐH, CĐ trên địa bàn, những cuộc thi dành cho các dự án nghiên cứu khoa học, công nghệ thu hút đông đảo sinh viên, tạo bệ phóng cho các ý tưởng có tính thực tiễn cao, giải quyết các bài toán môi trường.

Trong đó, nhiều năm qua, Viện Nghiên cứu và Đào tạo Việt – Anh duy trì chuỗi chương trình Thử thách đổi mới sáng tạo để sinh viên nghiên cứu, góp sáng kiến giải các bài toán thực tế, đặc biệt là xây dựng Đà Nẵng đáng sống, xanh, sạch, văn minh.

Theo TS. Nguyễn Hiệp (Viện trưởng Viện Nghiên cứu và Đào tạo Việt - Anh), nhà trường mong muốn tạo nên sân chơi để người trẻ học cách giải quyết vấn đề thực tiễn bằng công nghệ với tư duy toàn cầu và trách nhiệm địa phương.

“Bên cạnh đó, chúng tôi mong muốn tạo ra hệ sinh thái kết nối nhà trường – doanh nghiệp - nhà đầu tư làm bệ đỡ cho các dự án sinh viên, nơi ý tưởng xuất phát từ thực tiễn, được cố vấn bởi chuyên gia và tiếp sức bởi nhà đầu tư”, TS. Hiệp nói.

Vừa qua, Thành Đoàn Đà Nẵng đã tổ chức vòng chung kết cuộc thi "Danang Green Future Solutions" dành cho học sinh các trường THPT, tạo sân chơi để các bạn gen Z góp ý tưởng xanh cho thành phố.

Nhiều ý tưởng độc đáo, tập trung vào các lĩnh vực như nước sạch và vệ sinh môi trường, xây dựng đô thị bền vững, ứng phó với biến đổi khí hậu, bảo vệ tài nguyên và đa dạng sinh học… gắn liền với các mục tiêu phát triển bền vững của Liên hợp quốc.

Trong đó, nhiều dự án ứng dụng công nghệ hiện đại để giải quyết bài toán môi trường trong đời sống như: Quà lưu niệm từ phế phẩm nông nghiệp, cọ vẽ từ tơ thực vật, hồ nuôi thủy sản ứng dụng IoT, hệ thống lõi đa tầng từ phế phẩm nông nghiệp lọc nước thải, hệ thống giám sát và cảnh báo và bảo vệ môi trường ứng dụng IoT…

Đặc biệt, không chỉ dừng lại ở ý tưởng trên giấy, các bạn trẻ sáng chế, chế tạo ra được thành phẩm, sản phẩm máy móc, hệ thống mô phỏng thực tế.

Nhiều start-up "xanh" tạo sinh kế bền vững cho các nhóm yếu thế.

Những năm qua, nhiều thanh niên trên địa bàn Đà Nẵng chọn khởi nghiệp “xanh” với bệ phóng ý tưởng từ các cuộc thi nghiên cứu khoa học, khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, sáng kiến bảo vệ môi trường và phát triển bền vững...

Có những dự án khởi nghiệp xuất phát từ thực tiễn cuộc sống, biến rác thành tiền, đem lại sinh kế bền vững cho các nhóm yếu thế địa phương như: Mộc Xơ - biến xơ mướp thành các vật dụng hữu ích, Soi Handmade - nhân thêm những vòng đời tử tế cho rác vải vụn từ các tiệm may, Eco Green - tái sinh lưới ngư cụ thành túi lưới…

Theo anh Lê Công Hùng - Bí thư Thành Đoàn Đà Nẵng, với mục tiêu lan tỏa lối sống xanh, các sân chơi khoa học, đổi mới sáng tạo đã góp phần ươm những hạt mầm khởi nghiệp xanh, khuyến khích các bạn trẻ sáng tạo, giải quyết những bài toán về môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu.

“Không dừng lại ở ý tưởng, các sáng kiến đều được các bạn trẻ nỗ lực hiện thực hóa thành sản phẩm, giải pháp. Với bệ phóng từ tổ chức Đoàn, chính quyền, các tổ chức hỗ trợ khởi nghiệp, những start-up “xanh” ra đời, góp phần kiến tạo tương lai xanh bền vững, xây dựng Đà Nẵng trở thành thành phố môi trường, văn minh và đáng sống hơn”, anh Hùng nói.