Đà Nẵng soạn bộ quy chế quản lý phố cổ Hội An, nhiều ngành nghề sẽ bị hạn chế

Ngày 17-5, UBND TP Đà Nẵng cho biết đang làm việc với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Trung tâm Quản lý bảo tồn di sản văn hóa thế giới Hội An cùng các đơn vị, xã phường để hoàn thiện quy chế bảo vệ Di sản văn hóa thế giới đô thị cổ Hội An.

Hội An cần quản lý tốt hơn trước các áp lực

Theo UBND TP Đà Nẵng, sau 27 năm được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa thế giới (năm 1999), phố cổ Hội An trở thành điểm đến nổi bật của du lịch Việt Nam.

Tuy nhiên, sự gia tăng nhanh của dịch vụ, lưu trú và hạ tầng đô thị cũng khiến phố cổ đối mặt nguy cơ biến dạng không gian kiến trúc và mai một giá trị nguyên gốc.

Để quản lý Hội An tốt hơn, chính quyền TP Hội An (trước sáp nhập) đã ban hành quy chế quản lý phố cổ. Hiện nay, TP Đà Nẵng đang xây dựng quy chế bảo vệ Di sản văn hóa thế giới đô thị cổ Hội An.

Mục đích của quy chế này hướng đến việc tăng cường bảo vệ các giá trị nguyên gốc của di sản, tạo cơ sở pháp lý đồng bộ hơn trong công tác quản lý xây dựng, bảo tồn cảnh quan và phát huy giá trị văn hóa.

Đường dây điện, dây cáp sẽ được ngầm hóa

Theo dự thảo, nhiều quy định mới được đưa ra tại quy chế.

Cụ thể: các công trình, hạng mục hoặc vật dụng làm phá vỡ cảnh quan phố cổ hoặc xâm phạm di tích sẽ không được phép tồn tại. Những trường hợp đã hình thành trước đó phải được tháo dỡ, cải tạo hoặc phục hồi theo hướng phù hợp với không gian di sản.

Đáng chú ý nhất, quy chế cũng yêu cầu bảo tồn các yếu tố gốc của phố cổ như chiều cao công trình, màu sắc, bố cục kiến trúc và không gian cảnh quan. Riêng khu vực I - vùng lõi di sản - phải giữ nguyên trạng các công trình có giá trị đặc biệt và nhóm I.

Trong trường hợp buộc phải thay thế cấu kiện hoặc vật liệu cũ, việc thay thế phải đảm bảo tính khoa học, cần thiết và tương đồng với yếu tố nguyên gốc.

Dự thảo cũng quy định cụ thể đối với biển hiệu, mái che, hệ thống chiếu sáng, vật liệu xây dựng và màu sắc công trình nhằm giữ sự đồng bộ cho không gian phố cổ. Mái ngói âm dương đất nung tiếp tục được xác định là yếu tố đặc trưng cần bảo tồn.

Không chỉ khu vực lõi, công tác quản lý xây dựng tại vùng đệm và các khu vực liên quan cũng được siết chặt để hạn chế các công trình lệch pha kiến trúc hoặc tác động tiêu cực đến cảnh quan chung.

Nhiều ngành nghề sẽ khó tồn tại gần khu phố cổ

Trong dự thảo, các cơ quan soạn thảo cũng cho biết hệ thống điện và cáp viễn thông sẽ được định hướng ngầm hóa; các hạng mục như lát vỉa hè, cây xanh, thùng rác công cộng hay thiết bị đô thị phải phù hợp với không gian kiến trúc cổ.

Các hoạt động kinh doanh trong phố cổ vẫn được phép duy trì nhưng phải đảm bảo không gây ảnh hưởng đến cảnh quan, môi trường và giá trị di sản. Hoạt động hàng rong, buôn bán vỉa hè phải tuân thủ quy định quản lý.

Quy chế cũng khuyến khích duy trì và phục hồi các thương hiệu truyền thống tồn tại trước năm 1975 nhằm giữ lại nét đặc trưng trong đời sống thương mại phố cổ.

Ngược lại, nhiều ngành nghề bị hạn chế hoặc không được phép phát triển tại một số khu vực như karaoke, vũ trường, kinh doanh vật liệu xây dựng, phế liệu, xăng dầu và một số loại hình lưu trú có nguy cơ gây áp lực lên hạ tầng phố cổ.

Hiện phố cổ Hội An đang có khoảng 1.400 di tích, 70% trong số này của tư nhân, nhiều công trình có tuổi đời gần 400 năm như Chùa Cầu... Ngoài ra, vùng ngoại vi cũng hiện có 328 di tích, trong đó có 32 di tích cấp quốc gia và 39 di tích cấp tỉnh.