Đảm bảo công bằng thế nào khi TP HCM bỏ thi vào 10?

Bỏ thi vào lớp 10, học sinh có thể bớt gánh nặng thi cử, nhưng làm sao đảm bảo điểm số công bằng, tránh tình trạng làm đẹp học bạ?

TP HCM đang tính mở rộng xét học bạ để tiến tới giảm dần, thậm chí bỏ thi tuyển sinh lớp 10 ở một số khu vực từ năm học 2026-2027, tiến tới phổ cập THPT theo chủ trương của Trung ương. Hiện, chỉ các trường THPT ở xã đảo Thạnh An và đặc khu Côn Đảo được xét tuyển vào lớp 10 bằng học bạ, còn lại phải thi tuyển.

Thông tin này đang tạo ra nhiều luồng tranh luận trái chiều. Có phụ huynh thở phào như vừa trút được một gánh nặng đè lên cả gia đình suốt nhiều năm trời. Tuy nhiên, bên cạnh đó cũng có không ít ý kiến lo lắng về hướng đi này, bởi phía sau việc "bớt một kỳ thi" là hàng loạt câu hỏi lớn hơn rất nhiều: nếu không thi, điều gì sẽ bảo đảm công bằng? Nếu xét học bạ, liệu điểm số có phản ánh đúng năng lực và làm gia tăng bệnh thành tích? Và quan trọng hơn, hệ thống giáo dục của chúng ta đã đủ đồng đều, đủ minh bạch để bước vào một thay đổi lớn như vậy chưa?

>> 'Bài thi tích hợp vào lớp 10 tốt hơn bắt học sinh đánh vật Toán, Văn'

Nếu TP HCM thật sự muốn tiến tới phổ cập THPT, câu hỏi lớn nhất đặt ra sẽ là: tiêu chí xét học bạ cụ thể ra sao? Có cơ chế nào để chuẩn hóa việc đánh giá giữa các trường không? Làm sao để hạn chế tình trạng làm đẹp học bạ? Làm sao để một học sinh ở trường ngoại thành vẫn có cơ hội công bằng như học sinh ở khu vực trung tâm?

Ở TP HCM, mỗi năm có hàng trăm nghìn học sinh tốt nghiệp THCS nhưng chỉ khoảng 70% có cơ hội vào trường THPT công lập. Điều đó đồng nghĩa với việc hàng chục nghìn em sẽ bị loại khỏi hệ thống công chỉ sau một kỳ thi kéo dài vài ngày. Chính vì thế, kỳ thi vào lớp 10 đã trở thành áp lực dây chuyền phủ lên cả gia đình và nhà trường.

Vũ Thị Minh Huyền