Đàn cò, vạc về làm tổ ở hồ Gươm

Hà NộiTừ đầu tháng 5, hàng trăm cá thể chim hoang dã như cò, vạc, diệc kéo về làm tổ trên các tán cây quanh hồ Gươm, thu hút người dân đến xem.

Chiều 14/5, Nguyễn Thiên Kiệt Anh, 19 tuổi, ở xã Đan Phượng cùng bạn dạo hồ Gươm, "săn" ảnh hàng chục con vạc đậu trên cành cây sát mặt nước. "Đây là lần đầu tôi thấy nhiều loài chim hoang dã chao liệng cùng lúc ở hồ Gươm như vậy", Kiệt Anh nói.

Theo Kiệt Anh, quần thể chim khoảng vài trăm cá thể gồm cò xanh, diệc, vạc xuất hiện tại hồ Gươm từ đầu tháng 5. Chúng hoạt động từ sáng sớm đến chiều muộn, chủ yếu làm tổ trên các tán cây khu vực đền Ngọc Sơn và một số cụm cây xanh ven hồ.

Một đàn chim hoang dã đang săn mồi ở khu vực hồ Gươm, tháng 5/2026. Ảnh: Trương Văn Vị

Đại diện Ban Quản lý hồ Hoàn Kiếm và Phố cổ Hà Nội cho biết chim hoang dã đã về đây cư trú vài năm nay. Theo quan sát của Ban, năm nay lượng chim nhiều hơn hẳn, tạo nên cảnh quan độc đáo. Đàn chim cư trú tại đây sẽ được bảo vệ an toàn bởi quy định cấm săn bắn và có lực lượng tuần tra quanh hồ.

Bầy chim tỏ ra dạn người, không hoảng sợ khi có ai đó đến gần. Nhiều thời điểm, chúng đậu yên trên cành cây hoặc có màn săn mồi chớp nhoáng khiến người xem thích thú. Các tán lá rậm rạp trên đảo Ngọc là nơi đàn chim nghỉ ngơi, rỉa lông và nuôi con.

Gần một tuần qua, ông Lê Hiển, 74 tuổi, ở phố Hàng Điếu, phường Hoàn Kiếm duy trì thói quen tập thể dục rồi ngồi nghỉ, ngắm đàn chim. Sống ở phố cổ từ nhỏ, ông nói ngày trước khu vực này chưa từng thấy cò, vạc xuất hiện. Chúng mới về khoảng hai năm trở lại đây. "Năm ngoái chim chỉ tập trung một số con quanh đền Ngọc Sơn, nhưng năm nay tỏa ra khắp mặt hồ săn mồi mỗi sáng", ông nói.

Khu vực ngã ba Lê Thái Tổ - Hàng Trống ghi nhận mật độ chim hoang dã về làm tổ nhiều nhất. Tuy nhiên, sự xuất hiện của đàn chim khiến lối đi bộ ven hồ xuất hiện nhiều vết phân.

Ông Thanh Tùng, 57 tuổi, thợ ảnh 10 năm qua ở hồ Gươm chung ý kiến với ông Hiển. Từ hè năm 2025 một số cá thể cò, vạc đã về sinh sản trên các tán cây dọc bờ hồ. Theo ông Tùng, nguyên nhân chim tập trung đông do có quy định cấm săn bắn và nguồn thức ăn dồi dào từ hoạt động thả cá phóng sinh của người dân.

Chuyên gia sinh thái Nguyễn Hoàng Hào từ Viện Điều tra Quy hoạch rừng, Thư ký Hội Nghiên cứu và Bảo tồn chim hoang dã Việt Nam, cho biết thông thường từ tháng 9 đến tháng 4 năm sau là mùa di cư. Riêng cò, vạc thường di chuyển giữa các vùng sinh thái nội địa để kiếm ăn.

Ông Hào phân tích, các vùng đất ngập nước, bãi bồi ven sông Hồng đang bị thu hẹp hoặc phá vỡ hệ sinh thái, khiến chim mất nơi cư trú và phải di chuyển vào trung tâm thành phố. "Hồ Gươm trở thành khu vực sinh sống thích hợp trong bối cảnh các vùng sinh cảnh tự nhiên bị tác động", ông Hào nói.

Dù có nguồn thức ăn ổn định, chuyên gia chỉ ra bờ hồ Gươm đa phần là kè bê tông, thiếu diện tích đất bãi để chim hạ cánh, đỗ nghỉ. Về lâu dài, ông Hào cho rằng cần thiết lập các khu sinh cảnh quanh thành phố và vùng lân cận để chim có nơi trú ngụ bền vững, đồng thời chuyển đổi sang nông nghiệp xanh ở ngoại thành để đảm bảo môi trường sống đa dạng sinh học.

Quỳnh Nga