Dấu hiệu cảnh báo thoái hóa hoàng điểm tuổi già

Thoái hóa hoàng điểm tuổi già thường tiến triển âm thầm nhưng có thể khiến người bệnh nhìn mờ, méo hình, khó đọc sách hoặc nhận diện khuôn mặt.

Thoái hóa hoàng điểm do tuổi tác là bệnh lý gây tổn thương điểm vàng - vùng trung tâm quan trọng nhất của võng mạc, nơi tập trung dày đặc các tế bào cảm nhận ánh sáng giúp tạo hình ảnh sắc nét và nhận diện màu sắc. Khi khu vực này bị tổn thương, thị lực trung tâm sẽ suy giảm dần theo thời gian, khiến người bệnh gặp khó khăn khi đọc sách, nhận diện khuôn mặt hoặc thực hiện các công việc đòi hỏi độ chính xác cao.

Theo BS.CKII Bùi Việt Hưng, Trưởng khoa Dịch kính Võng mạc, Trung tâm Mắt Công nghệ cao, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, tuổi tác là yếu tố nguy cơ lớn nhất gây bệnh. Ngoài ra, hút thuốc lá, tăng huyết áp, bệnh tim mạch, béo phì, tiền sử gia đình hoặc chế độ ăn thiếu omega-3, rau xanh đậm cũng có thể làm tăng nguy cơ thoái hóa hoàng điểm.

Bác sĩ Hưng kiểm tra mắt cho người bệnh. Ảnh minh họa: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh

Bệnh chia thành hai thể chính là khô và ướt. Trong đó, thể khô chiếm đa số và tiến triển chậm khi các tế bào tại điểm vàng dần thoái hóa, mô võng mạc mỏng đi, kèm theo sự tích tụ các chất lắng đọng gọi là drusen. Tình trạng này thường ảnh hưởng đến cả hai mắt nhưng diễn biến âm thầm trong thời gian dài.

Ngược lại, thể ướt ít gặp hơn nhưng nguy hiểm hơn do sự xuất hiện của các mạch máu bất thường dưới võng mạc, gây rò rỉ dịch hoặc chảy máu và có thể hình thành mô sẹo, làm thị lực suy giảm nhanh chóng. Bệnh thường khởi phát ở một mắt trước nhưng có thể lan sang mắt còn lại nếu không được kiểm soát.

Triệu chứng của bệnh cũng khác nhau giữa hai thể. Ở thể khô, thị lực trung tâm giảm từ từ, người bệnh có thể thấy hình ảnh mờ, khó nhìn rõ chi tiết hoặc cần nhiều ánh sáng hơn khi đọc. Khi bệnh tiến triển, có thể xuất hiện điểm mù ở trung tâm tầm nhìn.

Trong khi đó, thể ướt thường có diễn biến nhanh, với các biểu hiện như nhìn hình bị méo mó, đường thẳng trở nên cong hoặc gợn sóng, xuất hiện vùng mờ ở trung tâm chỉ trong thời gian ngắn. Dù vậy, thị lực ngoại vi thường vẫn được bảo tồn nhưng việc đọc sách, xem tivi hoặc nhận diện khuôn mặt trở nên khó khăn.

Hiện chưa có phương pháp phục hồi hoàn toàn tổn thương ở thể khô. Tuy nhiên, thay đổi lối sống có thể giúp làm chậm quá trình thoái hóa. Người bệnh nên bỏ thuốc lá, kiểm soát huyết áp và mỡ máu, duy trì cân nặng hợp lý, đồng thời tăng cường thực phẩm giàu omega-3, lutein và rau xanh đậm.

Với thể ướt, điều trị chủ yếu là tiêm thuốc nội nhãn nhằm ức chế sự phát triển của các mạch máu bất thường. Một số trường hợp có thể kết hợp laser để hỗ trợ bảo tồn thị lực.

Bác sĩ Hưng khuyến cáo người trên 50 tuổi hoặc có yếu tố nguy cơ nên khám mắt định kỳ để phát hiện sớm các bất thường tại võng mạc. Khi xuất hiện dấu hiệu nhìn mờ, méo hình hoặc có điểm mù ở trung tâm tầm nhìn, cần đi khám sớm để được chẩn đoán và can thiệp kịp thời, hạn chế nguy cơ mất thị lực.

Thu Giang

Độc giả gửi câu hỏi về bệnh nhãn khoa tại đây để bác sĩ giải đáp