
Ảnh minh họa: AI
Dự thảo Nghị định do Bộ Công an xây dựng, gồm 4 chương, 24 điều. Nghị định này áp dụng đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan trong thi hành án tử hình và người bị thi hành án tử hình.
Quan điểm xây dựng nghị định là bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp, phù hợp với Luật Thi hành án hình sự năm 2025.
Đồng thời bảo đảm tính răn đe, phòng ngừa tội phạm và sự thống nhất phối hợp giữa các bộ, ngành trong công tác thi hành án tử hình để phù hợp với tình hình thực tiễn.
Quá trình xây dựng dự thảo nghị định, Bộ Công an đã tổ chức khảo sát thực tế tại 11 nhà thi hành án tử hình thuộc Công an tỉnh Sơn La, Phú Thọ, Thái Nguyên, Bắc Ninh, TP. Hà Nội, Quảng Ninh, Nghệ An, Đắk Lắk, Đồng Nai, TP.HCM, Vĩnh Long.
3 loại thuốc sử dụng cho thi hành án tử hình
Tại dự thảo nghị định đã quy định về thuốc tiêm sử dụng cho thi hành án tử hình bao gồm: thuốc làm mất tri giác, thuốc làm liệt hệ vận động, thuốc làm ngừng hoạt động của tim.
Một liều thuốc gồm 3 loại thuốc và dùng cho một người. Thuốc sử dụng cho thi hành án tử hình do Bộ Y tế cấp theo đề nghị của Bộ Công an, Bộ Quốc phòng.
Ngoài ra, thuốc được bảo quản theo điều kiện ghi trên nhãn liều thuốc, hướng dẫn của đơn vị cung cấp.
Việc bàn giao thuốc phải được lập biên bản giao, nhận, niêm phong, quản lý chặt chẽ theo quy định của pháp luật.
Dự thảo nghị định cũng quy định về cơ sở vật chất và trang thiết bị, phương tiện sử dụng cho thi hành án tử hình.
Theo đó, Bộ Công an, Bộ Quốc phòng căn cứ vào tình hình thực tiễn để đầu tư xây dựng nhà thi hành án tử hình và phòng làm việc của hội đồng thi hành án tử hình tại công an tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương, đơn vị quân đội quân khu và tương đương để bảo đảm phục vụ công tác thi hành án tử hình bằng tiêm thuốc độc.
Trang thiết bị, phương tiện phục vụ cho thi hành án tử hình bao gồm giường nằm có đai dùng để cố định người bị thi hành án tử hình; máy tiêm thuốc tự động có ấn nút điều khiển; máy đo nhịp đập của tim; màn hình, camera, đầu ghi và các thiết bị theo dõi, kiểm tra quá trình thi hành án tử hình; các dụng cụ y tế và trang thiết bị hiện đại khác.
Quá trình thực hiện tiêm thuốc độc với người mang án tử hình
Đáng chú ý, dự thảo nghị định đã quy định rõ về quá trình thực hiện tiêm thuốc.
Chuẩn bị các điều kiện trước khi tiêm thuốc
Tiếp nhận 3 liều thuốc từ hội đồng thi hành án tử hình (trong đó có 2 liều thuốc dự phòng). Thuốc thi hành án tử hình không sử dụng hết thì bản giao lại cho hội đồng thi hành án tử hình để giao đơn vị quản lý bảo quản theo quy định.
Thuốc sử dụng cho thi hành án tử hình phải được hội đồng thi hành án tử hình kiểm tra, mở niêm phong và lập biên bản theo quy định.
Người bị thi hành án tử hình được cố định vào giường với tư thế nằm ngửa, bảo đảm không làm cản trở sự lưu thông máu.
Tiến hành tiêm thuốc
Cán bộ trực tiếp thi hành án tử hình chịu trách nhiệm thực hiện các bước sau:
Tiếp nhận 3 liều thuốc từ hội đồng thi hành án tử hình như trên.
Xác định tĩnh mạch để thực hiện tiêm. Trường hợp không xác định được tĩnh mạch thì báo cáo chủ tịch hội đồng thi hành án tử hình để yêu cầu bác sĩ hỗ trợ xác định tĩnh mạch.
Đưa kim tiêm đã nối sẵn với ống truyền thuốc vào tĩnh mạch đã được xác định theo quy trình:
Bước 1: Tiêm thuốc làm mất tri giác. Sau khi tiêm thuốc xong, cán bộ chuyên môn (bác sĩ pháp y) thực hiện thi hành án tử hình phải tiến hành kiểm tra nếu người bị thi hành án tử hình chưa mất tri giác thì tiếp tục tiêm thuốc cho đến khi họ mất tri giác.
Bước 2: Tiêm thuốc làm liệt hệ vận động.
Bước 3: Tiêm thuốc làm ngừng hoạt động của tim.
Tiếp đó, kiểm tra hoạt động tim của người bị thi hành án tử hình qua máy đo nhịp đập của tim. Trường hợp sau 10 phút tiêm xong liều thứ nhất mà người bị thi hành án tử hình chưa chết, cán bộ kiểm tra phải báo cáo chủ tịch hội đồng thi hành án tử hình để ra lệnh sử dụng thuốc dự phòng.
Mỗi lần tiêm thuốc sau 10 phút mà người bị thi hành án tử hình chưa chết, cán bộ kiểm tra phải báo cáo chủ tịch hội đồng thi hành án tử hình để ra lệnh tiếp tục sử dụng liều thuốc dự phòng tiêm lần thứ hai, thứ ba.
Trường hợp tiêm hết liều thuốc thứ ba sau mười phút mà người bị thi hành án chưa chết thì đội trưởng đội thi hành án phải báo cáo chủ tịch hội đồng thi hành án tử hình quyết định.
Kết thúc tiêm thuốc
Theo lệnh của chủ tịch hội đồng thi hành án tử hình, bác sĩ pháp y tiến hành kiểm tra, xác định tình trạng của người đã bị thi hành án tử hình và báo cáo kết quả cho hội đồng thi hành án tử hình.
Sau khi bác sĩ pháp y kết luận người bị thi hành án tử hình đã chết, theo lệnh của chủ tịch hội đồng thi hành án tử hình, cán bộ thi hành án tử hình rút kim tiêm, đường ống dẫn ra khỏi người bị thi hành án tử hình.
Hội đồng thi hành án tử hình lập biên bản theo quy định về việc người bị thi hành án tử hình đã chết.
Chế độ, chính sách đối với người tham gia thi hành án tử hình
Bộ Công an đề xuất, người tham gia đội thi hành án tử hình được hưởng chế độ bồi dưỡng bằng 3 lần mức lương cơ sở khi thi hành án tử hình đối với một người và nghỉ dưỡng 10 ngày theo quy định chung về chế độ nghỉ dưỡng đối với cán bộ, chiến sĩ Công an nhân dân, Quân đội nhân dân.
Người tham gia hội đồng thi hành án tử hình, cán bộ quản giáo, người ghi âm, ghi hình, chụp ảnh, phiên dịch, thực hiện lăn tay người bị thi hành án tử hình, khâm liệm, giao tử thi, tro cốt hoặc mai táng được hưởng chế độ bồi dưỡng bằng một lần mức lương cơ sở khi thi hành án tử hình đối với một người.
Người tham gia bảo đảm an ninh, trật tự; đại diện UBND xã, phường, đặc khu; điều tra viên được hưởng chế độ bồi dưỡng bằng 1/2 mức lương cơ sở khi thi hành án tử hình đối với một người.
Bộ Công an đề xuất nghị định trên có hiệu lực thi hành từ ngày 1-7.
