'Địa đạo' giành cú đúp giải thưởng quan trọng tại Italy, cố vấn Liên hoan phim nói gì?

Trở về từ LHP FEFF) 2026 lần thứ 28 vừa diễn ra tại thành phố Udine (Italy), nhà phê bình điện ảnh Nguyên Lê với vai trò cố vấn điện ảnh Việt tại LHP, đã có những góc nhìn thú vị về những thứ “riêng có” của phim Việt tại sân chơi mới này.

Đạo diễn Bùi Thạc Chuyên (trái) và nhà phê bình/cố vấn điện ảnh Việt Nguyên Lê trên sân khấu nhận giải Kịch bản hay nhất cho phim Địa đạo tại LHP Viễn Đông 2026. Nguồn: Far East Film Festival.

Mời khán giả tự khám phá

Lý giải việc lần đầu có đến 4 bộ phim Việt, là Địa đạo, Tử chiến trên không, Quán Kỳ Nam và Đại tiệc trăng máu 8 cùng lọt vào vòng tranh giải, Nguyên Lê khẳng định ông chỉ là giám tuyển vòng đầu tiên, quyền quyết định vẫn thuộc về giám tuyển các vòng trong.

“Theo tôi, các vòng trong họ chọn một bộ phim mang hồn cốt địa phương, nhưng cách thể hiện quốc tế. Tôi nghĩ trong số bốn phim Việt Nam được chọn cho LHP Viễn Đông năm nay, tất cả đều đáp ứng được điều đó, không ít thì nhiều. Cũng có những bộ phim đậm chất Việt Nam hơn, nhưng nếu cách thể hiện chỉ dành cho người Việt thôi thì tất nhiên sẽ không được chọn”, ông nói.

Phim Địa đạo của đạo diễn Bùi Thạc Chuyên thắng giải Kịch bản hay nhất và giải Khán giả bình chọn - điều mà điện ảnh Việt chưa từng chạm tới ở Udine. Việc xử lý đề tài chiến tranh Việt Nam của một bộ phim chiến tranh Việt Nam thuyết phục được ban giám khảo cũng như khán giả một LHP quốc tế là điều đặc biệt.

“Lúc giới thiệu phim, anh Chuyên có nói một câu: “Đây là bộ phim về chiến tranh Việt Nam do người Việt Nam kể”.

Tôi vừa dịch xong câu đó là ở dưới người ta đã vỗ tay rồi. Ngay lúc đó tôi nhận ra là bộ phim đã có sức thu hút lớn”, Nguyên Lê nhớ lại.

Đạo diễn Bùi Thạc Chuyên tại buổi chiếu phim Địa Đạo trong khuôn khổ FEFF (Far East Film Festival).

Theo ông, đạo diễn Bùi Thạc Chuyên đã xử lý bộ phim theo cách để cho người xem cơ hội tự khám phá. Trong khi nhiều phim Việt Nam khác dường như không cho khán giả làm điều đó. Họ cảm thấy phải nói cái gì đó, phải giải thích cái gì đó, dễ biến bộ phim thành một TVC du lịch, một bài giảng, mà khán giả bỏ tiền xem phim không cần điều đó.

Một chi tiết thú vị nữa là âm thanh và âm nhạc của phim Địa đạo cũng như biết kể chuyện. “Nghĩa là mình nhắm mắt, không nhìn hình, cũng hiểu được 60-70% chuyện gì đã xảy ra, hoặc tự hình dung ra hình ảnh luôn. Đạo diễn muốn phim có một ngôn ngữ cực kỳ quốc tế như vậy, thì khả năng thắng tất nhiên cao hơn”, nhà phê bình phim nhận định.

Một Vietnam Night ở LHP Viễn Đông là hoàn toàn có thể

Đại tiệc trăng máu 8 của đạo diễn Phan Gia Nhật Linh - bộ phim remake từ tác phẩm gốc One Cut of the Dead của Nhật - đã được chọn chiếu để khép lại LHP FEFF năm nay.

Đạo diễn Phan Gia Nhật Linh tại buổi chiếu phim Đại tiệc trăng máu 8 - bộ phim được chọn chiếu để khép lại kỳ FEFF 2026.

Một sự trùng hợp thú vị, đó là LHP này cũng chính là nơi giúp cho phim gốc One Cut of the Dead được cả thế giới biết đến. Từ một bộ phim indie (độc lập) nhỏ ở Nhật, khi đến LHP Udine này thì trở nên bùng nổ, sau đó được người Pháp, và nay là người Việt làm lại. Nguyên Lê cho biết nhiều khán giả từng xem phim gốc ngay tại LHP này, nay vẫn rất hứng thú và hưởng ứng khi xem lại IP (tài sản trí tuệ) đó một lần nữa, nhưng qua tiếng Việt, bằng diễn viên Việt, bằng văn hóa Việt, đem lại cảm giác mới mẻ, thú vị.

Trước khi có cố vấn điện ảnh Việt chính thức, thì LHP này đã từng giới thiệu phim Việt, nhưng hầu hết là thông qua các nhà phát hành ở Mỹ hoặc châu Âu, và dĩ nhiên là khá mờ nhạt. Nay vị trí cố vấn phim Việt trở thành cầu nối quan trọng, để phim Việt bước qua “cánh cửa Udine” một cách hiển nhiên, gắn kết và gần gũi hơn.

Đạo diễn Bùi Thạc Chuyên (giữa) cùng hai nhà sáng lập LHP Viễn Đông là Thomas Bertacche (trái) và Sabrina Baracetti (phải) (Far East Film Festival)

Từng làm giám khảo LHP châu Á Đà Nẵng (DANAFF), Nguyên Lê cho biết ban tổ chức LHP Viễn Đông FEFF cũng quan tâm đến LHP DANAFF. Bởi hai LHP này dù một ở châu Âu, một ở Đông Nam Á nhưng có “cùng tần số” với nhau, những tài nguyên, nguồn lực, những suy nghĩ và trao đổi ý tưởng ngang tầm với nhau.

“Họ có kỳ vọng với LHP châu Á Đà Nẵng, và rất muốn bắt tay hợp tác với Hiệp hội Xúc tiến phát triển điện ảnh Việt Nam (VFDA). Các nền điện ảnh châu Á đều có một đêm dành riêng cho nền điện ảnh quốc gia của mình tại LHP Udine. Việc trong tương lai gần có một Vietnam Night ở LHP này là hoàn toàn khả thi. Bây giờ chỉ là chuyện sớm hay muộn thôi”, nhà phê bình Nguyên Lê khẳng định.