6 hours ago
3
Theo báo The Guardian, Iran đề cập việc phối hợp với Oman để xây dựng cơ chế quản lý lâu dài đối với eo biển Hormuz, trong đó có kế hoạch thu phí tàu thương mại đi qua. Tuy nhiên, phía Oman đến nay chưa đưa ra phản hồi công khai.
Bộ trưởng Ngoại giao Iran Abbas Araghchi trong chuyến thăm Ấn Độ ngày 15-5 đã nhận định eo biển Hormuz nằm trong vùng lãnh hải của Iran và Oman, đồng thời cho rằng không tồn tại vùng biển quốc tế ở khu vực này.
Bộ trưởng Ngoại giao Iran Abbas Araghchi trong cuộc họp báo. Ảnh: ANI
Diễn biến trên làm gia tăng tranh cãi khi Mỹ cùng nhiều nước phương Tây cho rằng Iran không có cơ sở để áp phí hoặc kiểm soát việc lưu thông của tàu quốc tế.
Căng thẳng tại Hormuz leo thang sau khi tuyến hàng hải này bị phong tỏa kể từ cuộc không kích của Mỹ - Israel nhằm vào Iran hồi tháng 2. Mỹ nhiều lần khẳng định không chấp nhận bất kỳ giải pháp nào buộc tàu thuyền phải trả phí cho Tehran để được lưu thông.
Washington cũng cho rằng Oman không ủng hộ phương án này. Tuy nhiên, việc Iran công khai đề cập phối hợp với Muscat khiến quốc gia vùng Vịnh rơi vào thế ngoại giao khó xử.
Theo kế hoạch từ Tehran, mọi tàu muốn đi qua Hormuz phải đăng ký với Cơ quan quản lý eo biển vịnh Ba Tư (PGSA), cung cấp thông tin quốc tịch và thanh toán phí bằng đồng rial của Iran. Mức phí được cho là khoảng 1 USD/thùng dầu.
Nhiều nhà ngoại giao phương Tây đánh giá kế hoạch này có nguy cơ đi ngược nguyên tắc tự do hàng hải quốc tế, đồng thời tạo tiền lệ cho các tuyến đường biển chiến lược khác.
Song song đó, Anh và Pháp đã chuyển cho Oman một phương án khác, đặt trọng tâm vào quyền tự do hàng hải và nhận được sự ủng hộ của phần lớn các quốc gia vùng Vịnh.
Tổng thống Mỹ Donald Trump sau cuộc gặp Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Bắc Kinh cũng cho biết Bắc Kinh cùng quan điểm về việc không áp phí và không hạn chế tàu thuyền tại Hormuz.
Trong khi đó, Iran cho biết một số tàu chở dầu Trung Quốc vẫn được phép đi qua eo biển nếu tuân thủ quy định từ Tehran, làm dấy lên nhiều đồn đoán về các thỏa thuận giữa các bên.
Ở một diễn biến khác, Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE) tuyên bố mọi hành động quân sự của nước này đều nằm trong khuôn khổ phòng vệ nhằm bảo vệ chủ quyền, dân thường và hạ tầng trọng yếu.
Tuyên bố được đưa ra sau khi tờ The Wall Street Journal đăng tải thông tin cho rằng UAE đã tham gia các chiến dịch quân sự nhằm vào Iran hồi đầu tháng 4.
Dù không xác nhận trực tiếp, động thái của Abu Dhabi được cho là có thể khiến UAE trở thành mục tiêu lớn hơn nếu xung đột Mỹ - Iran bùng phát trở lại.
