7 hours ago
2
Lực lượng Mỹ tuần tra gần tàu chở hàng M/V Touska của Iran, sau khi lính thủy đánh bộ Mỹ tiến lên boong và kiểm soát tàu. Ảnh chụp tại một địa điểm được cho là ở Biển Ả Rập, công bố ngày 20-4 - Ảnh: REUTERS
Theo Đài CNN ngày 21-4, Bộ Ngoại giao Iran đã lên án gay gắt việc lực lượng Mỹ bắt giữ tàu hàng M/V Touska, đồng thời yêu cầu Washington "trả tự do ngay lập tức cho con tàu, toàn bộ thủy thủ đoàn và gia đình của họ".
Tuyên bố của Bộ Ngoại giao Iran khẳng định: "Cộng hòa Hồi giáo Iran sẽ sử dụng toàn bộ năng lực để bảo vệ lợi ích, an ninh quốc gia cũng như quyền và phẩm giá của công dân".
Phía Iran cũng cảnh báo Mỹ phải chịu "toàn bộ trách nhiệm" nếu căng thẳng tiếp tục leo thang.
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) công bố đoạn video ghi lại cảnh Hải quân Mỹ chặn tàu Touska tại khu vực phía bắc Biển Ả Rập hôm 19-4 - Video: CENTCOM
Trước đó Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết lực lượng Mỹ đã nổ súng và khống chế tàu treo cờ Iran nói trên vào ngày 19-4, sau khi con tàu này tìm cách vượt qua vòng phong tỏa của Mỹ tại vịnh Oman.
Video do quân đội Mỹ công bố cho thấy tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường USS Spruance đã khai hỏa về phía mục tiêu, trong khi lính thủy đánh bộ đu dây từ trực thăng đổ bộ xuống boong tàu.
Hãng tin Reuters dẫn thông tin từ Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết tàu khu trục đã phát cảnh báo nhiều lần trong suốt 6 giờ nhưng con tàu liên tục phớt lờ.
Điều này dẫn đến việc Mỹ đã yêu cầu thủy thủ đoàn sơ tán khỏi buồng máy và sau đó bắn nhiều loạt đạn pháo xuyên qua thân tàu vào buồng máy, vô hiệu hóa hệ thống đẩy.
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) công bố đoạn video ghi lại cảnh các lính thủy đánh bộ đu dây đổ bộ xuống tàu Touska - Video: CENTCOM
Đáng chú ý, tàu Touska gần đây đã ghé nhiều cảng Trung Quốc và bị phía Mỹ nghi vận chuyển hàng hóa lưỡng dụng - tức hàng có thể phục vụ cả mục đích dân sự lẫn quân sự. Hiện Mỹ vẫn đang giữ tàu để kiểm tra lô hàng.
Phía Iran gọi vụ bắt giữ là hành động "cực kỳ nguy hiểm" và "mang tính tội phạm", đồng thời cảnh báo sẽ có động thái đáp trả.
Hiện chưa rõ số người có mặt trên tàu tại thời điểm bị bắt giữ, cũng như quốc tịch cụ thể của các thuyền viên.
Trung Quốc cũng đã lên tiếng bày tỏ quan ngại, trong bối cảnh các tuyến vận chuyển năng lượng trong khu vực đang chịu nhiều sức ép.
Về số phận của con tàu Touska, nhà phân tích Carl Schuster, cựu đại úy Hải quân Mỹ, cho rằng tàu này sẽ được đưa đến một khu neo đậu hoặc cảng để kiểm tra hoặc định giá.
Sau khi hoàn tất và xác định được hàng hóa trên tàu, con tàu cuối cùng có thể trở thành tài sản của Chính phủ Mỹ như một "chiến lợi phẩm".
Chuyên gia Jennifer Parker bình luận: "Theo luật chiến tranh hải quân, có thể bắt giữ một con tàu trong những trường hợp như vậy khi tàu đó cố gắng vượt qua lệnh phong tỏa. Nếu họ muốn giữ con tàu trong dài hạn, vụ việc sẽ phải được đưa ra một tòa án chiến lợi phẩm".
Về số phận của thủy thủ đoàn, bà Parker cho rằng điều này phụ thuộc vào quốc tịch của họ. Bà nói: "Nếu là thủy thủ Ấn Độ hoặc Philippines, nhiều khả năng họ sẽ được đưa khỏi tàu và hồi hương".
Nếu thủy thủ là người Iran, họ có thể bị giam giữ, hoặc trong trường hợp có thành viên của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran trên tàu, họ có thể bị coi là tù binh.
Nếu Touska chở vũ khí hoặc trang thiết bị quân sự cho Iran, thủy thủ đoàn cũng có khả năng sẽ bị giam giữ.
