1 hour ago
6
Ngày 13/8, Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn phối hợp Trung tâm Điều phối Quốc gia về ghép bộ phận cơ thể người tổ chức chương trình hưởng ứng Ngày Hiến tạng Thế giới.
Tại chương trình, các hoạt động tri ân người hiến tạng, vận động đăng ký hiến tạng và trao thẻ đăng ký hiến tạng được tổ chức, góp phần đưa câu chuyện hiến tạng đến gần hơn với cộng đồng.
Bác sĩ bệnh viện Xanh Pôn thực hiện ca ghép.
PGS.TS Đồng Văn Hệ, Giám đốc Trung tâm Điều phối Quốc gia về ghép bộ phận cơ thể người, cho rằng để thực hiện thành công một ca ghép tạng có thể cần đến một phẫu thuật viên giỏi, nhưng để xây dựng được mạng lưới hiến, ghép tạng ở quy mô quốc gia lại cần sự chung sức của cả hệ thống y tế.
Theo ông, từ các khoa Hồi sức, Cấp cứu, Thần kinh, Ngoại thần kinh, Gây mê hồi sức đến đội ngũ điều phối viên, bệnh viện nơi tiếp nhận người hiến và các cơ sở thực hiện ghép tạng đều giữ những mắt xích quan trọng trong hành trình đưa một nguồn tạng đến đúng người bệnh.
Tuy nhiên, yếu tố quyết định sự phát triển bền vững của hệ thống vẫn là niềm tin của người dân. Người dân cần tin rằng người bệnh luôn được ưu tiên cứu chữa với tất cả khả năng y tế trước khi có thể đi đến chẩn đoán chết não; quá trình xác định chết não được thực hiện nghiêm ngặt, độc lập và đúng quy định; còn mô, tạng sau khi hiến được điều phối công khai, minh bạch, công bằng và tuân thủ pháp luật.
“Một người hiến không chỉ để lại mô, tạng mà còn để lại một di sản về lòng nhân ái. Chúng ta có thể xây thêm bệnh viện, đào tạo thêm bác sĩ, đầu tư trang thiết bị hiện đại hay làm chủ những kỹ thuật ghép tạng phức tạp, nhưng không thể tạo ra người hiến bằng công nghệ”, PGS.TS Đồng Văn Hệ chia sẻ.
TS. Nguyễn Đức Long, Giám đốc Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn cho biết đến nay, bệnh viện đã vận động và tiếp nhận thành công 5 trường hợp hiến tạng từ người cho chết não. Từ những nguồn hiến quý giá này, hàng chục mô, tạng gồm tim, gan, thận và giác mạc đã được lấy, bảo quản và điều phối kịp thời.
Gần đây nhất, vào giữa tháng 7/2026, từ một trường hợp chết não sau tai nạn giao thông nghiêm trọng, nguồn tạng hiến đã được điều phối, giúp hồi sinh và mở ra hy vọng sống cho 7 người bệnh khác.
Hiện Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn đã xây dựng và triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả tư vấn, vận động hiến mô, tạng. Trong đó, bệnh viện chú trọng kiện toàn tổ tư vấn hiến tạng chuyên trách, chuẩn hóa quy trình chuyên môn, tăng cường truyền thông và khuyến khích cán bộ y tế đi đầu trong đăng ký hiến tạng.
Các đại biểu trao Thẻ hiến tạng cho cán bộ, nhân viên y tế đang công tác tại BVĐK Xanh Pôn đã đăng ký hiến tạng. Ảnh: Lê Bảo
“Nút thắt” không nằm ở kỹ thuật
Theo TS. Nguyễn Trọng Diện, Giám đốc Sở Y tế Hà Nội, thách thức lớn hiện nay không còn chủ yếu nằm ở năng lực kỹ thuật mà là sự khan hiếm nguồn mô, tạng hiến tặng, đặc biệt từ người cho chết não.
Vì vậy, việc xây dựng mạng lưới hiến – ghép tạng rộng khắp, hiệu quả và bền vững tại Hà Nội có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Mục tiêu không chỉ dừng ở việc gia tăng số người đăng ký hiến tạng, mà quan trọng hơn là giúp người dân hiểu đúng về ý nghĩa của việc hiến mô, tạng, từ đó chủ động đưa ra quyết định nhân văn và lan tỏa thông điệp này trong gia đình, cơ quan và cộng đồng.
GS.TS Trần Văn Thuấn, Thứ trưởng Bộ Y tế, cho rằng phía sau mỗi ca ghép tạng thành công là tổng hòa của nhiều thành tựu y khoa, từ phẫu thuật, hồi sức, miễn dịch, xét nghiệm đến điều phối. Tuy nhiên, trước tất cả những thành tựu đó phải có một yếu tố mà khoa học không thể tạo ra: quyết định hiến tặng của một con người và sự đồng thuận đầy nhân ái của gia đình trong thời khắc khó khăn nhất.
Theo Thứ trưởng, điều quan trọng là từng bước hình thành trong xã hội nhận thức đúng, niềm tin vững chắc và văn hóa hiến tặng. Khi đó, việc trao đi một phần cơ thể sau khi sự sống khép lại được nhìn nhận như một lựa chọn tự nguyện, nhân văn và có trách nhiệm với cộng đồng.
Năng lực ghép tăng nhanh, nguồn tạng vẫn thiếu
Sau hơn ba thập kỷ kể từ ca ghép thận đầu tiên, y học Việt Nam đã làm chủ nhiều kỹ thuật ghép tạng phức tạp. Theo Thứ trưởng Trần Văn Thuấn, đến hết năm 2025, cả nước đã thực hiện gần 11.000 ca ghép tạng. Riêng năm 2025 có 1.368 ca, cao nhất từ trước đến nay. Mạng lưới các cơ sở ghép tạng cũng ngày càng được mở rộng.
Tuy nhiên, sự phát triển nhanh của năng lực ghép đang làm lộ rõ khoảng cách giữa khả năng điều trị và nguồn tạng hiến từ người chết não. Nhiều người bệnh có bác sĩ, có kỹ thuật và có cơ sở vật chất để được cứu sống nhưng lại thiếu điều kiện quan trọng nhất là một nguồn tạng phù hợp.
Vì vậy, theo Thứ trưởng Trần Văn Thuấn, giai đoạn tới không thể chỉ đo lường sự phát triển bằng số ca ghép được thực hiện. Một hệ thống hiến – ghép tạng trưởng thành phải được đánh giá từ khả năng phát hiện nguồn hiến, tư vấn đúng thời điểm, điều phối kịp thời, phân bổ công bằng đến sử dụng hiệu quả từng mô, tạng được trao tặng.
Bộ Y tế sẽ tiếp tục hoàn thiện thể chế, chính sách về hiến, lấy và ghép mô, bộ phận cơ thể người; trong đó chú trọng quyền lợi chính đáng của người hiến và gia đình người hiến, cơ chế tài chính, điều phối và phân bổ tạng.
Dù cơ chế được hoàn thiện theo hướng nào, các nguyên tắc cốt lõi vẫn phải được bảo đảm gồm tự nguyện, nhân đạo, công bằng, minh bạch và tuyệt đối không thương mại hóa mô, tạng.
Các cơ sở có khoa hồi sức cấp cứu cần từng bước nâng cao năng lực phát hiện người hiến tiềm năng, chẩn đoán chết não, tư vấn gia đình và phối hợp với hệ thống điều phối quốc gia. Cùng với đó là nâng cao năng lực điều phối, phát triển hệ thống dữ liệu và ứng dụng công nghệ để mỗi nguồn tạng được phân bổ dựa trên cơ sở khoa học, công khai, minh bạch, đúng người và đúng thời điểm.
Một yếu tố không kém phần quan trọng là truyền thông để người dân hiểu đúng về chết não, hiểu đầy đủ về hiến tạng và có đủ niềm tin để có thể trao đổi vấn đề này một cách bình thường trong gia đình.
