
Julian Brown đã biến nhựa trở lại thành xăng - Ảnh: NatureJab
Rác thải nhựa từ lâu được xem là một trong những vấn đề môi trường nghiêm trọng nhất toàn cầu. Một thanh niên trẻ tại Mỹ đang cố chứng minh rằng loại rác này có thể trở thành nguồn năng lượng hữu ích trong tương lai.
Sau khi không thể chơi thể thao vì chấn thương, Julian Brown, sống tại bang Alabama, đã phát triển một hệ thống nhiệt phân nhằm biến nhựa phế thải thành nhiên liệu mà anh gọi là “xăng nhựa”. Theo Brown, ý tưởng xuất hiện sau khi anh tìm hiểu rằng nhựa vốn được sản xuất từ nhiên liệu hóa thạch, từ đó đặt câu hỏi liệu có thể “đảo ngược” quá trình để tạo ra xăng hay không.
Brown bắt đầu tự chế tạo lò phản ứng nhiệt phân tại nhà. Công nghệ này sử dụng nhiệt độ cao để phân hủy nhựa thành dạng dầu đặc. Trong lĩnh vực hóa học, đây được gọi là quá trình khử trùng hợp/khử polyme (depolymerization). Trong ngành dầu khí, nguyên lý tương tự công nghệ dùng nhiệt để tách dầu nặng thành xăng trong ngành lọc hóa dầu.
Đến nay, Brown cho biết anh đang phát triển phiên bản thứ 5 của hệ thống, sử dụng vi sóng để làm nóng nhựa và chuyển hóa thành nhiên liệu. Thiết bị còn kết hợp 24 tấm pin mặt trời công suất 550W nhằm giảm phụ thuộc vào điện lưới.

Để chứng minh loại xăng của mình hoạt động tốt, Brown đã đổ vào một chiếc Rolls‑Royce Dawn mui trần được cho là hoàn toàn cạn nhiên liệu - Ảnh: NatureJab
Để chứng minh khả năng hoạt động thực tế, Brown đã đổ khoảng 1 lít nhiên liệu “xăng nhựa” vào một chiếc Rolls-Royce Dawn được cho là gần như cạn xăng hoàn toàn.
Theo video thử nghiệm được chia sẻ, chiếc xe có thể khởi động và chạy nhiều vòng trên đường thử khép kín. Thành công này khiến dự án nhanh chóng thu hút sự chú ý trên mạng xã hội.
Brown kỳ vọng công nghệ của mình có thể giúp các cộng đồng xử lý rác thải nhựa hiệu quả hơn, đồng thời tạo ra nguồn năng lượng thay thế ở quy mô nhỏ.
Tuy nhiên nhiều chuyên gia cho rằng việc biến nhựa thành nhiên liệu vẫn tồn tại không ít thách thức. Quá trình nhiệt phân thường tạo ra khí thải độc hại và bùn thải, trong khi hiệu suất năng lượng chưa cao bằng khai thác và tinh chế dầu mỏ truyền thống.
Ngoài ra nhiên liệu tạo ra từ nhựa cũng thiếu một số hydrocarbon cần thiết để đạt hiệu quả tương đương xăng thương mại. Đây là lý do nhiều dự án tương tự trước đây chưa thể thương mại hóa quy mô lớn.
Dù vậy giới nghiên cứu vẫn tiếp tục quan tâm tới hướng đi này. Một số trường đại học và tập đoàn năng lượng từng thử nghiệm công nghệ chuyển đổi nhựa thành vật liệu hóa học hoặc nhiên liệu thay thế nhằm giảm lượng rác thải ra môi trường.
Trong bối cảnh nhiều quốc gia đang thúc đẩy tái chế và giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, những dự án như của Brown cho thấy rác thải nhựa có thể còn nhiều tiềm năng khai thác trong tương lai.
