Doanh nghiệp hàng đầu Mỹ ‘ngỏ lời’ hỗ trợ Việt Nam làm điện hạt nhân

Ngày 8-5, Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC), thuộc Bộ Tài chính phối hợp với EXCEL Services Corporation tổ chức Diễn đàn Đổi mới sáng tạo Việt Nam - Hoa Kỳ với chủ đề phát triển năng lượng tiên tiến phục vụ các ngành công nghệ chiến lược. Sự kiện được tổ chức tại khu công nghệ cao Hòa Lạc, TP Hà Nội.

Phát biểu tại diễn đàn, ông Võ Xuân Hoài, Phó Giám đốc NIC - cho biết đây là dịp để tăng cường kết nối giữa các chủ thể trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, từ cơ quan quản lý, doanh nghiệp đến các đối tác quốc tế. Qua đó, thúc đẩy hợp tác trong nghiên cứu, chuyển giao công nghệ và phát triển nguồn nhân lực, hướng tới từng bước hình thành nền tảng năng lượng phù hợp cho sự phát triển của các ngành công nghệ chiến lược.

Trong bối cảnh các ngành công nghệ chiến lược ngày càng phụ thuộc vào hạ tầng năng lượng quy mô lớn, ổn định và bền vững, thì việc phát triển các giải pháp năng lượng tiên tiến có ý nghĩa quan trọng đối với năng lực cạnh tranh dài hạn của nền kinh tế.

Trên thực tế, NIC đã bắt tay với EXCEL Services, với trọng tâm là nghiên cứu triển khai các trung tâm sản xuất điện năng có độ tin cậy cực cao tại Hà Nội, Đà Nẵng và TP.HCM. Việc hợp tác nhằm phục vụ những lĩnh vực khắt khe như chip bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI) và hàng không.

Còn theo ông Dan Ludwig, Phó chủ tịch EXCEL Services, Việt Nam cần nguồn cung năng lượng ổn định nhằm duy trì chuỗi cung ứng toàn cầu về các linh kiện, hệ thống và dịch vụ IT, AI.

Và giải pháp kỹ thuật được đưa ra là sử dụng các lò phản ứng hạt nhân quy mô nhỏ và vi mô (SMR), tích hợp cùng lưới điện vi mô thông minh (smart micro grid). Đây là mô hình phát điện không chỉ giúp đảm bảo nhu cầu nội khu mà còn giảm áp lực đầu tư cho hệ thống truyền tải quốc gia.

"Nhiệm vụ của chúng tôi không phải là cạnh tranh với EVN hay PVN. Việc phát triển nguồn điện tại chỗ sẽ giảm bớt áp lực tài chính cho EVN, nhất là trong việc đầu tư quy mô lớn vào hệ thống truyền tải và phân phối điện toàn quốc", ông Dan Ludwig chia sẻ thêm.

Ông Phạm Quang Vinh, nguyên đại sứ Việt Nam tại Hoa Kỳ, Chủ tịch Hội hữu nghị Việt Nam - Hoa Kỳ, cũng cho rằng để đạt tốc độ tăng trưởng hai con số thì cần có đủ năng lượng ổn định và thân thiện với môi trường. Các đối tác Mỹ có thể cung cấp cho Việt Nam những công nghệ phù hợp.

Tuy nhiên, ông Vinh cũng chỉ ra những điểm cần chú ý trong hợp tác năng lượng giữa Việt Nam và Mỹ, đó là cạnh tranh tạo ra công nghệ, cạnh tranh cũng buộc các nước phải tạo độ tin cậy cao, phải chuyển giao được công nghệ thông qua đào tạo nguồn nhân lực.

Thứ hai ở cấp chính phủ phải tiếp tục đàm phán về điều khoản D1, D3 liên quan đến công nghệ cao mà Mỹ đang hạn chế đối với Việt Nam.

Thứ ba phải thành lập liên doanh để cùng làm điện hạt nhân, nếu không thì sẽ rất khó chuyển giao công nghệ.

Cuối cùng là doanh nghiệp Việt Nam phải tham gia vào chuỗi cung ứng của các đối tác lớn.